Gần đây, có nhiều bản tin không vui liên tiếp đưa tin về các vụ tai nạn thương tâm liên quan đến du lịch mạo hiểm tại các tỉnh miền núi. Những cung đường vốn được xem là biểu tượng của vẻ đẹp hoang sơ, của khát vọng chinh phục và khám phá, bỗng trở thành nơi để lại những câu chuyện buồn về mất mát, thương tích, thậm chí là sinh mạng con người. Câu hỏi đặt ra trước những tồn tại chưa hay đó là có nên siết chặt hay vẫn có thể tìm ra một lối đi dung hòa giữa nhu cầu thực tế và an toàn? Phải nhìn nhận thẳng thắn rằng, du lịch mạo hiểm vốn không dành cho số đông. Đây là loại hình đòi hỏi người tham gia phải có sức khỏe, tâm lý vững vàng, kỹ năng xử lý tình huống và cả điều kiện tài chính nhất định. Nhưng trong bối cảnh giới trẻ ngày càng có xu hướng tìm kiếm những trải nghiệm độc đáo, khác biệt, du lịch mạo hiểm trở thành “thỏi nam châm” hấp dẫn. Từ những cung đường đèo hiểm trở ở Hà Giang, “trekking” xuyên rừng ở Tà Năng - Phan Dũng, khám phá hang động Quảng Bình… đến các tour xe máy xuyên núi vùng Tây Bắc…, tất cả đều thu hút lượng lớn du khách trong và ngoài nước.
Chúng ta có tiềm năng rất lớn khi sở hữu địa hình đa dạng, thiên nhiên kỳ vĩ, đủ điều kiện để trở thành điểm đến mạo hiểm hấp dẫn trong khu vực. Đây cũng là nguồn sinh kế quan trọng của hàng vạn hộ dân địa phương, từ chủ homestay, người cho thuê xe máy, mang vác hành lý cho khách, tài xế bản địa… cho tới các quán ăn ven đường… Vì vậy, nếu áp dụng một mô hình kiểm soát cứng nhắc, buộc mọi du khách phải đi tour khép kín với chi phí cao, có thể sẽ vô tình bóp nghẹt hệ sinh thái kinh tế địa phương, đánh mất sức hút của sự phóng khoáng, tự do…, điều mà khách du lịch bụi quốc tế đặc biệt yêu thích ở Việt Nam. Nhưng cũng không thể thả nổi cho du khách đi tự phát, lại thiếu kỹ năng, không tuân thủ cảnh báo, tự thuê xe khi chưa quen thuộc điều khiển xe số hay chưa có bằng lái phù hợp. Rồi cũng không ít đơn vị tổ chức, người dẫn tour, tài xế chở khách cũng chưa thực sự có ý thức an toàn chuyên nghiệp. Không hiếm trường hợp đồ bảo hộ chỉ mang tính đối phó, mũ bảo hiểm không đạt chuẩn, dây đai, áo phản quang, thiết bị cứu hộ sơ sài… Có nơi, người dẫn đoàn vẫn thức khuya, uống rượu bia từ tối hôm trước rồi sáng hôm sau tiếp tục đưa khách vượt đèo. Không ít tài xế chở khách du lịch chưa qua đào tạo bài bản về sơ cứu, xử lý sự cố thời tiết hay kỹ năng ứng phó khi tai nạn xảy ra. Tất cả đều rất cần xây dựng những “lan can an toàn” đủ chắc chắn.
Phải chuẩn hóa về mặt quản trị; hoạt động cho thuê xe máy, tổ chức tour mạo hiểm cần được siết lại bằng các quy chuẩn rõ ràng; chuyên nghiệp hóa lực lượng lao động địa phương; những người dẫn tour mạo hiểm, tài xế, “porter” phải được đào tạo, cấp chứng chỉ định kỳ về an toàn, sơ cứu, kiểm tra sức khỏe và tuyệt đối tuân thủ quy định không sử dụng rượu bia trước khi nhận việc, vì họ không chỉ là người dẫn đường, mà còn phải bảo vệ sự an toàn cho du khách; đẩy mạnh hơn cho hạ tầng đường sá; ở các cung đường mạo hiểm cần có hệ thống biển báo rõ ràng, trạm cứu hộ, bản đồ số cập nhật theo thời tiết, thông báo sạt lở, sương mù hay khu vực nguy hiểm; cuối cùng là nâng cao nhận thức của chính du khách.
Một chuyến đi đáng nhớ không thể đánh đổi bằng sự liều lĩnh thiếu hiểu biết. Khám phá không đồng nghĩa với bất chấp rủi ro. Giữ được sự phóng khoáng mà vẫn bảo đảm an toàn, đó mới là cách để những hành trình kết thúc bằng ký ức đẹp.
PHONG DIỆP
Bình luận