NHỮNG CÔNG TRÌNH CÔNG GIÁO BẰNG ÐÁ ÐẸP NHẤT NƯỚC Ý (P5)

BÀI 5: SAN BESSO, NHÀ THỜ NÉP DƯỚI ĐÁ TẢNG

Nhà thờ San Besso nằm bên dưới một tảng đá khổng lồ, thuộc một trong những khu vực hoang dã nhất của công viên quốc gia Gran Paradiso nổi tiếng và lâu đời nhất nước Ý.

Công viên quốc gia Gran Paradiso - Gran Paradiso có nghĩa là Đại Thiên Đường - nằm lọt thỏm bên trong rặng Graian Alps, giữa thung lũng Aosta và vùng Piedmont. Và nhà thờ San Besso, hay còn gọi là Chốn Thiêng liêng của thánh Bessus (đôi khi được gọi là Besse, tên tiếng Ý: San Besso), thuộc phần Piedmont của công viên, ở vị trí cao hơn 2.000m so với mặt nước biển. Nó được bao phủ bởi một tảng đá cao 60m, gọi là Kho báu của thánh Bessus, dù nhìn từ mặt trước, nhà thờ trông chẳng khác nào như cố chen vào chân của khối đá chênh vênh. Bản thân hòn đá này được mô tả như một cái móc sắc nhọn trồi lên giữa những quang cảnh đẹp đẽ và thanh bình của vùng núi non.

Nếu nhìn từ một góc độ khác, tảng đá khổng lồ dường như được đặt lên nhà thờ bên dưới, tạo nên một quang cảnh ấn tượng và khác thường. Theo truyền khẩu của dân địa phương, nhà thờ đã nằm bên dưới hòn đá từ nửa sau những năm 1600, khi nó được xây dựng để tôn kính thánh Bessus, vốn là một trong những người lính của quân đoàn Theban, tên khác là quân đoàn tử đạo của Agaunum. Dẫn đầu quân đoàn huyền thoại này là thánh Maurice. Thánh Bessus đã tử đạo vào thế kỷ thứ 4 và được tưởng nhớ như là thánh bổn mạng của thị trấn Ivrea thuộc vùng Piedmont. Tương truyền, thánh Bessus đã chạy đến chân hòn đá và qua đời ở đó, nên đối với người dân trong vùng, nơi đây còn là địa điểm hành hương thiêng liêng.

Ngoài dòng thánh Maurice, dòng tu thánh Bessus phổ biến hơn hẳn những dòng tu khác của các vị thánh thuộc quân đoàn Theban, và cho đến nay danh tiếng vẫn không suy giảm. Tuy nhiên, có một huyền thoại khác không được phổ biến về nhà thờ cũng như vị thánh này. Theo đó, Đức Bessus được mời đến một bữa tiệc thịnh soạn được chế biến từ thịt gia súc mà một số người trộm được. Khi phát hiện chân tướng, ông tố cáo bọn trộm gia súc, và bị bọn chúng truy đuổi đến rìa ngọn núi đá ở Monte Fautenio. Ông may mắn sống sót sau vụ này, nhưng lại không tránh khỏi sự truy sát của binh lính La Mã đang tìm diệt quân đoàn Theban. Thánh Bessus đã tử đạo sau đó.

Theo những lời truyền miệng, thánh tích của thánh Bessus đã bị đánh cắp vào thế kỷ IX và bị đưa đến một nhà nguyện ở Ozegna, nơi hiện nay xây tu viện Beata Vergine del Convento e del Bosco. Đến giai đoạn trị vì của vua Arduin nước Ý (955-1015), thánh tích được chuyển về Vương Cung Thánh Đường Ivrea, và được đặt bên trong một chiếc quách La Mã. Ngày nay, thánh tích được đặt bên cạnh những di vật của các vị thánh tử đạo khác.

Thánh Bessus được xem là đấng bảo hộ các binh sĩ trước những mối nguy hiểm trên chiến trường. Vào ngày 10.8 mỗi năm, lễ hội hành hương được tổ chức tại công viên quốc gia Gran Paradiso. Và tượng thánh sẽ được rước lên vách đá mà ngài từng bị sát hại vì đức tin. Niềm vinh dự thực hiện lễ rước thánh từng làm bùng nổ tranh cãi giữa hai thị trấn Cogne và Campiglia, do mỗi thị trấn thuộc về các địa phận khác nhau. May mắn là đến thế kỷ thứ 13, hai thị trấn này cùng trở thành một phần của giáo phận Ivrea.