Bông hồng vàng Ðức Phanxicô dâng lên Mẹ Fatima

Trong dịp kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra vừa qua ở Fatima (Bồ Đào Nha), Đức Thánh Cha Phanxicô đã dâng Đức Trinh Nữ Maria một đóa hồng bằng vàng.

Biểu tượng cho Đức Trinh Nữ và thành Jerusalem thiên quốc, đóa hồng bằng vàng là sự trân trọng của các vị giáo hoàng dành cho những bậc tôn kính hay các đền thờ, giáo đường, thành phố, như dấu chỉ của lòng biết ơn đối với công ích thực hiện cho Giáo hội hay vì lợi ích xã hội. Đức Phaolô VI và Đức Bênêđictô XVI cũng đã có hành động tương tự tại Fatima, năm 1965 và 2010.

Từ thế kỷ 11, các giáo hoàng đã mời gọi nghệ nhân kim hoàn làm những cánh hồng bằng vàng ròng, kết thành bó, hay nguyên cây hoa. Được vị giáo hoàng hiến thánh vào Chúa nhật hồng (Laetare), tức Chúa nhật thứ tư Mùa Chay, hồng vàng được rước kiệu từ Vương Cung Thánh Đường Santa Croce in Gerusalemme đến điện Laterano. Sau đó, đóa hồng được tặng cho một thánh đường, một quân vương hay một cộng đoàn có công trạng. Vật trang sức này là một trong các bảo vật thánh thiêng nhất trong các triều đại giáo hoàng thời trung cổ, và đã được nhắc đến lần đầu trong tông sắc của Đức Giáo hoàng Lêô IX, năm 1049. Tuy nhiên, lần hiến tặng xa xưa nhất có từ năm 1096, theo sử biên niên của Thánh Martin thành Tours. Đó là cánh hồng bằng vàng do Đức Urbain II tặng cho bá tước Foulque IV, xứ Anjou. Lúc ấy, truyền thống này thay thế cho tập tục trao chìa khóa Thánh Phêrô, có từ thế kỷ thứ 8.

Tại Paris, viện bảo tàng Cluny trưng bày đóa hồng xưa nhất, được bảo quản đến ngày nay (phần lớn các hoa khác đã bị nung chảy). Được nghệ nhân Minucchio, thành Siena, tạo tác năm 1330, hoa này được ĐTC Gioan XXII gởi tặng bá tước thành Neuchâtel. Mẫu dáng các cánh hồng biến đổi theo các thế kỷ, một số được nạm bằng đá quý, số khác được đặt trên bệ tượng. ĐTC Clêmentê IX trao tặng cho bà Marie-Thérèse d’Autriche, nữ hoàng Pháp, đóa hồng vàng không kém bốn ký. Tuy thế, nếu phần trang trí có thay đổi, phần biểu tượng vẫn tồn tại, đó là hoa hồng tượng trưng cho cuộc Khổ nạn và Phục sinh của Chúa Kitô.

Vào thế kỷ 20, các vị giáo hoàng chủ yếu dâng hoa hồng vàng cho đền Đức Mẹ. Như Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II và Đức Bênêđictô XVI, ĐTC Phanxicô cũng đã đặt cánh hồng vàng trước tượng Đức Bà màu đen ở Czestochowa, nhân chuyến tông du Ba Lan vào dịp Đại hội giới trẻ thế giới tháng bảy 2016.

THÀNH KHÁNH