Ðan viện từ thế kỷ thứ 7 của công chúa Scotland

Ðan viện của công chúa Aebbe, người sinh ra trong hoàng tộc ngoại đạo nhưng sau đó đã được rửa tội, chọn đời sống thánh hiến và giúp lan tỏa Kitô giáo khắp vùng bờ biển phía đông bắc nước Anh, có lẽ đã được tìm thấy.

Ðiều gì đã dẫn dắt một vị công chúa cải đạo sang Kitô giáo và đóng vai trò quan trọng trong nỗ lực truyền bá Lời Chúa tại Scotland vào thế kỷ thứ 7? Câu trả lời nhiều khả năng sẽ lộ diện khi các nhà khảo cổ học và những nhà khoa học tiếp tục khai quật địa điểm có thể đặt đan viện của công chúa Aebbe (615-668).

Sau khi được rửa tội, Công chúa Aebbe trở thành một Kitô hữu nhiệt thành và có nhiều đóng góp cho việc truyền giáo

Chứng cứ xác thực

Khi trở thành bề trên, vị nữ tu gốc hoàng gia này đã giúp xây dựng đan viện tại Coldingham, một ngôi làng ở miền đông nam Scotland. Tuy nhiên, đan viện chỉ tồn tại trong thời gian ngắn ngủi vì bị người Viking phá hủy vào năm 870. Có thể nói, giới khảo cổ học luôn tìm kiếm tàn tích của đan viện suốt nhiều thập niên qua. Trong một diễn biến mới, họ phát hiện được một cái rãnh hẹp, hình tròn, rất giống cái gọi là “bờ lũy”, chỉ đường rãnh bao quanh đan viện của công chúa Aebbe. DigVentures, một tổ chức trụ sở tại Anh với sự dẫn dắt của các nhà khảo cổ học, đã công bố kết quả cuộc khảo sát vào ngày 8.3. Dự án này còn được tiếp sức bởi các nhà khoa học, và hoạt động nhờ vào nguồn gây quỹ từ công chúng.

“Các bờ lũy không cần thiết phải được đào sâu hoặc giống như các cấu trúc phòng thủ với bề ngoài hầm hố, mà thay vào đó là một lằn ranh mang tính biểu tượng để thông báo người ngoài đang tiến vào nơi linh thiêng”, theo bà Maiya Pina-Dacier, chuyên gia của DigVentures chia sẻ qua email với trang Live Science. Ngay bên ngoài ranh giới, đội khai quật bất ngờ phát hiện một manh mối đặc biệt: một đống xương động vật bị mổ thịt, bao gồm xương của gia súc, ngựa, heo, cừu, dê, gà và hươu đỏ. Nhờ phương pháp đồng vị carbon, số xương này được xác định có niên đại từ năm 664-864, đúng vào khoảng thời gian đan viện được thành lập và hoạt động.

“Nơi đây vô cùng trùng hợp với địa điểm đã được công chúa Aebbe xây đan viện”, quản lý dự án Manda Forster của DigVentures cho biết. “Ðược xây dựng vào khoảng năm 640, tòa nhà bị thiêu cháy trong cơn hỏa hoạn ngay sau khi công chúa qua đời, nhưng người đời sau tiếp tục xây lại và đan viện phát triển cho đến khi bị phá hủy một lần nữa dưới sự tấn công của quân đoàn Viking khoảng 200 năm sau”, bà Forster cho biết. Trước đó, các nhà khảo cổ học đã tìm kiếm vị trí xây đan viện trên một đỉnh đồi ở Coldingham, có địa thế nhìn xuống biển. Tuy nhiên, không chuyên gia nào có thể tìm được bằng chứng cụ thể cho thấy từng có sự tồn tại của một đan viện bề thế của người Anglo-Saxon tại đây.

Nhân vật phi thường

Bà Foster ghi nhận địa điểm mới được xác định nằm sâu hơn trong đất liền so với khu đồi từng khai quật, gần Coldingham Priory (ngôi nhà lịch sử của các tu sĩ dòng Biển Ðức). Thế là DigVentures quyết định tiến hành đào bới nơi này sau khi phát hiện một số đặc điểm tương đồng về cấu trúc khảo cổ. Bên cạnh đó, một số cổ vật, bao gồm đoạn dây lưng thời Anglo-Saxon, những mẩu tượng và có thể nơi chôn cất khi xưa của các Kitô hữu, đã được tìm thấy tại đây. Bà Foster chỉ ra một điểm khác hoàn toàn phù hợp: một đan viện Biển Ðức sau này đã được xây bên trên tàn tích của đan viện trước đó.

Hoạt động khảo cổ cho thấy phần còn lại đan viện của công chúa Aebbe có lẽ đã bị chôn vùi bên dưới Coldingham Priory

Cho đến nay, hoạt động khảo cổ cho thấy phần còn lại của đan viện của công chúa Aebbe có lẽ đã bị chôn vùi bên dưới Coldingham Priory. “Công chúa Aebbe là một nhân vật phi thường, mẫu hình cho một phụ nữ Anglo-Saxon quyền lực và đóng vai trò lớn lao trong việc thiết lập nền tảng Kitô giáo tại khu vực vào thế kỷ thứ 7”, chuyên gia Foster phân tích. Giờ đây, họ đã tìm được chứng cứ giúp xác định vị trí chính xác của đan viện cổ, từ đó hứa hẹn sẽ tái dựng câu chuyện về cuộc đời của người phụ nữ quả cảm.

Hiện giới nghiên cứu chỉ biết được công chúa là con của một vị vua trị vì vương quốc Northumbrian, đã cùng với các anh chị em chạy trốn sau khi vua cha bị giết. Họ đến Dál Riata, vương quốc Gaelic. Không lâu sau khi đến vùng đất mới, gia đình cải sang đạo Kitô. Khi em trai là hoàng tử Oswald quay về đoạt lại ngai vàng Northumbria vào năm 635, công chúa Aebbe tháp tùng và sau đó quyết định chuyển trọng tâm đời mình vào việc truyền giáo. Về phần mình, vua Oswald cho xây một đan viện nổi tiếng ở Lindisfarne, nhưng nơi này về sau cũng bị phá hủy.

LING LANG