Ngày 15.9.2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 19 về khen thưởng, kỷ luật học sinh, trong đó bỏ hình thức đình chỉ học tập và đuổi học, nhưng nhấn mạnh về bản kiểm điểm, nhắc nhở và phê bình nghiêm khắc nếu học sinh vi phạm lỗi, sẽ chính thức áp dụng từ 31.10.2025
Thông tư ra đời được một ngày thì ngẫu nhiên, có một vụ việc không hay xảy ra: Một nam sinh lớp 7 tại Trường THCS ở Hà Nội túm tóc, ấn đầu và quật ngã cô giáo chủ nhiệm, vì cô kiên quyết thu giữ món đồ chơi sắc nhọn, vi phạm nội quy trường vào chiều 16.9.2025. Câu chuyện này cùng vài vụ đáng phẫn nộ khác diễn ra trước đó khiến nhiều người không khỏi trăn trở về cách ứng xử ở môi trường sư phạm, trong mối tương quan thầy trò. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nhanh chóng lên tiếng, coi đây là vụ việc nghiêm trọng, ảnh hưởng đến an toàn, sức khỏe nhà giáo và truyền thống tôn sư trọng đạo. Cô giáo đã chọn cách tha thứ, và dĩ nhiên em học sinh này phải có bản kiểm điểm, xin lỗi sau hành động sai.
Chuyện buồn xảy ra, và cách xử lý “dĩ hòa vi quý”, cùng với một thông tư còn “nóng hổi” vừa được ban hành, khiến xuất hiện nhiều luồng ý kiến tranh luận. Có người lo lắng nương tay thì sẽ “lờn thuốc”, lấy gì để răn đe nếu xảy ra những sự việc tương tự? Họ mong muốn một hình thức nặng hơn, như là cho thôi học một năm; hoặc gởi đến trung tâm giáo dưỡng, tách khỏi môi trường giáo dục bình thường để răn dạy. Ý kiến khác lại cho rằng với một cậu học sinh tuổi vị thành niên, dù chọn cách nào để phạt vẫn để lại những gợn sóng trong lòng, nên tốt hơn là dỗ dành để giáo dục tiếp, dù hy vọng rất mong manh về một sự biến đổi mạnh mẽ.
Có một thực tế là lâu nay, chúng ta vẫn nói nhiều đến việc bảo vệ học sinh trước các hành vi bạo lực học đường, nhưng rất ít khi lên tiếng hay có quy chế bảo vệ giáo viên trước các hành vi sai trái, vốn đã xảy ra không ít. Nhà giáo ngày nay đang phải đối mặt với nhiều áp lực nặng nề, đến từ cách ứng xử của học sinh và đôi khi là của cả phụ huynh. Sự bộc phát trong suy nghĩ và hành động của trẻ đang lớn có thể hiểu, nhưng không thể là lý do để bào chữa. Rõ ràng cô giáo ở trường hợp vừa qua không chỉ bị tổn thương thể chất mà còn tinh thần. Những tình huống phức tạp, mất an toàn với người đứng trên bục giảng cần được lắng nghe, giải quyết nghiêm khắc, để góp phần vào việc giáo dục hiệu quả. Khi nói chuyện với một số thầy cô giáo, nhiều người bày tỏ cảm giác uất nghẹn khi kể về những học trò có hành động thiếu chuẩn mực, nhưng họ thường chọn cho qua, vì có khi gặp nhiều phụ huynh bênh con lại lớn chuyện rầy rà. Điều này đang dần khiến thầy cô giáo thu mình lại. Chúng tôi biết có nhiều người chủ động “thả nổi”, học trò ngoan - hư kệ; không thuộc bài cũng mặc, không la rầy vì sợ các phản ứng từ trò và từ gia đình. Vậy thì chắc chắn, trong những trường hợp này, chất lượng giáo dục cả về nhân cách lẫn tri thức sẽ đi xuống.
Vẫn biết rằng thông tư 19 là một đổi mới quan trọng trong tư duy quản lý giáo dục, với mong muốn mang lại niềm tin và hy vọng về môi trường giáo dục tốt đẹp, nhân văn. Nhưng, làm sao để đưa vào thực tiễn không bị cứng nhắc, và các quy định không trở thành áp lực lên người cầm phấn, đó mới là điều quan trọng.
PHONG DIỆP
Bình luận