60 năm nền tảng cho “đối thoại của tình yêu”

Tháng 12.2025 đánh dấu cột mốc 60 năm cuộc gặp lịch sử giữa Đức Phaolô VI và Đức Thượng phụ Athenagoras (1965), xóa các vạ tuyệt thông lẫn nhau và mở ra một chương mới trong quan hệ đại kết. Trong một thông điệp gởi tới hội nghị quốc tế “1965-2025: Hủy bỏ vạ tuyệt thông” được tổ chức tại Loppiano, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đưa ra lời kêu gọi mạnh mẽ rằng đã đến lúc loại bỏ vĩnh viễn các thuật ngữ “ly giáo” và “lạc giáo” ra khỏi ngôn ngữ khi người Công giáo và Chính Thống giáo nói về nhau. Đây không đơn thuần là sự điều chỉnh về ngữ nghĩa, mà là một hành động khẳng định sự “thanh luyện ký ức” triệt để. Qua sứ điệp do Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh công bố, Vatican thừa nhận: “Ký ức về các biến cố năm 1054 - vốn tác động tiêu cực đến tương quan Ðông - Tây - đã được thanh luyện, nếu không nói là gần như được xóa sạch trong Giáo hội chúng ta”.

Sự đồng điệu này cũng vang lên từ Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ, nơi Đức Thượng phụ Đại kết Bartolomew long trọng cử hành lễ tạ ơn tại Phanar ngày 7.12.2025, kỷ niệm 60 năm Giáo hội Công giáo và Chính thống giáo tha vạ tuyệt thông cho nhau. Ngài nhấn mạnh rằng việc dỡ bỏ vạ tuyệt thông năm xưa không chỉ là biểu tượng, mà là nền tảng cho “đối thoại của tình yêu”. Nhắc lại cử chỉ Đức Phaolô VI quỳ hôn chân Ðức Tổng Giám mục Melito thành Chalcedon, trưởng phái đoàn Chính thống giáo vào năm 1975, dịp kỷ niệm 10 năm việc dỡ bỏ vạ tuyệt thông, Đức Thượng phụ khẳng định sự tôn trọng và tình yêu phải thay thế cho thái độ thờ ơ.