Có một điều đang hiện diện ngày càng rõ trong những vụ án ma túy: người đứng trước ống kính của cơ quan chức năng đôi khi không mang chút dáng vẻ nào của một người nghiện ma túy mà chúng ta từng hình dung. Đó có thể là một cô gái còn rất trẻ, ăn mặc chỉn chu, đi xe đẹp; một chàng trai có vẻ ngoài khỏe mạnh, sành điệu; thậm chí là học sinh, sinh viên... Trong một số vụ việc gần đây, những người bị bắt còn đứng cả hàng, tuổi đời rất trẻ. Nhìn qua, thật khó liên tưởng họ với ma túy. Ma túy không còn chỉ gắn với hình ảnh những người gầy gò, vật vờ, những con hẻm phức tạp hay những cuộc giao dịch lén lút.
Đáng lo hơn, ngày nay ma túy và những chất gây nghiện có thể được ngụy trang trong thuốc lá điện tử, đồ uống, bánh kẹo, hoặc những sản phẩm có hình thức bắt mắt, khiến người trẻ khó nhận biết hoặc chủ quan trước nguy cơ. Khi cái bẫy được phủ lên một lớp vỏ của sự thời thượng, tò mò hay giải trí, trong khi khoảng cách từ một lần thử đến sự lệ thuộc có thể trở nên rất ngắn.
Điều đáng sợ của ma túy còn nằm ở chỗ nó không chỉ tác động lên một thời điểm. Một người có thể rời xa trong nhiều tháng, nhiều năm, nhưng ký ức về cảm giác từng trải qua, một nhóm bạn cũ, một nơi chốn quen thuộc hay một hoàn cảnh tương tự vẫn có thể trở thành tác nhân gợi lại sự thèm muốn. Vì thế, cai nghiện chưa bao giờ đơn giản là câu chuyện của ý chí cá nhân, nhưng còn phụ thuộc vào môi trường sống, gia đình, cộng đồng, và khả năng ngăn chặn những yếu tố khiến một người có nguy cơ quay trở lại. Chính vì vậy, các chiến dịch truy quét ma túy thường xuyên được triển khai rộng khắp có ý nghĩa không chỉ ở việc triệt phá những đường dây, bắt giữ những đối tượng cầm đầu, hay thu giữ những lượng ma túy lớn. Một cuộc chiến hiệu quả còn phải đi tới tận những mắt xích nhỏ nhất. Đó là người tàng trữ, người sử dụng và cả nhóm người góp tiền mua ma túy để cùng sử dụng. Rồi còn gồm cả người chuẩn bị địa điểm, dụng cụ hoặc tạo điều kiện cho hành vi sử dụng trái phép... Tại TPHCM, giữa tháng 5 vừa qua, Công an thành phố đã triển khai cao điểm 45 ngày đêm tổng rà soát, thống kê, phát hiện và đấu tranh làm sạch địa bàn, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố không ma túy vào năm 2030. Năm 2026 được xác định là năm bản lề để tạo nền tảng cho mục tiêu này. Ở những địa phương khác, các đợt cao điểm phòng, chống và trấn áp tội phạm ma túy cũng được đẩy mạnh. Công tác phòng chống ma túy đang được kéo xuống tận cơ sở, với vai trò ngày càng rõ hơn của lực lượng công an cấp xã, phường. Mô hình công an cấp xã phát hiện, sàng lọc thông tin; công an cấp trên mở rộng, đánh án lớn cho thấy một hướng tiếp cận chi tiết, đó là muốn đánh trúng những đường dây lớn, trước hết phải nắm chắc những dấu hiệu nhỏ nhất trên địa bàn. Vì vậy, cuộc chiến chống ma túy hôm nay cũng là cuộc chiến nhận diện từ trong cái “tưởng là bình thường”. Khi “gương mặt” ma túy đã thay đổi, cách cảnh giác của xã hội cũng cần phải thay đổi. Không chủ quan trước vẻ ngoài, không xem nhẹ một chi tiết nhỏ nhất…
PHONG DIỆP
Bình luận