Quyết định của TPHCM về việc cải tạo, chỉnh trang Công viên Văn hóa Lê Thị Riêng thành Công viên tưởng niệm, hướng đến kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27.7.1947 - 27.7.2027) là chủ trương nhận được nhiều sự đồng tình. Kế hoạch này không đơn thuần là câu chuyện nâng cấp một công viên giữa đô thị đông đúc, mà còn là dịp để thành phố nhìn lại một phần lịch sử, tri ân những người đã hy sinh, và bồi đắp ký ức cho các thế hệ mai sau.
Như đã biết, trước năm 1975, khu đất rộng khoảng 30 hécta này là nghĩa địa Đô Thành, còn gọi là nghĩa địa Chí Hòa, chốn an nghỉ của nhiều người dân bình thường ở Sài Gòn - Gia Định, và cũng là nơi nhiều chiến sĩ hy sinh được chôn cất trong các hố tập thể năm 1968. Sau khi nghĩa trang được giải tỏa, quy tập hài cốt, công viên đi vào hoạt động năm 1988, trở thành không gian xanh phục vụ người dân. Những phát hiện trong quá trình tìm kiếm gần đây cùng chiến dịch 500 ngày đêm quy tập hài cốt liệt sĩ nhắc nhớ rằng, phía dưới nhịp sống bình yên hôm nay còn là những câu chuyện chưa được kể hết.
Nếu được quy hoạch hài hòa, nơi đây có thể kết hợp giá trị lịch sử, văn hóa, cảnh quan và sinh hoạt cộng đồng. Tất nhiên, để đạt mục tiêu đa dạng ấy, chắc chắn thành phố sẽ cần xây dựng phương án tổng thể, với sự tham gia của các nhà sử học, chuyên gia bảo tồn, kiến trúc sư cảnh quan, cơ quan quân sự, thân nhân liệt sĩ và người dân địa phương…, để công viên vẫn mang vẻ trang nghiêm nhưng gần gũi, dành nhiều chỗ cho cây xanh, lối đi bộ, khu nghỉ chân và không gian tưởng niệm. Ngoài ra, có thể phát triển công viên thành địa chỉ giáo dục lịch sử cho học sinh, sinh viên và thế hệ trẻ. Tư liệu lưu trữ, hình ảnh, lời kể nhân chứng và thông tin về quá trình tìm kiếm hài cốt có thể giúp người tham quan hiểu sâu hơn về chiến tranh, sự hy sinh và giá trị của hòa bình. Công nghệ số cũng nên được ứng dụng để giới thiệu tư liệu, nhằm tăng tính hiện đại và thu hút, miễn là bảo đảm sự trang nghiêm cần thiết...
Một công viên tưởng niệm được xây dựng bằng sự thận trọng, khoa học và tôn trọng lịch sử, sẽ không chỉ làm đẹp cảnh quan đô thị, mà còn góp phần gìn giữ ký ức chung của cộng đồng, của thành phố.
PHONG DIỆP
Bình luận