Trong chuyến du lịch Hội An - Đà Nẵng gần đây, sau hai ngày rong ruổi thảnh thơi qua từng góc phố, thưởng thức cao lầu, mì Quảng, cơm gà..., tôi muốn tìm một món quà nhỏ gọn, dễ mang theo nhưng vẫn đượm dư vị của vùng đất này. Và rồi, tôi được giới thiệu về bánh đậu xanh mặn - món bánh nhìn qua khá giống bánh in, nhưng khi nếm thử lại mang một hương vị rất riêng.
Tôi ghé thăm một xưởng bánh gia truyền đã làm nghề hơn hai mươi năm. Không gian không quá lớn, mọi khâu vẫn giữ nguyên nét thủ công. Người thợ thoăn thoắt qua từng mẻ bánh, từ chuẩn bị nguyên liệu, đóng khuôn cho đến nướng, sấy. Nhìn những chiếc bánh nhỏ lần lượt ra lò, khách phương xa khá ấn tượng trước sự kiên nhẫn và tỉ mỉ trong từng thao tác.
Ở nhiều vùng miền, đậu xanh được dùng làm bánh theo những cách khác nhau. Nhưng tại Hội An, loại bánh này mang một hành trình lịch sử riêng. Nghề làm bánh ở đây được cho là đã xuất hiện từ trước thế kỷ 18. Theo những ghi chép xưa, bánh đậu xanh địa phương từng được dùng để tiến vua. Theo thời gian, nghề được truyền nối qua nhiều thế hệ, chiếc bánh bình dị trở thành một phần di sản ẩm thực của phố cổ.
Tại xưởng, tôi được nghe người thợ chia sẻ về bí quyết chọn nguyên liệu. Thành phần chính gồm đậu xanh hạt nhỏ, ruột vàng, cùng đường và nếp; riêng loại bánh mặn có thêm nhân thịt, mỡ heo và gia vị. Đậu sau khi cà vỏ, ngâm sạch sẽ được nấu chín rồi nghiền thật nhuyễn. Khâu trộn bột cũng đòi hỏi sự khéo léo: đường thắng thành siro rồi rưới từ từ vào bột đậu sao cho đạt độ ẩm vừa phải - quá khô bánh sẽ rã, quá ướt bánh lại mất độ giòn đặc trưng.
Điểm nhấn tạo nên sức hút riêng chính là phần nhân mặn. Mỡ heo rán lửa vừa để giữ độ thơm béo mà không khét; thịt nêm nếm theo công thức gia truyền, vị mặn ngọt hài hòa. Khi ép vào khuôn, nhân nằm gọn giữa lớp bột đậu xanh, để khi cắn vào, người ăn cảm nhận được sự chuyển vị mềm mại từ bùi ngọt sang béo mặn. Bánh sau đó được sấy ở nhiệt độ thấp suốt nhiều giờ liền để đạt độ khô giòn chuẩn vị mà không cần phụ thuộc vào máy móc hiện đại.
Những chiếc bánh thành phẩm mang dáng tròn hoặc vuông nhỏ nhắn. Sự đối lập giữa vỏ và nhân tạo nên cái duyên khó lẫn. Đây cũng không phải là đặc sản chỉ để thưởng thức tại chỗ. Nhờ quy trình sấy kỹ, bánh bảo quản được khá lâu, rất thuận tiện để du khách mua về làm quà sau những buổi dạo phố.
Buổi chiều hôm đó ở phố cổ, tôi ngồi bên hiên nhà xưa cũ với tách trà nóng, thong thả mở một chiếc bánh. Cắn một miếng nhỏ rồi nhấp ngụm trà đậm hương, vị bùi, béo, mặn, ngọt cứ thế đan xen, đọng lại nơi đầu lưỡi. Cách thưởng thức chậm rãi ấy dường như sinh ra là để dành cho Hội An - nơi vốn chẳng cần người ta phải vội vàng.
Mộc Trà
Bình luận