“Giấc mơ” của mục sư King (1929 - 1968) về một cộng đồng người Mỹ gốc Phi có thể sống một cách trọn vẹn trong sự bình đẳng đã nhận được sự ủng hộ nhiệt thành từ các vị chủ chăn của Giáo hội hoàn vũ, theo Vatican News.
Cái chết của ông George Floyd vào ngày 25.5 vừa qua một lần nữa làm gợi nhớ đến câu nói nổi tiếng “Tôi có một giấc mơ - I have a dream” của vị mục sư đã từng được trao giải Nobel hòa bình vào năm 1964. Ông đã dành cả cuộc đời mình để đấu tranh cho quyền lợi và phẩm giá của người Mỹ gốc Phi, cũng như của những cộng đồng thiểu số. “Giấc mơ” ấy đã luôn được các vị giáo hoàng cổ vũ, khởi đầu bằng cuộc gặp giữa mục sư Martin Luther King với thánh Giáo Hoàng Phaolô VI vào ngày 18.9.1964.
 |
| Gặp gỡ Đức Phaolô VI |
Giá trị của sự hy sinh
Ðức Phaolô VI tiếp kiến mục sư King khoảng một năm sau khi ông có bài diễn thuyết và câu nói để đời “Tôi có một giấc mơ” tại đài tưởng niệm Lincoln ở thủ đô Washington. Ðức Thánh Cha đã khích lệ mục sư tiếp tục dấn thân chống lại nạn kỳ thị chủng tộc bằng con đường hòa bình. Ngày 4.4.1968, ngài bàng hoàng khi nghe tin ông đã bị ám sát tại thành phố Memphis, bang Tennessee. Ba ngày sau, Chúa nhật lễ Lá, Ðức Giáo Hoàng đã chia sẻ về mục sư Martin Luther King. Ngài cầu nguyện, mong rằng qua vụ ám sát này, cộng đồng có thể nhận ra “giá trị của sự hy sinh”. “Trước những bất công, điều cần làm không phải là sự ghét bỏ, thù hận, hay đào thêm những hố sâu ngăn cách, thay vào đó là hướng về tha thứ, hòa giải trong sự bình đẳng. Nỗi đau của chúng ta sẽ trở nên nặng nề hơn với những phản ứng bạo động và mất phương hướng; nhưng niềm hy vọng sẽ lớn dần nếu mỗi người thêm khát khao dấn thân cho những mục tiêu cao hơn trong cuộc chiến chống nạn kỳ thị, để có thể thiết lập những luật lệ và phương thức cho sự chung sống phù hợp với tình huynh đệ Kitô và nền văn minh hiện đại”, Ðức Phaolô VI nhắn nhủ.
 |
| Bài phát biểu năm 1963 với câu nói để đời "Tôi có một giấc mơ" |
Gần hai thập niên sau, ngày 12.9.1987, trong chuyến tông du Mỹ, thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã gặp gỡ cộng đoàn người Công giáo gốc Phi ở thành phố New Orleans, bang Louisiana. Ngài đã nhắc lại “giấc mơ Martin Luther King” và hành trình nhiều đau khổ của người da đen để vượt qua những bất công và áp bức: “Vào những thời khắc khó khăn nhất trong cuộc chiến vì quyền lợi chính đáng của mình, Chúa đã luôn dẫn đưa các bạn vào con đường của hòa bình. Nhìn lại lịch sử, lời đáp trả bất bạo động của cộng đồng Mỹ gốc Phi được khắc ghi trong ký ức của quốc gia này”. Ðức Gioan Phaolô II cũng nói về vai trò của mục sư Martin Luther King trong việc cải thiện thân phận của người da màu, và từ đó, cũng đã góp phần làm xã hội Mỹ tiến bộ hơn. Như Ðức Phaolô VI, ngài hoàn toàn đồng cảm với góc nhìn Kitô hữu về tình huynh đệ nhân loại của vị mục sư.
 |
|
Năm 2018, ba tuần trước ngày tưởng niệm 50 năm vụ ám sát vị mục sư, Đức Phanxicô đã tiếp kiến riêng con gái của ông, bà Bernice Albertine King - ảnh: Osservatore Romano
|
Tiếp tục là nguồn cảm hứng
Cùng tinh thần huynh đệ đại đồng, tại lễ đón tiếp chính thức trong chuyến thăm Mỹ vào tháng 4.2008, Ðức Bênêđictô XVI đã nhấn mạnh rằng Thiên Chúa chính là “sức mạnh đã dẫn lối” cho cuộc đấu tranh hòa bình của mục sư Martin Luther King. Trong chuyến tông du này, ngài đã gặp gỡ con gái của mục sư - bà Bernice Albertine King nhân một sự kiện về đại kết ở New York.
Tháng 9.2015, Ðức Phanxicô đến xứ cờ hoa và lần đầu tiên trong lịch sử, một vị giáo hoàng đã có bài phát biểu trước Quốc hội nước này. Tại Ðiện Capitol, Ðức Thánh Cha nói về tinh thần của nước Mỹ: “Một đất nước có thể được xem là vĩ đại khi xây dựng nền văn hóa cho phép mọi người mơ về quyền lợi toàn vẹn cho anh chị em của mình, như Martin Luther King đã từng nỗ lực thực hiện”. Với Ðức Phanxicô, “giấc mơ ấy vẫn tiếp tục là nguồn cảm hứng” vì đã đánh thức được những điều “sâu sắc và chính đáng nhất trong cuộc sống của mỗi người”. “Giấc mơ” của mục sư Martin Luther King không phải vì mục đích cá nhân mà đã dẫn đến “sự chung sức, hành động và dấn thân”.
Sau chuyến tông du Mỹ, trong sứ điệp nhân Ngày Hòa bình Thế giới vào năm 2017, Ðức Phanxicô tiếp tục nhắc về vị mục sư đã đấu tranh không mệt mỏi cho người gốc Phi, dành được nhiều thành quả, và bằng con đường bất bạo động. “Khi phương thức bất bạo động được vận dụng một cách quyết liệt và kiên trì thì đã có thể đạt được những kết quả ấn tượng”, Ðức Thánh Cha kết luận.
Trong buổi tiếp kiến chung ngày 3.6.2020, Ðức Giáo Hoàng Phanxicô đã tưởng niệm “cái chết bi thảm của ông George Floyd”. Ngài nhấn mạnh: “Chúng ta không thể dung thứ hay làm ngơ trước bất kỳ hình thức kỳ thị hay loại trừ nào (…). Ðồng thời, cũng cần phải nhìn nhận rằng các vụ bạo động những ngày qua là sự tự hủy hoại và dẫn đến thất bại. Bạo lực sẽ không mang lại gì cả và sẽ làm đánh mất rất nhiều điều”. Cùng ngày, ngài đã gọi điện cho Ðức cha José H. Gomez, Tổng Giám mục Los Angeles, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Mỹ để bày tỏ “sự gần gũi” với Giáo hội và cộng đoàn Dân Chúa tại nước này. Ðức Thánh Cha đã cảm ơn các vị chủ chăn Mỹ vì những phản ứng kịp thời sau cái chết của ông Floyd (lên án nạn kỳ thị chủng tộc và kêu gọi cộng đoàn thể hiện quan điểm một cách ôn hòa). |
Lan Chi
Bình luận