Giêrusalem, lịch sử

CN II MÙA VỌNG - năm B - Mc 1,1-8

“Mọi người từ khắp miền Giuđê và thành Giêrusalem đến với ông” (Mc 1,5)

Giêrusalem có nguồn gốc là một thành của Giơvút, bị người Israel chiếm thời vua Ðavít. Vào thời điểm này, nó trở thành thủ đô của Israel. Sau cuộc chia cắt, Giêrusalem trở thành thủ đô của vương quốc Giuđa ở miền nam.

Giêrusalem tiền Israel.

- Nơi ở của người Giơvút (x.St 10,15-16; 15,16-21; Xh 3,7-8; 23,23; 34,11; Ds 13,29; Ðnl 7,1-2; Gs 3,10; 9,1-2; 10,1-7; 15,7-8; 18,28; Tl 19,9-12).

- Người Israel không thể chiếm cứ Giêrusalem: “con cái ông Giuđa đã không thể xua đuổi được người Giơvút ở tại Giêrusalem ...” (Gs 15,63; x. Tl 1,4-8; 1,21).

- Ðavít đã chiếm cứ được Giơvút: “Vua Ðavít cùng toàn thể Israel tiến về Giêrusalem ... vua Ðavít đóng tại đồn lũy đó, nên người ta gọi là Thành vua Ðavít ...” (1Sb 11,4-9 // 5,6-10)

Giêrusalem là nơi đặt Hòm Bia: “... người ta đưa Hòm Bia Ðức Chúa đặt vào chỗ đã dọn giữa lều vua Ðavít đã dựng sẵn ...” (2Sm 6,12-19 // 1Sb 15,25-16,3).

Giêrusalem là thủ đô của vua Ðavít và vua Salomôn: ... Tại Giêrusalem, vua (Ðavít) trị vì toàn thể Israel và Giuđa ba mươi ba năm” (2Sm 5,4-5c; 2Sm 9,13; 11,1; 12,19-31 // 2Sm 14,23-24; 15,13-14; 1V 2,10-12.36-45; 3,1; 8,1; 10,1-5.26-27; 11,41-43).

Giêrusalem là thủ đô vương quốc phía nam: “Con vua Salômôn là Rekhapam trị vì nước Giuđa ... vua trị vì mười bảy năm tại Giêrusalem ...” (1V 14,21; x. 1V 12,16-19 // 2Sb 10.16-19; 1V 12,25-27; 15,9-10; 22,42 // 2Sb 20,21 // 2V 5,16-17 // 2Sb 21,5; 2V 12,1 // 2Sb 24,1; 2V 15,1-2 // 2Sb 26,3; 2V 18,1-2 // 2Sb 29,1; 2V 18,13-35 // 2Sb 32,9-19 // Is 36,1-22; 2V 21,1 // 2Sb 33,1; 2V 23,31-33 // 2Sb 36,2-3).

Giêrusalem bị người Babylon chiếm cứ: “... Vua Xitkigiahu đã nổi loạn chống lại vua Babylon ... Vua Babylon cùng toàn thể đạo quân tiến đánh Giêrusalem ...” (2V 24,18 - 25,12 // 2Sb 36,11-20 // Gr 39,1-10 // Gr 52,1-16).

Việc tái thiết Giêrusalem “Kyrô vua Ba Tư phán thế này: ... chính (Ðức Chúa) trao cho ta trách nhiệm tái thiết cho Người một Ngôi Nhà ở Giêrusalem tại Giuđa ...” (2Sb 36,23; Nkm 2,16-19).

Giêrusalem là thủ phủ của một tỉnh của Ba Tư ở Giuđa (Nkm 1,1-3; x. Er 3,1; 4,4-6; 10,7; Nkm 13,6-7.15-16).

Giêrusalem thời Tân Ước: “Khi Ðức Giêsu ra đời tại Bêlem miền Giuđê, có mấy nhà chiêm tinh từ phương Ðông đến Giêrusalem ...” (Mt 2,1-3; x. Mt 3,1-6 // Mc 1,3-5; Mt 4,25 15,1 // Mc 7,1; Lc 2,22.41; 4,9; Ga 11,55; Cv 9,1-2; 15,1-3).

Lời tiên tri báo việc Giêrusalem bị tàn phá (Lc 21,20-24; Lc 23,6-21).

LM. PHAOLÔ PHẠM QUỐC TÚY - GIÁO PHẬN PHÚ CƯỜNG