Hóa bánh ra nhiều

Người mục tử chân chính không phải chỉ lo cho đàn chiên được no đủ về tinh thần qua việc “dạy dỗ họ nhiều điều”, mà còn quan tâm đến cái đói thể xác để làm cho họ được ăn no nê như Ðức Giêsu, dù trong tay chỉ có 5 chiếc bánh và 2 con cá (x. Ga 6,1-15). Vậy các mục tử thời nay đang hành động như thế nào trước cơn đói của con người và có thể làm gì để có thể “hóa bánh ra nhiều”?

1. Đối mặt với tình trạng nghèo đói

Dân số thế giới hiện nay khoảng hơn 8 tỷ người, với tài nguyên thiên nhiên dồi dào, cộng thêm các ứng dụng khoa học vào nông nghiệp, nhân loại vẫn dư thừa lương thực cho tất cả mọi người. Tuy nhiên, số người đói khổ vẫn không ngừng tăng lên trong tình trạng khủng hoảng kinh tế và xung đột như hiện nay. Nhân loại cần những con người tìm ra được nguồn năng lực là Thiên Chúa như tiên tri Êlisa (x. 2V 4,42-44), khi ông phân phát 20 chiếc bánh cho cả trăm người ăn, hay Chúa Giêsu khi Người làm phép lạ từ 5 chiếc bánh và 2 con cá nuôi hàng ngàn người (x. Ga 6,1-15).

Ngày 24.4.2024, các nhóm phát triển và cơ quan Liên Hiệp Quốc cho biết tình trạng mất an ninh lương thực trên thế giới trở nên trầm trọng hơn vào năm 2023, với khoảng 282 triệu người thiếu ăn do các cuộc xung đột, đặc biệt là ở Gaza và Sudan. Năm ngoái, khoảng 700.000 người, trong đó có 600.000 người tại Gaza, đang ở bờ vực nạn đói. Đến nay, con số này đã tăng lên 1,1 triệu người. Các hiện tượng thời tiết cực đoan như lũ lụt, hạn hán, là nguyên nhân chủ yếu khiến 72 triệu người đói tại 18 nước, trong khi kinh tế khó khăn đẩy 75 triệu người khác rơi vào cảnh đói nghèo tại 21 nước và vùng lãnh thổ trên thế giới. Cũng theo báo cáo, xung đột hoặc an ninh bất ổn là nguyên nhân chính gây ra nạn đói cho 135 triệu người tại 20 nước và vùng lãnh thổ.

“Còn ở Việt Nam, dù đã có những thành tựu nổi bật về giảm nghèo nhưng khoảng cách giàu - nghèo giữa các vùng miền và nhóm dân cư vẫn tồn tại. Tình trạng suy dinh dưỡng ở trẻ em dưới 5 tuổi vẫn còn cao” - Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đỗ Hùng Việt tại diễn đàn Liên Hiệp Quốc ngày 7.5.2024 đã khẳng định như vậy. Theo đánh giá của các chuyên gia, kết quả giảm nghèo của Việt Nam chưa thật sự bền vững, nguy cơ tái nghèo và phát sinh nghèo còn cao; chênh lệch mức sống, điều kiện tiếp cận các dịch vụ cơ bản, tiếp cận thị trường, giải quyết việc làm giữa các địa phương, vùng, miền, nhóm dân cư chưa được thu hẹp nhiều. Ở một số nơi, đời sống còn khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo còn cao, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Có lẽ phải kể thêm hàng trăm ngàn người sống vô gia cư trong các thành phố lớn như Hà Nội, TPHCM; họ là những người bỏ quê lên thành phố vì làm ăn thất bại, bị lừa bịp là có việc làm nhẹ nhàng lương cao…

Người môn đệ Đức Giêsu cần phải hóa bánh ra nhiều cho những con người đói khổ quanh mình đó được no nê. Nhưng họ sẽ làm thế nào trong hoàn cảnh hiện nay?

2. Phép lạ của tình yêu

Nhiều người trong tư cách là mục tử, phải chăm sóc đàn chiên như Chúa Giêsu, lại chưa hoàn thành sứ mệnh cứu độ của mình, bỏ mặc đàn chiên đói khát, khổ sở, bệnh tật vì thiếu ăn, thiếu mặc, thiếu những phương tiện tối thiểu để sống xứng đáng là con người, và cũng là con Thiên Chúa.

Nguyên nhân có thể là vì chúng ta chạy theo những lý tưởng đạo đức cao cả, những nghi lễ trang trọng họ đang tham dự mà quên đi cái dạ dày trống rỗng của họ đang réo lên tiếng kêu vì đói. Có thể vì ta chưa nhận thức đúng về con người có cả phần thể xác cần nuôi dưỡng mà chỉ lo phần tinh thần hay linh hồn của họ. Có thể vì chưa biết nhìn vào đời sống thực tế để thấy bao người đang đói khổ quanh ta, mà chỉ biết nhìn vào các công việc mình đang làm hay công trình mình đang xây dựng. Có thể vì ta luôn được no đủ, chưa bao giờ biết đói khổ, nên không cảm nghiệm được nỗi lo sợ, cồn cào, bủn rủn tay chân của những ai đang đói lả, khó nghèo.

Đức Giêsu khi thấy đông đảo dân chúng đến với mình, đã nghe được tiếng kêu đói trong bụng họ và Người đặt ngay vấn đề cho các môn đệ: “Ta mua đâu ra bánh cho họ ăn đây?”. Đức Giêsu nói như vậy là để giúp các môn đệ biết nhìn con người một cách thực tế, chứ Người đã biết mình sắp làm gì rồi!

Tuy nhiên, phải hiểu được “cái gì làm nên phép lạ” hóa bánh ra nhiều thay vì  chỉ quan tâm đến phép lạ hay đến người làm phép lạ, dù đó là Elisa hay Đức Giêsu.

Cốt lõi làm nên phép lạ chính là tình yêu.

Êlisa vì yêu thương dân đói nên chia sẻ những tấm bánh, mà nếu ông và tiểu đồng biết dành dụm, có thể ăn đến cả tháng. Nhưng ông không để dành cho mình, và phép lạ đã xảy ra, vì Thiên Chúa còn yêu thương đàn chiên của Ngài hơn cả ông.

Đức Giêsu yêu thương đàn chiên đang đói vì không người chăn dắt, nên Người làm cho bánh cá hóa nhiều. Người không phải chỉ làm cho con người no nê về thể xác, mà còn muốn đưa con người đến một thứ lương thực cao quý gấp bội, mang lại sự sống vĩnh hằng khi làm những cử chỉ “cầm lấy bánh, dâng lời tạ ơn, rồi phân phát” như trong Bí tích Thánh Thể (x. Mt 26,26; Mc 14,22). Thánh sử Gioan đã triển khai về Bánh Hằng Sống đó trong phần Tin Mừng tiếp theo (x. Ga 6,22-48). Như thế, điều kiện đầu tiên để làm nên phép lạ hóa bánh ra nhiều là tình yêu mãnh liệt, dám hy sinh chính mình để lo lắng cho đàn chiên.

Điều kiện thứ hai được thánh Phaolô trình bày trong thư gởi tín hữu Êphêsô (x. Ep 4,1-6): “Sống cho xứng với ơn kêu gọi mà Thiên Chúa đã ban cho chúng ta… vì chúng ta chỉ có một Thiên Chúa, Cha của mọi người, Đấng ngự trên mọi người, qua mọi người và trong mọi người”. Người Công giáo Việt Nam nếu biết sống những giá trị của Tin Mừng và tích cực hành động theo những giá trị đó, thì chắc chắn cũng sẽ làm cho đồng bào được no đủ và hạnh phúc.

Lúc đó, ơn gọi làm mục tử và sứ mệnh cứu độ với Chúa Giêsu mới thật sự hoàn thành.

Linh mục Antôn Nguyễn Ngọc Sơn