Bữa tiệc Nước Trời

Người Công giáo thường được nghe giảng về Nước Trời. Nhưng từ “Trời” dễ khiến họ hiểu đó là một nơi chốn trên trời, hay “nước thiên đàng” chỉ có sau khi chết. Cách hiểu ấy cũng khiến người ta khó nhận ra ý nghĩa của bữa tiệc trên núi mà ngôn sứ Isaia đã đề cập (x. Is 25,6-10a) và tiệc cưới của hoàng tử trong dụ ngôn Tin Mừng (x. Mt 22,1-14), cũng như mối liên hệ giữa Nước Trời và đời sống hiện tại. Muốn hiểu những hình ảnh này, cần trở lại với ý nghĩa của Nước Thiên Chúa và dụ ngôn bữa tiệc trong các bài Thánh Kinh.

Ý nghĩa về Nước Trời

Chúa Giêsu dùng nhiều dụ ngôn để giảng về Nước Trời: “Nước Trời giống như hạt cải, Nước Trời giống như mười cô trinh nữ, Nước Trời giống như vua kia mở tiệc cưới cho con mình…”. Vì là người Do Thái, Đức Giêsu dùng từ “Nước Trời” với ý nghĩa là Nước Thiên Chúa hay vương quốc của Thiên Chúa, bởi vì người Do Thái không dám kêu tên trực tiếp “Thiên Chúa” để tránh phạm húy, nên dùng từ “Trời”. Do đó, ngoại trừ Tin Mừng theo thánh Matthêu viết cho người Do Thái dùng từ “Nước Trời”, còn ba Tin Mừng theo thánh Máccô, Luca, Gioan đều dùng từ “Nước Thiên Chúa” hay “Vương quốc Thiên Chúa”, vì các ngài viết cho lương dân, không kiêng húy như người Do Thái.

Nói tới Nước Thiên Chúa, hay vương quốc Thiên Chúa, là người ta nghĩ tới một vùng đất, một lãnh thổ như nước Việt Nam, vương quốc Anh…, trong đó có một hay nhiều dân tộc sống chung trong một chế độ chính trị, có chính quyền hay vua cai trị, có luật pháp chi phối, có những giá trị đặc biệt của dân tộc đó. Vì thế, chúng ta tự hỏi mình biết gì về Nước Trời, có tự hào là công dân của nước đó không, và có sống theo những giá trị của nước đó không.

Đức Giêsu đã nói rằng: “Nước Thiên Chúa không phải là chỗ này hay chỗ kia, mà đang ở giữa anh chị em” (x. Lc 17,21). Điều đó có nghĩa: Nước Thiên Chúa chính là Đức Giêsu với những giá trị cao cả mà Người mang đến cho nhân loại. Thánh Phaolô cũng nhắc đến Thiên Chúa là vua và Đức Giêsu là vua hiển trị mọi dân tộc cho đến muôn đời. “Vì Nước Thiên Chúa không phải là chuyện ăn uống, nhưng là công lý, bình an và hoan lạc trong Thánh Thần (x. Rm 14,17).

ĐGH Bênêđictô XVI đã nói: “Giáo hội hiện hữu để thế giới có được một nơi dành cho Thiên Chúa cư ngụ, và thế gian này có thể hóa thành vương quốc Thiên Chúa”. ĐTC Phanxicô cũng nhắc rằng, nhờ Đức Giêsu Kitô, vương quốc của Thiên Chúa đã thật sự khởi đầu ở thế gian. Các Kitô hữu được mời gọi biến sự sống mới đã lãnh nhận thành những hành động cụ thể, nhất là biết mở lòng đến với những người đang đau khổ, bất công và nghèo khổ (x. Docat, số 21).

Như thế, Nước Trời không phải là một nơi chốn để con người thụ động chờ đợi sau khi chết. Nơi Đức Giêsu, Nước Thiên Chúa đã được khai mở giữa trần gian và mời gọi con người bước vào bằng chính đời sống của mình.

Trong nước này, mọi công dân đều được đối xử bình đẳng, được tham dự vào một bữa tiệc hoàng gia không phải chỉ đầy thịt béo, rượu ngon, nhưng là được thông phần vào chính sự sống phi thường của Thiên Chúa. “Đó là nước của sự thật và sự sống; của thánh thiện và ân sủng; của công lý, bình an và tình yêu” (x. Công đồng Vatican II, Hiến chế Vui mừng và Hy vọng, số 39; kinh Tiền Tụng lễ Chúa Giêsu là Vua vũ trụ). Những giá trị ấy cũng là những gì mỗi công dân Nước Trời được mời gọi sống trong đời thường.

Dụ ngôn bữa tiệc

Khi hiểu Nước Trời như thế, ta mới dễ dàng hiểu được ý nghĩa bữa tiệc trong các bài Thánh Kinh. Trong dụ ngôn Tin Mừng, các quan khách được mời trước đều rất dửng dưng với bữa tiệc của nhà vua. Họ chỉ lo công việc riêng tư như thăm ruộng đất, buôn bán kiếm tiền, vì họ không quan tâm đến những giá trị tinh thần siêu việt của Nước Trời. Họ không chỉ là những thượng tế, kỳ mục Do Thái thời Chúa Giêsu, mà còn là tất cả những ai chỉ biết hưởng thụ đời sống vật chất và chối bỏ các giá trị tinh thần. Cắt đứt với Thiên Chúa là nguồn hiện hữu của các giá trị đó, thì đương nhiên con người sẽ phải chịu đau khổ, chết chóc, diệt vong, chứ Thiên Chúa không phạt tội ai cả.

Rồi khi Chúa như một ông vua mở rộng bữa tiệc cho tất cả những ai đói khát các giá trị tinh thần đó trên mọi nẻo đường đời, bất luận họ tốt hay xấu, là Ngài biểu lộ tình yêu và lòng thương xót vô bờ muốn cứu độ muôn loài. Ngài làm thế là vì người Con vô cùng cao quý của mình, là hoàng tử Giêsu, đã tình nguyện chết để xin vua cha tha tội cho tất cả. Nhờ Người, vua cha đón nhận mọi kẻ khốn cùng, kể cả những ai đã góp phần đóng đinh Con mình vào thập tự giá do tội lỗi của họ.

Chính nhờ Người Con ấy, bằng cái chết để xóa tội cho muôn loài, mà mọi người đều được mời gọi tham dự bữa tiệc hoàng gia, như thể họ đã ăn mặc chỉnh tề với y phục lễ cưới. Y phục đó được thánh Phaolô giải thích: chúng ta hãy “mặc lấy Đức Kitô” (x. Gl 3,27), mặc lấy những tâm tình của Người (x. Cl 3,7-15).

Người không mặc y phục lễ cưới trong dụ ngôn, nghĩa là không chấp nhận công trình cứu độ của hoàng tử Giêsu, mà vẫn ngang nhiên ngồi ăn tiệc cưới của hoàng tử, thì đó là một sự nhục mạ nặng nề đối với vua cha. Người đó đáng bị kết án và chịu hình phạt. Hình khổ họ chịu không phải đến từ Chúa Cha, nhưng từ chính việc họ tự cắt đứt mối hiệp thông với Thiên Chúa.

Tiên tri Isaia đã gợi ý về niềm vui và bữa tiệc vĩnh hằng khi Chúa vĩnh viễn tiêu diệt tử thần. Người sẽ lau khô dòng lệ trên khuôn mặt mọi người và trên toàn cõi đất: “Nào ta cùng hoan hỷ vui mừng bởi được Người cứu độ” (x. Is 25,6-10).

Vì thế, chúng ta hãy vui mừng vì đã được Chúa Giêsu cứu độ, được mời gọi trở thành công dân Nước Trời và sống những giá trị của Nước ấy trong đời sống hằng ngày.

Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn