Như bao gia đình ở thôn quê khác, nhà tôi một thời cũng có khoảng sân lát gạch to, vuông vức phía trước hiên nhà và chạy dài sát tới tận mảnh vườn nhỏ.
Sân rộng khoảng vài trăm thước vuông, là nơi để phơi thóc lúa, rơm rạ, đỗ lạc… khi mùa thu hoạch đến. Khoảng sân còn là chỗ để mỗi buổi chiều tối, khi ánh nắng mặt trời đã tắt, gia đình tôi vẫn thường trải chiếu ngồi quây quần ăn cơm cho mát mẻ. Chiều tối nào, mâm cơm cũng được dọn ra chiếc chiếu trên sân gạch như thế, chỉ những khi trời mưa, sân ướt hay mùa đông lạnh giá, chúng tôi mới ăn cơm tối ở trong nhà.
 |
Ban ngày, nhất là vào mùa hè, khoảng sân gạch thường nắng chói chang, nóng hầm hập, nhưng về chiều tối thì gió nồm nam thoang thoảng nên nơi đây vô cùng thoáng mát. Thói quen của mọi thành viên trong gia đình tôi là sau khi ăn cơm xong vẫn ngồi nán lại trên chiếc chiếu để hàn huyên chuyện trò và ngắm trăng. Người thôn quê sống theo kiểu chòm xóm quần tụ, thân thiện nên hầu như hôm nào mấy bà, mấy chị hàng xóm sau giờ cơm tối cũng sang sân nhà tôi để ngồi chơi. Những câu chuyện của tình làng nghĩa xóm với nhau, xoay quanh chủ đề cây trồng, mùa màng, vật nuôi…, thường rôm rả tới tận khuya mới dứt. Bọn trẻ con trong xóm cũng khoái khoảng sân gạch này vì nó rộng nhất xóm, lại luôn sạch sẽ, thế nên chúng cũng theo người lớn sang chơi khá đông. Vâng, cũng trên chính khoảng sân gạch này, các trò chơi con trẻ của tôi cùng bọn nhỏ hàng xóm đã diễn ra suốt thời ấu thơ với bao nhiêu là kỷ niệm khó quên. Nào chơi cột, kèo, nhảy lò cò, chơi chuyền, đánh chắt và cả trò kéo mo cau vui nhộn. Rồi có nhiều bữa, do mưa quá to, lại liên tục trong nhiều giờ nên nước không kịp tiêu, dâng cao ngập cả sân, tôi vẫn thường cùng anh chị mình chơi trò gấp thuyền giấy thả trôi trên sân. Còn cả những hôm không trăng, tối trời, chúng tôi hay chơi trò trốn tìm và thường chọn đống rơm nơi cuối sân làm chỗ lý tưởng để nấp, để tìm và đuổi nhau chạy xung quanh rồi à, ập...
Tôi nhớ, dịp hè lúc mình đang chuẩn bị lên lớp 5, khi sân kho hợp tác xã đang sửa sang, đội sinh hoạt thiếu niên không có chỗ tập múa hát nên đã nhờ sân nhà tôi cả một tháng ròng. Cứ sau bữa cơm tối là cả nhà tôi mau chóng thu dọn sân gọn gàng để nhường chỗ cho các bạn thiếu niên đến sinh hoạt. Tôi cũng là một thành viên trong đội múa hát đó nên khá tự hào vì sân nhà mình được chọn là điểm tập luyện. Có hôm chúng tôi múa hát đến hơn 11 giờ khuya mới nghỉ, đứa nào đứa nấy đều mệt nhưng rất thích thú.
Trên khoảng sân gạch trước nhà thân thương ấy, tôi từng chứng kiến những khoảnh khắc trọng đại khi anh trai lấy vợ và chị gái làm lễ về nhà chồng. Những dịp vui ấy, một cái rạp che bạt dứa thùng thình được dựng lên kín hết cả sân. Dưới cái rạp ấy, cỗ bàn dọn ra hàng trăm mâm, mọi người cùng chung vui ăn uống.
Khoảng sân không chỉ là nơi tổ chức ngày vui hạnh phúc của anh, chị tôi mà còn gợi nhớ cả những buồn bã, đau thương trong khoảng chưa đầy 10 năm khi gia đình, họ hàng tôi phải chia tay ông, bà nội với tang lễ diễn ra nơi đây. Khung rạp cũng được dựng lên trên sân, bầu khí đau buồn, âm u bao trùm cả không gian...
Khoảng sân gạch đã gắn bó cùng tôi hết cả thời ấu thơ với rất nhiều kỷ niệm vui buồn. Thế rồi trên đà đô thị hóa, hầu hết phần đất nông nghiệp đã bị biến thành khu công nghiệp, khu dân cư cao cấp, trụ sở công ty… Tác dụng chính của cái sân gạch dùng để phơi phóng thóc lúa, đậu đỗ… không còn ý nghĩa nữa. Nhiều hộ dân đã phá khoảng diện tích sân trước nhà đi để xây nhà dựng cửa cho thuê mướn. Khoảng sân gạch nhà tôi cũng không là ngoại lệ, khi bố mẹ tôi đã “khai tử” nó từ cách đây gần chục năm. Nơi đó giờ đã mọc lên một ngôi nhà 3 tầng khang trang mang dáng dấp của biệt thự phố-làng. Kinh tế nhà tôi đã khá giả lên đôi chút, đó là một điều mừng. Hẳn ai cũng đều mong muốn cho gia đình mình được phát triển, khấm khá lên như vậy.
Ðằng sau sự vui mừng ấy, tôi vẫn luôn nao nao với nỗi nhớ về khoảng sân gạch, nơi đã ghi dấu bao kỷ niệm thời ấu thơ. Chẳng vậy mà, mỗi lần từ thành phố trở về quê nhà thăm bố mẹ, tôi đều có những lúc bần thần, rồi mường tượng như để tìm lại chút gì đó trong ký ức tuổi thơ. Khoảng sân gạch trước nhà giờ chỉ còn trong hoài niệm xa xăm…
NGUYỄN LONG
Bình luận