Trên Cao nguyên Lâm Viên có rất nhiều công trình mang đậm kiến trúc của núi rừng, chuyển tải văn hóa và hơi thở cuộc sống của bà con thuộc các dân tộc bản địa. Và nhà thờ Tà Hine là một trong số đó.
Nằm trên một ngọn đồi cao với mái đỏ thẫm, ngôi thánh đường trở thành điểm nhấn, là trung tâm dễ nhìn thấy giữa mảng xanh núi đồi.
Tà Hine vốn là một giáo họ thuộc xứ Đà Loan, chỉ mới chính thức nâng lên giáo xứ vào tháng 11.2017, với khoảng 2000 giáo dân, trong đó giáo dân Churu chiếm đến 98%. Nhà thờ được xây dựng năm 2015, do cha Giuse Nguyễn Cao Nguyên (Tu hội Nhập Thể - Tận Hiến - Truyền Giáo) - người gắn bó với Tà Hine một thời gian dài - khởi sự và hoàn thành.
Ngôi nhà thờ được thiết kế theo lối làm nhà của người Churu. Lý do được cha Nguyên giải thích: “Những người anh em đồng bào Churu là dân bản địa. Trong suốt 60 năm đón nhận đức tin, họ chưa có một ngôi nhà thờ nào mang hồn dân tộc mình. Chính vì thế, sau nhiều năm phục vụ nơi vùng đất truyền giáo này, tôi đã cầu nguyện và suy nghĩ rất nhiều, ước mong có một ngôi thánh đường mang chính bản sắc văn hóa Churu”.
Mơ ước rồi bắt tay vào làm, nhà thờ hiện trông như một căn nhà sàn Tây nguyên, toàn bộ phần gạch chỉ gồm hai màu xen kẽ: gạch màu “cháy” xen lẫn những viên gạch màu sáng hơn. Cha xứ nói biểu trưng cho hai màu da của người Kinh và người Churu sống trong cùng một xứ đạo, thể hiện tinh thần hiệp nhất, gắn bó, gần gũi với nhau. Phía trước tiền đường có một bức tượng Chúa Giêsu mặc trang phục của người Churu, được cha chánh xứ lên ý tưởng và nhờ thợ làm sao cho giống hình ảnh của những người anh em nhất. Tương tự, lấy ý tưởng từ việc quan sát các anh em đồng bào hay đi chân đất và gắn bó chặt chẽ với rừng, với nương rẫy…, nên các bức tường bên trong cha cho xây dựng gạch phía dưới như những bước chân trần, phía trên ốp bằng gỗ, để nhắc nhớ họ phải luôn gắn chặt và bảo vệ núi rừng, vì núi rừng đã nuôi sống mình, là hơi thở và cội rễ dân tộc. Điểm nổi bật hơn hết là gian Cung Thánh với tượng gỗ khắc họa hình ảnh Đức Maria và thánh cả Giuse được cách tân giống như người Churu. Những chi tiết ở các tượng thánh như một cách hội nhập văn hóa, nhằm đưa người dân thấy Chúa đồng hình đồng dạng với mình; cũng là ngầm động viên đồng bào giữ gìn bản sắc riêng.
Không chỉ lối kiến trúc theo kiểu đặc trưng Churu, một chi tiết khá thú vị là các bản kinh đọc hằng ngày ở Tà Hine cũng đã được dịch ra tiếng đồng bào và áp dụng trong các sinh hoạt đạo đức ở đây từ năm 2000. Bộ lễ thì đang được dịch sang tiếng Churu, nhưng chưa hoàn thành và tất nhiên, chưa được bản quyền chuẩn y. Ông Ya Liêng, Chủ tịch Hội đồng giáo xứ khoe: “Từ ngày có ngôi nhà thờ này, do nhìn quá gần gũi với mình nên giáo dân dân tộc đi lễ ngày một đông hơn. Riêng tôi ấn tượng với những bức tượng Đức Mẹ mang gùi, bế con lên rừng xuống núi; thánh Giuse mang gùi, mặc khố, quấn khăn trên đầu…, rất giống sinh hoạt thường ngày của dân tộc mình”.
Dạo quanh giáo xứ, trèo lên xuống đến mấy vòng các bậc cầu thang, hết ngắm thánh đường lại nhìn về hướng các buôn với những ngôi nhà sàn, chúng tôi cảm nhận được là không còn ranh giới của những khác biệt. Tiếng chuông nhà thờ ngân vang, thấp thoáng bóng mấy cụ già đóng khố, chậm rãi bước vào nhà thờ. Thầm ước những người anh em Churu Tà Hine sẽ giữ mãi được bản sắc và chất riêng của họ, bắt đầu từ trong nếp sống đạo.
TRẦN DUY
Bình luận