NHỮNG CÔNG TRÌNH CÔNG GIÁO BẰNG ÐÁ ÐẸP NHẤT NƯỚC Ý (P17)

BÀI 17: TU VIỆN GRECCIO, NƠI ẨN CƯ CỦA THÁNH PHANXICÔ

Thánh Phanxicô, đấng sáng lập dòng Anh Em Hèn Mọn, có tình yêu sâu sắc đối với Rieti, thung lũng nên thơ và yên bình của miền trung nước Ý. Tại đây, ngài tìm được chỗ náu mình trước mọi phồn hoa của thế gian, nơi thánh nhân phát hiện những con người thuần hậu, chất phác cùng thiên nhiên ngọt ngào và đầy cám dỗ. Đối với thánh Phanxicô, thung lũng Rieti là một trong ba quê hương của ông cùng với Assisi và La Verna. Thế là thung lũng tuyệt đẹp, được vây quanh bởi núi đồi, còn có tên khác là “Valle Santa” (Thung lũng linh thiêng).

Với tình cảm sâu sắc, thánh Phanxicô chọn nơi này để hoàn thành 3 điều quan trọng trong cuộc đời và để lại di sản tinh thần cho các tín hữu đời sau: ngài tạo ra hoạt cảnh Giáng Sinh đầu tiên (vào năm 1223); viết luật dòng và sáng tác bài Khúc ca các tạo vật (Canticle of creatures). Tại đây, ngài cũng xây dựng 4 tu viện nổi tiếng, và một trong số đó đã lọt vào danh sách bình chọn nhà thờ đá đẹp nhất tại Ý.

Nằm trên dãy Sabine cách Rieti khoảng 17 km, tu viện Phanxicô Greccio ở độ cao 665m, nhìn xuống quang cảnh đẹp hút hồn của thung lũng Rieti mà vị thánh yêu mến. Nhờ vào vị trí trên cao, tu viện Greccio cho phép thấy được đỉnh mái vòm của Vương Cung Thánh Đường thánh Phêrô ở Rôma vào những ngày đặc biệt đẹp trời và quang đãng. Cấu trúc tu viện hiện tại đã được Đức Giáo Hoàng Clêmentê XI xây dựng vào năm 1712, để tưởng nhớ thánh Phanxicô thành Assisi. Tuy nhiên, khu nhà đầu tiên có niên đại cách đó gần 500 năm, được xây dựng vào năm 1228, đúng vào năm Đức Giáo Hoàng Grêgôriô IX tuyên thánh cho người sáng lập Dòng Anh Em Hèn Mọn.

Có nhiều phiên bản khác nhau về câu chuyện thánh Phanxicô chọn nơi ẩn dật trên dãy Sabine, nơi sau đó được xây dựng thành tu viện Greccio. Trong đó, đặc sắc nhất là chuyện vị thánh yêu cầu một cậu bé 4 tuổi quăng khúc củi đang cháy dở vào không trung. Khúc củi bay vèo và đáp lên một vách đá, nằm trong vùng đất thuộc lãnh chúa phong kiến của Greccio là Giovanni Velita, một người bạn của vị tu sĩ khắc khổ. Nhờ vào sự giúp đỡ của lãnh chúa Velita, thánh nhân dừng chân tại nơi này và dựng tạm nơi ẩn dật vào năm 1217. Hai năm sau kể từ khi vị thánh qua đời, tu viện chính thức mọc lên tại nơi này.

Cấu trúc cốt lõi của tu viện, là nơi ẩn dật lúc sinh thời của vị thánh, chính là một nhà thờ nhỏ vinh danh thánh Luca. Nhà thờ này được đào thẳng vào đá và cũng là địa điểm được thánh Phanxicô tạo nên hang đá Giáng Sinh đầu tiên vào năm 1223, bên cạnh phòng ở của ngài. Phía trong nhà thờ ở bên phải có treo bức bích họa từ năm 1409, mô tả khung cảnh Giáng Sinh ở hang Bêlem, bên trái là máng cỏ của Chúa Hài Đồng. Bước dọc theo hành lang sẽ đến phòng ăn và những căn phòng nhỏ là nơi ở của các tu sĩ. Bên dưới nhà thờ là hầm mộ của thánh Phanxicô, với một ô hình bán nguyệt mô tả cảnh tượng chuẩn bị cho lễ Giáng Sinh.

Cuối cùng, bên ngoài tu viện là nơi ẩn cư của thánh Phanxicô và “Roccia del Tizzo” (Hòn đá của khúc củi), tương truyền là nơi khúc củi do cậu bé ném đã đáp xuống đây. Những người hành hương cũng có thể thăm một nhà thờ hiện đại hơn, được xây vào năm 1959 nhằm vinh danh Đức Mẹ Đồng Trinh Maria. Bên trong là các hang đá Giáng Sinh của thế kỷ 20, trong đó, một cái làm bằng gỗ và cái còn lại làm bằng đất nung.

GIANG VÔ YÊN