PHÁT BIỂU TẠI NGHỊ VIỆN ÂU CHÂU NGÀY 25.11.2014
Làm sao có thể trao ban niềm hy vọng trong tương lai để qua các thế hệ trẻ, chúng ta tìm gặp lại niềm tin tưởng về một Âu châu hiệp nhất trong hòa bình, sáng tạo và năng động, tôn trọng những quyền lợi và ý thức về nhiệm vụ của mình ? Tương lai của châu Âu lệ thuộc vào sự khám phá lại tương giao hiện hữu và không tách biệt được giữa trời và đất. Một Âu châu không còn khả năng để tự mình cởi mở ra với chiều kích siêu việt của đời sống sẽ dần hồi mất đi linh hồn của mình, cũng như “tính nhân sinh” mà Âu châu đã luôn yêu mến mến và bảo vệ. Chính xuất phát từ nhu cầu mở ra với tính siêu việt nên tôi muốn xác định tính trọng tâm của con người nhân sinh, nếu không nó sẽ trôi dạt theo kiểu mẫu và quyền lợi của hiện tại. Những lý tưởng đã làm cho Âu châu thành hình ngay từ nguyên thủy đã cho thấy rõ hòa bình, sự hỗ tương và liên đới lẫn nhau, một nền nhân sinh đặt trọng tâm vào nhân phẩm của con người. Vì thế tôi muốn nói lại sự sẵn sàng của Tòa Thánh và của Giáo hội Công giáo - ngang qua Ủy Ban các Hội đồng Giám mục Âu châu - tiếp nối một sự đối thoại hữu ích cởi mở và minh bạch với những cơ cấu của Liên Hiệp Âu châu. Tôi xác tín rằng, Âu châu có khả năng tận dụng chính những cội rễ tôn giáo của mình, và một khi biết thu thập sự phong phú và năng lực của nó thì có thể dễ dàng được miễn dịch chống lại những trào lưu quá khích đang tuôn trào trong thế giới ngày hôm nay, cũng như chống lại nỗi trống rỗng lớn về tư tưởng mà chúng ta đang gặp phải tại Tây phương, bởi vì “chính sự quên lãng Thiên Chúa chứ không phải là sự tôn vinh Ngài nảy sinh bạo lực”. Ở đây chúng ta không thể không nhắc đến những muôn vàn bất công và bách hại mà mỗi ngày những thiểu số tôn giáo phải chịu đựng, đặc biệt là những thiểu số Kitô giáo ở nhiều nơi trên thế giới. Có những cộng đoàn và những con người là mục tiêu của những bạo lực man rợ : bị đuổi ra khỏi nhà và xứ sở của mình; bị bán làm nô lệ; bị giết chết, bị chặt đầu, bị đóng đinh và bị thiêu sống dưới sự thinh lặng đáng xấu và đồng lõa của nhiều người.
 |
| Đặt con người nhân sinh vào trọng tâm, trước hết làm sao để họ diễn tả cách tự do khuôn mặt và tính sáng tạo của nó |
Khẩu hiệu của Hiệp hội Âu châu là “Hiệp nhất trong đa diện”, nhưng hiệp nhất không có nghĩa là sự đồng đều về chính trị, kinh tế ,văn hóa hay tư tưởng. Thật ra mọi sự hiệp nhất đúng nghĩa tồn tại nhờ sự phong phú trong đa dạng làm thành nên nó, như một gia đình càng được hiệp nhất khi mỗi thành viên trong gia đình là chính mình, không còn sợ hãi, và mỗi ngày trở nên chính mình hơn. Trong nghĩa này, Âu châu là gia đình của các dân tộc, có thể cảm nghiệm những cơ cấu của hiệp hội gần gũi khi mà những cơ cấu này biết hòa nhập cách khôn khéo giữa lý tưởng hiệp nhất mà ai cũng muốn vươn tới, với sự đa dạng đặc thù của từng dân tộc; khi biết đánh giá những truyền thống riêng biệt, biết ý thức về lịch sử và cội nguồn riêng của mình, biết tự giải thoát khỏi những trò gian xảo và những sợ hãi. Đặt con người nhân sinh vào trọng tâm, trước hết làm sao để họ diễn tả cách tự do khuôn mặt và tính sáng tạo của nó, trên bình diện cá nhân cũng như trên bình diện các dân tộc. Đàng khác, những đặc tính của mỗi dân tộc làm nên sự phong phú đích thực khi mà những sắc tính đó phục vụ cho tất cả. Phải luôn luôn nhớ về kiến trúc đặc thù của Liên Hiệp Âu châu đặt trên nền tảng của những nguyên tắc về sự liên đới và sự hỗ tương nhằm giúp đỡ, đồng hành trong sự tin tưởng lẫn nhau.
Đem niềm hy vọng đến cho Âu châu không chỉ là nhìn nhận trọng tâm của con người nhân sinh, mà còn cổ võ những năng khiếu của con người. Vì vậy phải đầu tư vào những lãnh vực mà những tài năng được đào tạo và mang lại hoa quả. Lãnh vực đầu tiên chắc chắn là lãnh vực giáo dục đi từ gia đình là tế bào căn bản và là yếu tố quý hóa của mọi xã hội. Bên cạnh gia đình là những cơ cấu giáo dục : các trường học và các đại học. Việc giáo dục không thể chỉ bị giới hạn cung cấp một tổng số hiểu biết về kiến thức công nghệ, nhưng còn phải cổ võ tiến trình phức tạp tăng trưởng của con người nhân sinh trong toàn diện. Người trẻ ngày hôm nay được quyền có một sự huấn luyện phù hợp và đầy đủ để nhìn tương lai với niềm hy vọng hơn là với sự ảo tưởng.
 |
| Có những cộng đoàn và những con người là mục tiêu của những bạo lực man rợ, bị đuổi ra khỏi nhà và xứ sở của minh, bị bán làm nô lệ |
Âu châu vẫn luôn đứng hàng đầu trong sự dấn thân đáng ca ngợi để cổ võ cho môi sinh. Trái đất của chúng ta cần đến những sự chăm sóc liên lỉ và những quan tâm, mỗi một người có một trách nhiệm cá nhân trong việc bảo vệ vũ trụ là quà tặng quý báu mà Thiên Chúa đặt để trong bàn tay con người. Điều này có nghĩa vừa là vũ trụ phục vụ cho chúng ta, chúng ta có thể tận hưởng và sử dụng nó cách tốt đẹp; nhưng cũng vừa là chúng ta không phải là chủ sở hữu nó mà chỉ là những người bảo quản. Vì vậy chúng ta phải yêu thương và tôn trọng vũ trụ. Tôn trọng môi sinh không chỉ là giới hạn trong việc không làm méo mó khuôn mặt của nó, nhưng phải biết sử dụng nó cho công ích. Chúng ta không thể chấp nhận được chuyện hàng triệu con người trên thế giới đang chết đói trong khi những tấn thực phẩm bị quẳng đi mỗi ngày khỏi bàn ăn của chúng ta. Hơn thế nữa, tôn trọng thiên nhiên cho chúng ta nhớ rằng chính con người cũng là một phần cơ bản. Bên cạnh một môi sinh toàn vũ trụ, cần phải có một môi sinh với tính nhân sinh, làm thành bởi sự tôn trọng con người.
Lãnh vực kế tiếp là những chính sách về việc làm, nhất là đem lại phẩm giá của công việc. Điều này đòi hỏi một đàng tìm ra những cách thức mới để liên hiệp sự linh hoạt của thị trường với nhu cầu ổn định và bảo đảm về những viễn cảnh trong công việc cần thiết cho sự phát triển nhân sinh của những người nhân công; phần khác là cổ võ một bối cảnh xã hội phù hợp không nhắm đến khai thác con người nhưng là bảo đảm qua công việc khả năng xây dựng một gia đình và giáo dục con cái.
Cũng vậy, chúng ta cần đương đầu với nhau vấn đề di trú. Chúng ta không thể chấp nhận được rằng bờ biển Địa Trung Hải trở thành một nghĩa trang lớn. Trong những chiếc thuyền nhỏ bé hằng ngày cập bến Âu châu vẫn có những con người nam nữ cần được tiếp đón và giúp đỡ. Thiếu vắng đi sự nâng đỡ lẫn nhau, những giải pháp riêng lẻ không để tâm đến phẩm giá của những người di dân có nguy cơ cổ võ những công việc làm của người nô lệ và những căng thẳng xã hội liên lỉ. Âu châu sẽ có khả năng đối diện với những vấn đề liên hệ đến vấn đề di dân nếu lục địa này biết đề nghị cách sáng suốt chính căn tính văn hóa riêng biệt của mình và đưa đến hành động pháp lý phù hợp, biết vừa bảo vệ quyền lợi của các công dân Âu châu mà vẫn bảo đảm việc tiếp đón các di dân. Điều quan trọng là tác động trên những nguyên nhân chứ không chỉ trên những hậu quả.
Kính thưa quý vị,
Một tác giả vô danh của thế kỷ thứ II đã viết rằng : “Các tín hữu đại diện trong thế giới điều mà linh hồn chủ chốt trong thể xác”. Vai trò của linh hồn là nâng đỡ cơ thể, là lương tri và ký ức lịch sử của nó. Một lịch sử 2000 năm nối kết châu Âu và Kitô giáo. Một lịch sử không phải không có những xung đột và sai lầm ngay cả tội lỗi nhưng luôn là một lịch sử được linh hoạt bởi ước muốn xây dựng điều thiện. Chúng ta thấy được điều đó trong vẻ đẹp của các thành phố của chúng ta và còn hơn nữa trong vẻ đẹp biết bao công trình bác ái bằng việc xây cất các làng mạc rải rác trên lục địa. Lịch sử này còn một phần lớn cần được tiếp tục viết lên. Lịch sử đó là hiện tại và cũng là tương lai, là căn tính của chúng ta. Và Âu châu thật rất cần để khám phá lại khuôn mặt của mình để lớn lên theo tinh thần của các giáo phụ sáng lập trong bình an và hòa hợp. Giờ đã đến để chúng ta cùng nhau xây dựng một Âu châu không những xoay quanh vấn đề kinh tế mà còn trong tính thần thiêng về con người nhân sinh và về những giá trị không thể tước bỏ được; một Âu châu ôm trọn quá khứ với lòng dũng cảm và nhìn về tương lai với niềm hy vọng để sống hoàn toàn và đầy hy vọng hiện tại của mình. Đây là lúc mà chúng ta cần loại bỏ ý tưởng về một Âu châu sợ hãi và tự khép kín mình, để khơi dậy và cổ võ một Âu châu chủ chốt, mang tính khoa học nghệ thuật, âm nhạc, với những giá trị nhân sinh và niềm tin nữa. Âu châu ngắm nhìn trời và tiếp nối những lý tưởng. Âu châu nhìn về, bảo vệ và gìn giữ con người. Âu châu tiến bước trên quả đất vững chắc và là điểm quý báu để nhân loại quy chiếu.
Nt QUỲNH GIAO Fmm
chuyển ngữ
Bình luận