Thượng Hội đồng của sự lắng nghe

Hôm 3.10, Ðức Giáo Hoàng đã chủ sự phiên khai mạc Thượng Hội đồng Giám mục lần thứ 15 về “Người trẻ, đức tin và sự phân định ơn gọi”.

Ðức Thánh Cha nhấn mạnh công nghị này là thời khắc của sự chia sẻ, và sự sẻ chia cần bao gồm lên tiếng với sự dũng cảm và thẳng thắn, đồng thời thật khiêm tốn khi lắng nghe.

Quyền năng của sự lắng nghe

Đức Phanxicô nhắc nhở rằng, THĐGM “phải là nơi hành xử theo tinh thần đối thoại”, đặc biệt đối với những vị tham gia trực tiếp. Đây là dịp để Giáo hội thực hành sự phân định, một hành vi nội tại bắt nguồn từ đức tin. Một trong những điểm mới là có những phút giây yên lặng sau mỗi 5 bài phát biểu, cho phép những người tham gia có thời gian nhìn lại và suy ngẫm những điều vừa được nghe, từ đó họ có thể gặt hái được tinh túy trong từng nội dung trình bày.

Tầm quan trọng của thái độ mở lòng tiếp nhận ý kiến người khác đã trở thành chủ đề then chốt trong bài huấn dụ của Đức Giáo Hoàng. Để trở thành một Giáo hội “biết lắng nghe và tiếp tục cuộc hành trình dài lâu”, ngài khuyên nhủ các tín hữu hãy “bỏ lại đằng sau” những thành kiến và quan niệm cố hữu đã ăn sâu, bám rễ trong tư tưởng và suy nghĩ của chúng ta. Chẳng hạn, nhiều người trẻ cho rằng thế hệ lớn tuổi thuộc về nhóm lỗi thời, trong khi người già xem thanh niên còn quá thiếu kinh nghiệm, và điều này tạo nên chướng ngại to lớn trong nỗ lực xây dựng đối thoại giữa các thế hệ. Đặc biệt, ngài cảnh báo Giáo hội trước các nguy cơ đến từ “nạn giáo sĩ lạm quyền” và “vi rút của sự tự mãn”.

Bất chấp những khó khăn và thách thức mà Hội Thánh hiện đối mặt, “đức tin của chúng ta nhắn nhủ cho bản thân mỗi người rằng đây cũng là thời khắc củaKairos”, hay thời khắc của Thiên Chúa, “thời điểm mà Người đến bên, yêu thương và kêu gọi chúng ta sống một cuộc đời viên mãn. Mong THĐGM sẽ đánh thức trái tim của các con!”, Đức Phanxicô bày tỏ. Ngài ước ao cuộc gặp gỡ giữa các thế hệ sẽ đạt được thành công đặc biệt để tạo sức đẩy cho sự trỗi dậy của niềm hy vọng. Đức Thánh Cha mời gọi “hãy hướng đến tương lai”, để công nghị này không chỉ tồn tại dưới hình thức văn bản, mà trên hết còn đưa ra những đề xuất xác thực.

Câu trả lời phải đến từ toàn thể

Ngày 6.10, Đức Giáo Hoàng một lần nữa phát biểu trước đám đông gồm khoảng 7.000 thanh niên từ khắp nơi trên thế giới tề tựu về Vatican, bên cạnh là các vị giám mục tham gia Thượng Hội đồng. Ngài tin rằng những người trẻ tuổi sẽ mang đến động lực mới cho hoạt động truyền giáo trong một thế giới thay đổi nhanh đến chóng mặt, được toàn cầu hóa và liên kết chặt chẽ với nhau. Thanh niên không chỉ là tương lai mà còn là hiện tại của cộng đoàn Dân Chúa. “Vì thế, Giáo hội không phải vươn tay về phía thế hệ mới, mà đi song hành cùng với họ, và THĐGM là kết quả của một công trình nỗ lực mà giới trẻ luôn giữ vai chính”, theo Đức Thánh Cha.

Chủ đề của buổi gặp gỡ là “Noi Per. Unici, Solidali, Creativi” - có nghĩa sự độc nhất vô nhị, đoàn kết và sáng tạo của người trẻ. Ngoài hoạt động chính là thảo luận, còn có một chương trình tạp kỹ với nhiều hoạt động giải trí như ca hát, nhảy múa, âm nhạc, trình diễn. Các bạn trẻ đã gởi đến Đức Giáo Hoàng nhiều câu hỏi chạm vào những đề tài nóng hổi nhất mà giới trẻ đang phải đối mặt. Đức Thánh Cha đã nhấn mạnh đến vai trò của các vị giám mục và của Giáo hội địa phương trong việc đưa ra lời giải đáp:“Bởi vì nếu cha trả lời các con ngay tại đây, ắt hẳn cha phải hủy bỏ THĐGM. Các câu trả lời phải đến từ mọi người, dựa trên sự suy ngẫm, thảo luận của toàn bộ thành viên Thượng Hội đồng, và trên hết, phải là những câu trả lời thẳng thắn và không hề sợ hãi”.

Tuy nhiên, Đức Giáo Hoàng vẫn đưa ra một số điều cơ bản dành cho thế hệ tương lai của Hội Thánh. Chẳng hạn, thanh niên phải là người nhìn xa đến chân trời chứ không bị giới hạn bởi hình ảnh trước tấm gương. “Chúng ta không tìm được bản thân nếu chỉ soi gương, mà thay vào đó bằng cách theo đuổi nỗ lực tìm kiếm cái đẹp, chân lý và điều tốt đẹp”, ngài nói. Bên cạnh đó, những người trẻ tuổi phải tìm cách gắn kết với nhau để tạo nên tính toàn thể trên con đường của đức tin. “Quyền lực thật sự nằm ở hành động phục vụ tha nhân… Quyền lực làm con người mạnh mẽ hơn lên, để trở thành bề tôi của tất cả mọi người”, Đức Phanxicô đưa ra định nghĩa về quyền lực.

Những câu chuyện cảm động Daniel Zaccaro, 25 tuổi, đến từ một khu vực nghèo khổ và đầy rẫy tội phạm ở Milan (Ý), đã kể lại quá trình mình sa chân vào thế giới ngầm, dẫn đến án tù vào năm 18 tuổi. Thế nhưng, những tâm hồn tốt đẹp đã cứu vớt và đưa anh khỏi vũng bùn của tội lỗi, và giờ đây, chàng trai trẻ đã bước vào giảng đường đại học. Một thanh niên khác, tên Aziz Sadeq, đã nói về thời khắc đen tối nhất trong cuộc đời mình, khi các tay súng khủng bố ập vào ngôi làng của gia đình anh tại Iraq, và phá hủy mọi thứ, từ mái ấm, gia đình, bạn bè và cả những giấc mơ về tương lai. Khi ấy anh mới 18 tuổi. Sau 2 tháng vất vả tìm đường sống mới, gia đình anh đã được nước Pháp đón nhận và Sadeq xoay xở xây dựng cuộc đời, chắp vá lại giấc mơ. Anh đã tốt nghiệp trung học và giờ đây trở thành sinh viên. Ðức Giáo Hoàng Phanxicô rất cảm động trước những chứng từ trên, ẩn chứa đau khổ và sự vùi dập của số phận, nhưng sau đó được củng cố bằng khát vọng vươn lên và đối mặt với thách thức của cuộc đời bằng thái độ lạc quan, theo đuổi những điều tốt đẹp nhất.

BẠCH LINH