Nữ tu dự báo sự ra đời của trí thông minh nhân tạo

Nhìn vào lịch sử phát triển công nghệ, nữ tu Mary Kenneth Keller là tượng đài sáng chói, đóng vai trò tiên phong trong mảng khoa học máy tính của thế giới và mang tri thức đến mọi người.

Ðó là ngày diễn ra lễ phát bằng của Ðại học Wisconsin - Madison vào năm 1965. Các sinh viên xúng xính trong trang phục lễ tốt nghiệp, háo hức chờ đến lượt mình bước lên bục nhận tấm bằng quý giá sau những tháng ngày học tập vất vả. Trong số này, một phụ nữ trở nên nổi bật với bộ tu phục và lúp. Ðó là sơ Mary Kenneth Keller, một trong hai người Mỹ đầu tiên và là người phụ nữ đầu tiên được cấp bằng tiến sĩ trong mảng khoa học máy tính.

Sơ là nguồn cảm hứng về nghiên cứu khoa học cho các sinh viên nữ của trường Xavier ở Phoenix

Nữ tu Keller được xem là nhà tiên phong trong lĩnh vực giáo dục sau đại học và theo học tại những viện giáo dục danh tiếng nhất của Mỹ. Sơ làm việc không mệt mỏi để mở rộng phạm vi của khoa học máy tính, và là nhà sáng lập Hiệp hội Những người sử dụng máy tính cỡ nhỏ phục vụ cho giáo dục (ASCUE). Tổ chức này vẫn hoạt động đến ngày nay và tiếp bước nữ tu trong việc đẩy mạnh việc sử dụng công nghệ cho mục tiêu giáo dục. Hơn ai hết, sơ Keller nhận ra tiềm năng to lớn của máy tính và biến nó thành công cụ truyền bá kiến thức vô cùng hiệu quả.

Sơ chào đời vào ngày 17.12.1913 tại TP Cleveland, bang Ohio. Năm 1932, tức khi mới hơn 18 tuổi, cô gái trẻ Keller gia nhập dòng các Nữ tử Bác ái của Ðức Mẹ Ðồng Trinh Maria (viết tắt là BVM). Tám năm sau (1940), sơ khấn trọn đời. Năm 1943, vị nữ tu lấy bằng đại học ngành toán học và mất 10 năm để nhận bằng thạc sĩ toán học và vật lý của Ðại học DePaul ở Chicago. Ðến cuối thập niên 1950, sơ Keller tham gia Viện giảng dạy mùa hè tại Ðại học Dartmouth, trở thành người phụ nữ đầu tiên phá bỏ truyền thông chỉ có nam giới được giảng dạy tại đây. Sau khi kết thúc công việc ở Dartmouth, sơ đến Ðại học Wisconsin - Madison để theo đuổi việc học ở bậc cao hơn. Giáo sư toán học nổi tiếng của Mỹ, tiến sĩ Preston Hammer là người hướng dẫn sơ viết luận án với tựa đề “Suy luận quy nạp về các mô hình tạo ra máy tính”. Với đề tài này, nữ tu tìm cách khái quát hóa từ việc phân tích những thay đổi trong mô hình mà máy tính thể hiện.

Nữ tu Keller làm việc không mệt mỏi để mở rộng phạm vi của khoa học máy tính

Sau khi tốt nghiệp Ðại học Wisconsin-Madison, sơ Keller tiếp nhận lời đề nghị của Ðại học Clarke ở TP Dubuque, bang Iowa, và là người đầu tiên sáng lập ngành khoa học máy tính ở trường này. Nữ tu tham gia giảng dạy và chịu trách nhiệm quản lý khoa trong suốt 20 năm. Sơ Keller cũng thành lập chương trình thạc sĩ ngành ứng dụng máy tính trong hoạt động giáo dục. Nhớ ơn người phụ nữ uyên bác này, những người đi sau đã quyết định thành lập Trung tâm Máy tính và Dịch vụ Thông tin Keller cùng học bổng Khoa học Máy tính Mary Kenneth Keller để đánh dấu di sản ấn tượng mà nữ tu để lại cho Ðại học Clarke.

Trong cả cuộc đời mình, sơ Keller tìm mọi cách kêu gọi để tất cả mọi người đều có quyền tiếp cận máy tính như nhau. Vị nữ tu tin rằng máy tính mang đến cơ hội để con người có thể tiếp cận bình đẳng nguồn tri thức khổng lồ của nhân loại, từ đó mang đến cuộc sống tốt đẹp hơn cho bản thân và xã hội. Và sức ảnh hưởng của sơ Keller đã vượt qua tầm giảng đường đại học để lan tỏa khắp thế giới. Ðến nay, mong ước của nữ tu trở thành hiện thực. Máy tính xuất hiện khắp nơi, cho phép con người kết nối với kho tàng kiến thức từ cổ chí kim. Những lời mà nữ tu chia sẻ vào những năm 1960 vẫn còn áp dụng cho đến ngày nay: “Chúng ta đang chứng kiến sự bùng nổ thông tin… và rõ ràng là khối lượng thông tin ngồn ngộn đó sẽ vô ích trừ phi chúng được truyền bá rộng rãi”.

Tham dự hội thảo cùng các nhà khoa học hàng đầu

Không dừng lại ở đó, tầm nhìn của nữ tu dòng các Nữ tử Bác ái của Ðức Mẹ Ðồng Trinh Maria còn vượt qua lĩnh vực giáo dục và đạt đến cái mà chúng ta ngày nay gọi là trí thông minh nhân tạo. “Lần đầu tiên trong lịch sử, chúng ta có thể mô phỏng trên máy tính cách thức quá trình nhận thức diễn ra. Chúng ta có thể triển khai các nghiên cứu về trí thông minh nhân tạo”, sơ từng dự báo. Hơn nửa thế kỷ trôi qua, con người mới bước vào lĩnh vực đã được nữ tu Keller mường tượng ngày ấy.

HỒNG HOANG