Ðức Giáo Hoàng quan ngại về tình hình Venezuela

Ðức Lêô XIV đã kêu gọi hòa bình, tôn trọng quyền con người và đảm bảo chủ quyền quốc gia của Venezuela, theo sau hành động quân sự của Mỹ.

Quyền lợi của người dân Venezuela trên hết

Tại buổi đọc Kinh Truyền tin ở quảng trường Thánh Phêrô vào ngày 4.1, Đức Thánh Cha đã tỏ ra quan ngại sâu sắc trước tình hình hiện nay, nhấn mạnh cần phải tôn trọng nhà nước pháp quyền, và đảm bảo nhân quyền và quyền công dân của mỗi cá nhân. Ngài nhấn mạnh công lý, hòa bình và sự tôn trọng các nguyên tắc hiến pháp là nền tảng thiết yếu để bảo đảm sự ổn định, hợp tác và hài hòa xã hội cho Venezuela. “Lợi ích của người dân Venezuela cần phải được đặt lên hàng đầu”, ngài nhấn mạnh, thúc giục việc mở những con đường của công lý và hòa bình để giúp nước này vượt qua bạo lực và bảo vệ chủ quyền. Đức Thánh Cha cũng nhắc đến những người nghèo khó nhất, trong bối cảnh Venezuela đang đối mặt với những khó khăn kinh tế kéo dài vì bị cấm vận bao vây.

Đức Lêô XIV mời gọi các tín hữu hãy cầu nguyện cho nhân dân Venezuela, khẳng định rằng họ luôn được ngài nhớ đến trong những lời cầu nguyện, cũng như bảo đảm sự gần gũi về mặt tinh thần cho người dân quốc gia Mỹ Latinh này. Ngài phó thác Venezuela cho Đức Mẹ Coromoto, quan thầy của đất nước, cùng với các thánh José Gregorio Hernández và Carmen Rendiles. Kết thúc buổi đọc Kinh Truyền tin, Đức Giáo Hoàng mời các tín hữu hãy đặt trọn niềm tin nơi Thiên Chúa, Đấng của Hòa Bình.

Trong một diễn biến liên quan, Hội đồng Giám mục Venezuela đã ra tuyên bố phản hồi những sự kiện xảy ra vào rạng sáng 3.1 (giờ địa phương), khi Mỹ cử đặc nhiệm xâm nhập Caracas, tấn công hàng loạt nhằm vào các khu vực quân sự của thủ đô và bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro cùng Đệ nhất phu nhân Cilia Flores tại tư dinh. Hai người sau đó bị áp giải sang TP New York (bang New York, Mỹ) và ngày 5.1 đã ra tòa liên bang tại Manhattan với nhiều cáo buộc hình sự nghiêm trọng.

Các vị giám mục bày tỏ sự gần gũi và đồng hành của Giáo hội với người dân Venezuela, đồng thời kêu gọi các tín hữu hãy cầu nguyện, hiệp nhất và cần đưa ra những quyết định có trách nhiệm. Các vị cầu xin Thiên Chúa ban cho đất nước Venezuela sự bình an, khôn ngoan và sức mạnh, đồng thời bày tỏ tình liên đới với các nạn nhân thiệt mạng, những người bị thương và gia đình bị ảnh hưởng trong chiến dịch của Mỹ.

Nguồn cơn đằng sau

Một lần nữa, dầu mỏ lại trở thành trung tâm của câu chuyện, cũng giống như lúc Mỹ tấn công Iraq dưới thời nhà lãnh đạo Saddam Hussein. Venezuela hiện sở hữu một trong những trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới: 303 tỷ thùng dầu thô, chiếm khoảng 1/5 trên tổng trữ lượng dầu toàn cầu. Tuy nhiên, sản lượng dầu của nước này đã sụt giảm mạnh kể từ giữa những năm 1990, sau khi Tổng thống lúc đó là ông Hugo Chávez tiến hành việc quốc hữu hóa phần lớn ngành công nghiệp dầu khí. Đến năm 2018, Venezuela chỉ sản xuất khoảng 1,3 triệu thùng dầu/ngày, giảm mạnh so với mức đỉnh hơn 3 triệu thùng/ngày vào cuối thập niên 1990.

Để dễ so sánh, Mỹ là nước sản xuất dầu thô lớn nhất thế giới, đạt sản lượng trung bình 21,7 triệu thùng/ngày vào năm 2023. Trong nhiệm kỳ đầu tại Nhà Trắng, ông Donald Trump đã áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với Venezuela, khiến sản lượng dầu tiếp tục lao dốc. Tổng thống Trump liên tục ám chỉ rằng, việc khai thác được nguồn dầu ở nước này và tăng sản lượng sẽ mang lại lợi ích khổng lồ cho ngành dầu khí. Không dừng lại ở đó, ông còn muốn các tập đoàn năng lượng Mỹ sẽ đóng vai trò dẫn dắt. Khi Mỹ mở màn cuộc chiến ở Iraq năm 2003, ông Trump từng tỏ ra tiếc nuối vì chính quyền Washington không lấy dầu của nước này để “bù đắp phí tổn chiến tranh”. Và hiện chủ nhân Nhà Trắng cho rằng nếu bắt được Tổng thống Venezuela, đồng nghĩa với việc Mỹ đã kiểm soát được dầu của quốc gia Mỹ Latinh.

Bên cạnh trữ lượng dầu mỏ khổng lồ, Venezuela còn sở hữu nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú, bao gồm nhiều kim loại quý và các loại tài nguyên có giá trị cao khác và nhiều loại đất hiếm. Theo một báo cáo năm 1993 của Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), một trong số ít những tài liệu tổng quan về tài nguyên khoáng sản Venezuela được công khai, miền nam nước này có trữ lượng khoáng sản to lớn, được phân bổ dày đặc bởi các mỏ vàng, kim cương, quặng sắt, bauxite, cùng đất hiếm và nhiều loại khoáng sản chiến lược khác. Theo một ước tính, trữ lượng vàng ở Venezuela phải hơn hơn 8.000 tấn, lớn nhất Mỹ Latinh, cùng khoảng 1 triệu carat kim cương thô.

Trong tuyên bố ngày 6.1, Liên Hiệp Quốc khẳng định chiến dịch quân sự Mỹ tiến hành ở Venezuela và hành động bắt giữ nguyên thủ nước này hồi cuối tuần qua “hoàn toàn làm suy yếu nguyên tắc nền tảng của luật quốc tế”. Đại diện LHQ nhấn mạnh, không có nước nào được quyền đe dọa hoặc sử dụng vũ lực chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ hoặc nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào trên thế giới. LHQ kêu gọi cộng đồng quốc tế hãy cùng lên tiếng thống nhất để không quốc gia nào đi ngược lại luật pháp quốc tế do chính họ là thành viên LHQ thiết lập.

ĐỊNH NGUYỄN