Kitô hữu Iraq kiên định dưới sự đe dọa của IS

Năm năm kể từ tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) chiếm đóng và bách hại các cộng đồng Kitô giáo ở Iraq, các tín hữu ở nước này vẫn đang ở “bờ vực của sự diệt vong”.

Ðó là lời trần thuật của Ðức cha Bashar Warda, Tổng Giám mục Erbil, thủ phủ Kurdistan thuộc miền bắc Iraq. Phát biểu trước sự kiện tại Anh của tổ chức từ thiện do Ðức Giáo Hoàng lập nên mang tên Trợ giúp các Giáo hội đau khổ, Ðức Tổng Giám mục Warda cho biết: “Cuộc tấn công của IS đã đẩy hơn 125.000 Kitô hữu vào tình trạng sống lang bạt xa xứ. Qua một đêm, chúng tôi đột nhiên bị biến thành người vô gia cư và buộc chạy trốn để bảo vệ tính mạng bản thân. Ai nấy lâm vào tình cảnh không việc làm, không tài sản, không có nhà thờ và tu viện, bị tước đi khả năng tham gia vào những điều bình thường nhất của cuộc sống để sống một cách có phẩm giá. Chúng tôi không còn có thể thăm viếng người thân, tổ chức lễ cưới và chúc mừng cho sự ra đời của các sinh linh nhỏ bé, và chẳng thể chia buồn cho nhau”.

Chuyện tưởng chừng như không thể nào xảy ra lại là thực tế tại Iraq trong những năm qua, và đáng buồn là nhiều nơi phải chịu cảnh tương tự. “Nó là một vòng tuần hoàn tái diễn bạo lực tại Trung Ðông hơn 1.400 năm qua”, theo Ðức Tổng Giám mục.

Công dân hạng hai

IS đã cướp đoạt nơi ở của các cộng đoàn Kitô giáo ở vùng đồng bằng Nineveh từ ngày 6.8. 2014. Các tín hữu không thể quay về nhà của họ cho đến mùa thu năm 2016, khi các lực lượng Iraq và quân đồng minh giành lại mảnh đất này từ tay tổ chức khủng bố. Tính đến thời điểm hiện tại, khoảng 40.000 người đã hồi hương, nhưng cũng có nhiều người di cư sang nơi khác. Những người theo đạo Kitô đã có mặt tại đồng bằng Nineveh thuộc lãnh thổ Iraq, nằm giữa Mosul và vùng Kurdistan, từ thế kỷ thứ nhất. Tuy nhiên, kể từ lúc chính quyền Saddam Hussein sụp đổ, họ đang phải tháo chạy khỏi khu vực. Ðức cha Warda nhớ lại có những giai đoạn người Hồi giáo và Kitô giáo cùng nhau sống trong hòa bình. Các cuộc đối thoại trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau liên tục diễn ra từ thế kỷ thứ 8 đến 14, cho phép khai sinh thời đại hoàng kim của Hồi giáo và theo đó các ngành khoa học, toán học và y học đua nhau phát triển vì lợi ích của nhân loại.

Theo Ðức Tổng Giám mục Warda, chính việc áp dụng luật sharia của đạo Hồi đã dẫn đến sự suy tàn của thời đại hoàng kim: “Ðối thoại học thuật được khuyến khích vì các đời vua Hồi giáo quyết định sống một cách hòa bình với các tôn giáo thiểu số. Khi quan điểm này không còn được duy trì, nền văn hóa và sự phồn thịnh kéo theo cũng lụi tàn”. Ngài cảnh báo vẫn còn có những tổ chức cực đoan trong khu vực cho rằng những cộng đồng thiểu số chỉ xứng đáng làm công dân hạng hai, đồng thời áp thuế đối với người không theo đạo Hồi. “Vai trò của các cộng đồng Kitô giáo trong những xã hội Hồi giáo luôn bị phớt lờ, dù đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành xã hội công dân tại phần lớn khu vực của thế giới”, theo vị chủ chăn của Erbil.

Nhiều nhà thờ ở Iraq dã bị IS tàn phá

“Việc hiểu được điều gì đã và đang diễn ra ở Iraq có nghĩa là trung thực với tính chất và mục đích của xã hội công dân theo các quy tắc của đạo Kitô. Và trung thực với những gì xảy ra khi hai tôn giáo khác nhau quy tụ vào một khu vực”, Ðức Tổng Giám mục cho biết. Ngài thừa nhận có lẽ đây không phải là đề tài dễ chịu để thảo luận tại một quốc gia hòa bình. Thế nhưng, đối với người Iraq, Kitô giáo không phải là một vấn đề trừu tượng, mà các tín hữu phải sống với thực tế đầy thách thức trong những năm qua.

Bài học của sự tha thứ

Ðức cha Warda cho hay sứ mệnh mục vụ của ngài tại Iraq là ghi nhận chuyện xảy ra mỗi ngày và áp dụng lời giảng của Chúa Giêsu vào đời thường, từ đó chứng tỏ sự hiện diện của Chúa trong cuộc sống và mang đến minh chứng sống cho các láng giềng Hồi giáo để thuyết phục họ đi theo con đường của sự tha thứ, khiêm tốn, nhún nhường, của tình yêu và hòa bình. Theo Ðức Tổng Giám mục, vấn đề không phải là chuyện cải đạo, mà thay vào đó đề cập đến sự thực về nền tảng của tính khoan dung, mà bản thân các tín hữu tại Iraq có thể chia sẻ với những người xung quanh.

Gặp muôn vàn khó khăn nhưng các Kitô hữu vẫn vững vàng nhờ đức tin của mình

“Chúng tôi tha thứ những người đã sát hại chúng tôi, tra tấn chúng tôi, cưỡng bức chúng tôi, những người muốn phá hủy mọi thứ về chúng tôi. Chúng tôi tha thứ cho họ, nhân danh Chúa Giêsu”, Ðức Tổng Giám mục gửi thông điệp đến những con người cần được tha thứ. “Chúng tôi nói điều này cho các láng giềng Hồi giáo. Hãy để chúng tôi giúp các bạn chữa lành vết thương. Những vết thương của các bạn cũng sâu hoắm không kém gì chúng tôi”.

Ðức cha Warda mời gọi các vị lãnh đạo Hồi giáo hãy thừa nhận cần phải thay đổi để bảo vệ những tôn giáo đóng vai trò thiểu số trong xã hội. “Nếu chỉ nói một cách đơn giản, rằng ‘IS không đại diện cho Hồi giáo’, thì vẫn chưa đủ. Chúng ta cần phải hành động hơn thế. Tôi mong các nước Hồi giáo hãy bước lên phía trước, mở rộng tấm lòng giúp đỡ xây dựng lại những ngôi làng của người theo đạo Thiên Chúa và người Yazidi, để bày tỏ cử chỉ của tình đoàn kết”, ngài nhận định. Ðức Tổng Giám mục cũng thúc giục các xã hội phương Tây “hãy thấu hiểu bản chất của cuộc chiến” đang diễn ra ở Iraq, vì nếu không, làn sóng bạo lực kế tiếp sẽ lại ập đến và mọi thứ tiếp tục tái diễn như nó vốn thế.

BẠCH LINH