Tổng đài điện thoại quốc gia về phòng chống bạo lực gia đình với đầu số 117 đã chính thức ra mắt trung tuần tháng 9 vừa qua, là một tín hiệu đáng mừng trong việc xây dựng một xã hội an toàn, bình đẳng và nhân văn. Đầu số ngắn, dễ nhớ được lan tỏa như một thông điệp xã hội quan trọng, là bạo lực gia đình không còn được xem là chuyện riêng của mỗi nhà, và người bị bạo hành cần có một nơi để lên tiếng, tìm kiếm sự trợ giúp.
Do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì xây dựng theo Luật Phòng chống bạo lực gia đình năm 2022 và Nghị định 76/2023/NĐ-CP, với sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương, và sự hỗ trợ của Quỹ Dân số Liên Hợp Quốc, tổng đài 117 được kế thừa, nâng cấp từ đường dây nóng 1800 1768 trước đây (Tổng đài Hỗ trợ phụ nữ và trẻ em bị bạo lực của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam). Cũng cần phải nhắc lại, trong gần 5 năm hoạt động, đường dây nóng 1800 1768 đã tiếp nhận gần 22.000 cuộc gọi, đồng thời tư vấn, hỗ trợ tích hợp cho hơn 3.700 phụ nữ và trẻ em gái bị bạo lực gia đình và bạo lực. Những con số ấy không chỉ phản ánh nhu cầu được bảo vệ, mà còn cho thấy phía sau cánh cửa của nhiều gia đình vẫn có những câu chuyện mà người trong cuộc rất khó tự mình thoát ra. Bạo lực gia đình lâu nay thường bị che phủ bởi tâm lý “đóng cửa bảo nhau”, bởi quan niệm giữ gìn thể diện dòng họ, hay những định kiến về vai trò của phụ nữ và nam giới. Cạnh đó, cũng có người chịu đựng vì phụ thuộc kinh tế hay im lặng vì sợ bị trả thù, hoặc vì không biết tìm sự trợ giúp ở đâu. Với trẻ em, sự bất lực ấy càng lớn hơn khi các em lệ thuộc hoàn toàn vào người lớn.
Với thời gian hoạt động 24/7 trên phạm vi toàn quốc, tổng đài 117 sẽ tiếp nhận tin báo, tố giác hành vi bạo lực gia đình, cung cấp tư vấn ban đầu và kết nối người bị bạo lực với những dịch vụ bảo vệ, hỗ trợ phù hợp tại địa phương. Vì thế, không đơn thuần là thêm một số điện thoại để người dân ghi nhớ, mà quan trọng hơn, đó là một địa chỉ chính thức để người đang ở trong hoàn cảnh nguy hiểm biết rằng mình có quyền lên tiếng và có thể tìm kiếm sự giúp đỡ. Tất nhiên, để một cuộc gọi thực sự có ý nghĩa, thì sau cuộc gọi ấy phải là những hành động bảo vệ cụ thể, bởi người bị bạo lực có thể mất rất nhiều can đảm mới gọi đến tổng đài. Nếu cuộc gọi được tiếp nhận nhưng sự hỗ trợ chậm trễ, thiếu phối hợp hoặc không phù hợp, niềm tin vừa được hình thành rất dễ bị tổn thương. Tiếng kêu cứu khi ấy có nguy cơ rơi vào một khoảng trống khác. Vì vậy, cùng với việc vận hành hiệu quả Tổng đài 117, chắc chắn cần tiếp tục củng cố mạng lưới cơ sở. Chính quyền địa phương, công an, y tế, tư pháp, công tác xã hội, Hội Liên hiệp Phụ nữ, những đoàn thể và các tổ chức liên quan phải có cơ chế phối hợp rõ ràng, để mỗi trường hợp được tiếp nhận đều có nơi chuyển đến, có người theo dõi và có phương án giúp đỡ phù hợp.
Song song đó, trách nhiệm về bình đẳng giới cũng phải được đưa sâu hơn vào giáo dục gia đình, nhà trường và cộng đồng…, để sự kỳ vọng đặt vào Tổng đài 117 không chỉ là nghe được tiếng kêu cứu, mà còn là giúp xã hội nhận ra những nguyên nhân sâu xa từ tiếng kêu ấy, và không ai phải đơn độc trước bạo lực.
PHONG DIỆP
Bình luận