Nhìn lại chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Đức Giáo Hoàng Lêô XIV

Từ ngày 27-30.11, Ðức Thánh Cha đã đến Thổ Nhĩ Kỳ, thực hiện chuyến tông du nước ngoài đầu tiên trong triều đại của ngài, với điểm nhấn tập trung vào dịp kỷ niệm 1.700 năm Công đồng đại kết Nicaea I.

Sinh thời, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã có dự định thăm lại quốc gia này sau lần đầu vào năm 2014, theo lời mời của Đức Thượng phụ Đại kết Constantinople Bartholomew I, đến İznik để kỷ niệm Công đồng Nicaea I. Sau khi Đức Phanxicô qua đời và Đức Lêô XIV được mật nghị bầu chọn, ngài đã sớm bày tỏ ý định tiếp tục chuyến tông du đã được lên kế hoạch. Trước đó, những vị giáo hoàng khác từng thăm Thổ Nhĩ Kỳ gồm Đức Phaolô VI vào năm 1967, Đức Gioan Phaolô II (1979) và Đức Bênêđictô XVI (2009).

Đức Lêô XIV đã có lịch trình rất bận rộn tại Thổ Nhĩ Kỳ, với những hoạt động tiếp nối liên tục. Ngày 27.11, ngài rời Rome từ sáng sớm để đến thủ đô Ankara, bắt đầu chương trình tông du với phần viếng lăng Anıtkabir của cố lãnh đạo Atatürk, người sáng lập nhà nước Thổ Nhĩ Kỳ hiện đại. Từ đây, Đức Thánh Cha đến Dinh Tổng thống để gặp ông Recep Tayyip Erdoğan. Nội dung cuộc nói chuyện xoay quanh cuộc xung đột Ukraine cũng như chiến sự ở Gaza. Sau các sự kiện chính thức ở thủ đô, ngài rời Ankara vào đầu giờ chiều và bay đến Istanbul.

Sáng 28.11, Đức Lêô XIV đã gặp gỡ các giám mục, linh mục, tu sĩ… tại nhà thờ Chánh tòa Chúa Thánh Linh của Istanbul, sau đó đến thăm nhà dưỡng lão do các nữ tu dòng Tiểu Muội Người Nghèo coi sóc. Đến trưa, Đức Thánh Cha di chuyển bằng trực thăng đến İznik (trước đây là Nicaea), nơi ngài và Đức Thượng phụ Bartholomew I cùng chủ sự buổi cầu nguyện đại kết gần điểm khảo cổ của tàn tích ngôi thánh đường Thánh Neophytos, đánh dấu lễ kỷ niệm 1.700 năm Công đồng Nicaea I. Sau buổi cầu nguyện, Đức Giáo Hoàng quay về Istanbul.

Ngày 29.11, Đức Thánh Cha thăm Đền thờ Sultan Ahmed (Đền thờ Xanh). Đây cũng là chuyến thăm đầu tiên của ngài đến địa điểm Hồi giáo trên cương vị giáo hoàng. Đức Lêô XIV đã gây ngạc nhiên khi quyết định không cầu nguyện tại Đền thờ Xanh. Ngài tháo giày khi bước vào để tỏ lòng tôn kính, đi qua nền trải thảm và chiêm ngắm kiến trúc của công trình nổi tiếng. Tuy nhiên, ngài đã không cầu nguyện tại đây như các vị giáo hoàng trước đó là Đức Bênêđictô XVI và Đức Phanxicô.

Sau đó, ngài đến nhà thờ Chính thống giáo Syria Mor Ephrem để có cuộc gặp riêng với lãnh đạo các Giáo hội và cộng đồng Kitô giáo tại Thổ Nhĩ Kỳ. Ngài mời gọi tất cả Kitô hữu “cùng nhau thực hiện cuộc hành trình thiêng liêng hướng tới Năm Thánh Cứu Chuộc 2033, với mong muốn trở lại Jerusalem, đến căn phòng nơi diễn ra Bữa Tiệc Ly của Chúa Giêsu - và cũng là nơi Chúa Thánh Thần hiện xuống. Đó là hành trình tiến đến sự hiệp nhất trọn vẹn”. Tuy chưa phải là một lời mời hoặc thông báo chính thức, việc đề cập Jerusalem phản ánh tầm nhìn về một cột mốc quan trọng để đánh dấu sự hiệp thông Kitô giáo, theo sau buổi cử hành đại kết tưởng niệm Công đồng Nicaea I ở İznik.

Trưa cùng ngày, Đức Giáo Hoàng đến nhà thờ Thượng phụ Thánh George của Chính Thống giáo Constantinople ở Phanar và cùng cầu nguyện Kinh Tụng ca với Đức Thượng phụ Bartholomew I. Cuối buổi cầu nguyện, hai vị đã ký vào tuyên bố chung. Ngày tông du thứ ba kết thúc với thánh lễ tại nhà thi đấu Volkswagen, với sự hiện diện của khoảng 5.000 tín hữu. Trong thánh lễ đầu tiên do Đức Lêô XIV chủ tế ở nước ngoài, ngài kêu gọi các cộng đồng tôn giáo trên thế giới phá bỏ “những bức tường định kiến và ngờ vực” đang chia rẽ họ.

Ngày 30.11, cũng là ngày cuối trong chuyến tông du ở Thổ Nhĩ Kỳ, Đức Lêô XIV thăm nhà thờ Chánh tòa Đức Maria Mẹ Thiên Chúa của Giáo hội Armenia Tông truyền ở Istanbul, trước khi quay lại nhà thờ Thượng phụ Thánh George để tham dự Phụng vụ Thánh do Đức Thượng phụ Bartholomew I chủ sự. Cuối buổi, Đức Giáo Hoàng và Đức Thượng phụ đã ban phép lành đại kết từ ban công của ngôi thánh đường. Sau bữa trưa cùng Đức Bartholomew I tại Tòa Thượng phụ đại kết, Đức Thánh Cha ra sân bay Atatürk và rời Thổ Nhĩ Kỳ, tiếp tục chuyến tông du đến Li Băng.

BẠCH LINH