Làng chài Capernaum: Hội đường từng đón Chúa Giêsu

Hai địa điểm vô cùng quan trọng của Kitô giáo ở làng chài Capernaum chính là hội đường Do Thái, nơi Chúa Giêsu rao giảng và thực hiện phép lạ, cũng như nhà của thánh tông đồ Phêrô.

Sau khi nhận các ngư dân Phêrô, Anrê, Giacôbê và Gioan làm tông đồ, Chúa Giêsu cùng họ đến Capernaum. Ðoàn người tiến vào hội đường Do Thái và Người bắt đầu rao giảng (Phúc Âm theo thánh Máccô).

Nơi ghi dấu ấn của Thầy

Là dân làng chài Capernaum, thánh tông đồ Phêrô nhiều khả năng trước đó thường xuyên lui tới giáo đường này. Sau khi trở thành môn đệ của Ðức Giêsu, thánh nhân chứng kiến nhiều phép lạ và nghe những bài giảng của Thầy tại hội đường Capernaum.Ðó là nơi Ðức Giêsu trừ quỷ khỏi một người đàn ông (Mc 1,23-26); chữa lành người đàn ông bị bại tay (Mc 3,1-6).Cũng tại nơi này, Chúa Giêsu dạy rằng: “Tôi là bánh trường sinh. Tổ tiên các ông đã ăn manna trong sa mạc, nhưng đã chết. Còn bánh này là bánh từ trời xuống, để ai ăn thì khỏi phải chết. Tôi là bánh hằng sống từ trời xuống. Ai ăn bánh này, sẽ được sống muôn đời. Và bánh tôi sẽ ban tặng, chính là thịt tôi đây, để cho thế gian được sống” (Ga 6, 48-51).

Ngày nay, tàn tích ấn tượng của một giáo đường được xây bằng đá vôi trắng vẫn là sự hiện diện nổi bật tại Capernaum.Dựa trên những đồng tiền được tìm thấy dưới thềm nhà, công trình này có niên đại từ thế kỷ thứ tư hoặc thứ năm sau công nguyên. Các cuộc khai quật do bộ đôi giáo sư khảo cổ học, lần lượt là linh mục Virgilio Canio Corbo và linh mục Stanislao Loffreda của dòng Phanxicô, phát hiện giáo đường nói trên được xây dựng bên trên một cấu trúc cổ hơn, làm bằng đá bazan đen. Nền đá bazan đen hơi bị chệch so với nền đá vôi trắng của giáo đường được xây sau đó.

Và gốm sứ, được khai quật bên dưới thềm đá bazan đen, cho thấy cấu trúc này có từ thế kỷ thứ nhất, tức vào thời Chúa Giêsu.Giới học giả kết luận những tảng đá bazan đen là tàn tích của phần nền hội đường thế kỷ thứ nhất. Sau vài thế kỷ, giáo đường bằng đá vôi trắng được xây bên trên. Thực tế này phản ánh truyền thống của người Do Thái xây dựng giáo đường bên trên những địa điểm linh thiêng. Vì thế, các nhà nghiên cứu cho rằng nơi này nhiều khả năng từng là hội đường ghi lại nhiều dấu ấn của Ðức Giêsu và được thuật trong Tân Ước.

Nhà cũ của thánh Phêrô

Một trong những phép lạ đầu tiên được Chúa Giêsu thực hiện ở làng chài Capernaum diễn ra ở nhà của hai thánh tông đồ Phêrô và Anrê. Tại đây, Người đã chữa lành bệnh cho mẹ vợ của Phêrô (Mc 1, 29-31).

Cận cảnh tàn tích nhà thờ bát giác

Năm 1968, linh mục Loffreda bắt đầu khai quật nhà thờ bát giác theo kiến trúc Byzantine, ở phía nam giáo đường Capernaum. Cuộc điều tra tiết lộ nhà thờ Byzantine được xây dựng bên trên một ngôi nhà có người ở vào thế kỷ thứ nhất. Sự phát hiện những ngọn đèn dầu Herod cổ đại (niên đại từ năm 37 Trước Công nguyên đến năm 70 Sau Công nguyên) đã giúp xác định thời điểm tồn tại của công trình cổ này.

Kết quả khai quật cho thấy khoảng 50 năm sau khi Chúa chịu khổ nạn và Phục Sinh, căn phòng chính của ngôi nhà được mở rộng, trát vôi và chuyển thành một domus ecclesia(nhà thờ tại gia). Những mảng vữa đầy màu sắc của nhà thờ được xây sau đó, phía trên có tranh tường về các biểu tượng Kitô giáo từ thế kỷ thứ ba và thứ tư, cho thấy đây là địa điểm được các thế hệ tín hữu đời đầu hành hương, lui tới vào thời xưa. Ghi chép tại đây của một người hành hương tên Egeria (khoảng năm 380), và một người hành hương vô danh đến từ TP Piacenza (Ý) khoảng năm 570 góp phần ủng hộ giả thuyết cho rằng nhà thờ Byzantine Capernaum được xây bên trên ngôi nhà xưa của thánh Phêrô. Trong khi không thể xác định 100%, chứng cứ khảo cổ đáp ứng nhiều yếu tố cho thấy đây là một ngôi nhà từ thế kỷ thứ nhất, có liên quan đến vị tông đồ. Nỗ lực khảo cổ học đưa con người vượt thời gian, quay về những nơi mà người xưa từng sống và chứng kiến.

Hội đường Capernaum

Khi các thánh sử Mátthêu, Máccô, Luca và Gioan lần lượt ghi chép về cuộc đời của Chúa Giêsu, các ngài đã mô tả những sự kiện thực tế, diễn ra ở những địa điểm có thực, và vào những giai đoạn cụ thể của lịch sử. Thánh Mátthêu và thánh Gioan đích thân chứng kiến những sự kiện đó, còn thánh Máccô ghi chép lại lời giảng của thánh Phêrô…Thông qua lời kể của các thánh sử, người thời nay cẩn thận tìm kiếm những dấu vết của làng chài Capernaum, được phản ánh trong Phúc Âm. Kết quả thu được hoàn toàn nằm trong dự kiến, đối với những điều xảy ra trước sự chứng kiến và kiểm tra cặn kẽ các chi tiết liên quan.

LING LANG