Nhà nguyện lịch sử ở Nam cực

Ðại dịch Covid-19 đã trì hoãn kế hoạch dỡ bỏ nhà nguyện Băng Tuyết để xây nhà nguyện mới ở trạm McMurdo, trung tâm của Chương trình Nam Cực Mỹ. Tuy nhiên, một tín hữu Công giáo hy vọng ngôi nhà nguyện cũ sẽ kéo dài sự hiện diện tại đây.

Nhà khí tượng học Robert Mullenax, tín hữu Công giáo, đang công tác tại trạm McMurdo theo chương trình do Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) triển khai. Theo kinh nghiệm của ông, nhà nguyện Băng Tuyết có lẽ là nơi duy nhất trên thế giới mà các tín hữu phải đeo kính râm khi tham dự thánh lễ đêm Giáng Sinh bên trong nhà thờ, vì ánh sáng quá chói chang từ Mặt trời dù giữa đêm. Vì tháng 12 là đầu mùa hè ở phía nam bán cầu, và ở những vùng Cực (Nam và Bắc) thì vào mùa hè, Mặt trời không lặn, bất kể ngày hay đêm.

Những mùa Gíang Sinh đặc biệt

“Nhà nguyện Băng Tuyết đối mặt về hướng nam. Ðến nửa đêm, vì mặt trời không lặn, ánh sáng mặt trời chiếu thẳng qua cửa sổ đằng sau bàn thờ. Do vậy, nếu mắt nhạy cảm, bạn có lẽ phải đeo kính râm trong lúc dự lễ”, nhà khí tượng Mỹ kể lại. Từ năm 1993 đến nay, ông Mullenax đã 8 lần đến Nam Cực vì công việc. Các chuyến đi thường bắt đầu từ giữa tháng 11 và kéo dài đến đầu hoặc giữa tháng 1 năm sau. Ðó là lý do ông đã trải qua không ít mùa Giáng Sinh tại nhà nguyện Băng Tuyết.

Những Giáng Sinh đầu tiên tại đây thực sự khó khăn. Các con của ông còn quá nhỏ trong khi ông phải rời nhà ở bang Texas (Mỹ) đi công tác trong thời gian cuối năm, là mùa lễ hội dành cho gia đình. Thế nhưng, sau đó ông cảm thấy được an ủi vì dù xa nhà vẫn có thể dự lễ và cầu nguyện đêm Giáng Sinh ở nhà nguyện Băng Tuyết. Cho đến gần đây, các linh mục thuộc giáo phận Christchurch (New Zealand) có thể đến McMurdo theo lời mời của Quỹ Khoa học Quốc gia Mỹ để làm lễ cho các tín hữu Công giáo. Tuy nhiên, đại dịch đã thay đổi mọi thứ.

Trạm McMurdo giờ đây không còn linh mục đến hỗ trợ, vì thế ông Mullenax phải nảy ra sáng kiến trong dịp Giáng Sinh năm 2019. Năm đó, ông dẫn đầu một số đồng nghiệp, cũng là tín hữu Công giáo tổ chức buổi cầu nguyện, và đọc Tin Mừng.“Chúng tôi không được dự lễ và rước Mình Thánh Chúa, nhưng vẫn cùng nhau lắng nghe Lời Chúa”, ông Mullenax cho biết. Năm 2020, cộng đoàn tín hữu ít ỏi tại trạm cũng tham gia các buổi đọc kinh, cầu nguyện.

“Cả nhóm kết thúc bằng Kinh Lạy Nữ Vương, và một vị mục sư Tin Lành cũng hiện diện với chúng tôi. Tôi cho rằng đây thật sự là điều tuyệt vời”, nhà khí tượng học Mỹ nhớ lại.

Mong giữ lại nhà nguyện cũ

Nhà nguyện Băng Tuyết không nằm trong quy hoạch ban đầu của trạm McMurdo vào thập niên 1950. Cha tuyên úy đầu tiên tại đây đã từng bước xây dựng nhà nguyện, với sự giúp sức của những tình nguyện viên. Ðáng tiếc nhà nguyện ban đầu đã bị thiêu rụi trong một trận hỏa hoạn năm 1978. Một lần nữa, những người tình nguyện ở McMurdo xây lại nhà nguyện từ đầu, cho đến khi nhà nguyện hiện tại được hoàn tất vào năm 1989.

Ngày khánh thành 29.1.1989, 80 người đã tập trung tại nhà nguyện. Cách Cực Nam khoảng 1.350km, nhà nguyện Băng Tuyết được xem là tòa nhà cực nam của thế giới, được dựng lên vì mục đích tôn giáo. Trước đó, trong khoảng 11 năm, các chuyên viên và cư dân của trạm chỉ dâng lễ tại một căn lều đơn sơ.

Trong thời gian tới, phía Mỹ đã lên kế hoạch trùng tu trạm McMurdo, bao gồm xây lại nhà nguyện. Thế nhưng, dựa trên bản vẽ, ông Mullenax phát hiện nhà nguyện mới có lẽ quá nhỏ để có thể thực sự tổ chức thánh lễ một cách tươm tất. “Giống như một nơi cầu nguyện ở sân bay, hoặc tại bệnh viện, chỉ đủ sức chứa tối đa 3 người”, ông cho biết. Ðó là lý do ông tham gia nỗ lực thỉnh nguyện để giữ lại công trình hiện tại. Việc phá hủy nơi này để xây mới đang bị hoãn lại vì đại dịch lan đến Nam Cực. Tuy vậy, nhà khí tượng học hy vọng và cầu nguyện về một tương lai dài lâu hơn cho nhà nguyện Băng Tuyết ở nơi cực Nam của thế giới. “Việc những người đến vùng băng giá này vẫn có thể dự lễ và dâng tâm tình lên Chúq là điều hết sức quan trọng”, chuyên gia Mỹ kết luận.

BẠCH LINH