Cuối tháng 2, chúng tôi có dịp về Vĩnh Thạnh, vùng chuyên canh lúa lớn nhất của thành phố Cần Thơ, cũng là mảnh đất tập trung người Công giáo di cư. Bao năm nơi đây vốn yên ả, ngát xanh niềm hy vọng vào những vụ lúa được mùa, nhưng bây giờ, trên gương mặt người nông dân lại nặng trĩu nỗi lo âu, thấp thỏm vì lúa chẳng trổ bông.
 |
Bùng phát dịch “muỗi hành”
Men theo con đường vào thôn ấp, nhìn thảm lúa xanh bạt ngàn trải dài trước mắt, có ai nghĩ cánh đồng này lại đang chờ trục bỏ. Chỉ tay về phía ấy, lão nông Nguyễn Quốc Thiều (68 tuổi), giáo dân xứ Thánh Giuse (xã Thạnh Lợi, huyện Vĩnh Thạnh, TP Cần Thơ) ngao ngán lắc đầu: “Lúa được 45 ngày tuổi, sắp đẻ nhánh làm đòng rồi mà dịch muỗi hành bùng phát, xịt thuốc cũng chả ăn thua, 12 triệu đầu tư vào 1,5 ha lúa coi như đổ sông đổ bể”. Anh Nguyễn Thiên Tạo, cũng một nông dân cùng xã còn xót xa hơn vì 3 ha lúa nhà anh gần như bị nhiễm bệnh hoàn toàn, phải bỏ, mất trắng số vốn gần 20 triệu đồng.
Vụ Đông Xuân năm nay huyện Vĩnh Thạnh xuống giống trên 25.000 ha, trong đó có hơn 8000 ha lúa bị nhiễm bệnh muỗi hành. Ảnh hưởng nặng nhất là khu vực Bắc Cái Sắn gồm các xã Thạnh Lợi, Thạnh Thắng, Thạnh An. Muỗi đẻ trứng trên chóp lá lúa rồi ấu trùng muỗi chui vào thân cây lúa để sinh trưởng làm gốc bẹ phình to, rỗng bên trong, sau đó đọt lúa phát triển bất thường thành ống như lá hành có màu trắng nhạt, rộng khoảng 1cm, dài 10- 30cm. Ống hành xuất hiện khoảng một tuần sau khi muỗi xâm nhập. Được biết, muỗi hành là bệnh thứ yếu gây hại trên lúa nhưng năm nay lại bùng phát trên diện rộng với mật độ cao khiến người trồng lúa đứng ngồi không yên. Nói về nguyên nhân gây bệnh, ông Phan Văn Năm - Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Vĩnh Thạnh cho biết:“Năm nay thời tiết biến đổi thất thường, lũ lên chậm và kéo dài, bà con xuống giống trễ so với thời vụ chung của huyện tạo điều kiện cho sâu bệnh phát triển. Những cơn mưa sau Tết khiến độ ẩm tăng cao, ruộng tụ nước làm muỗi hành phát sinh đột biến”. Phần lớn diện tích lúa bị muỗi hành gây hại ở giai đoạn mạ đến kỳ đẻ nhánh. Theo ông Nguyễn Văn Hoàng, trưởng ấp E2, xã Thạnh Lợi, tính riêng tại ấp, trong tổng số 942 ha lúa gieo sạ, hầu như tất cả đều bị nhiễm bệnh, với 126 ha nhiễm nặng trên 70%. Thường khi lúa bị biến thành cọng hành, bà con mới phát hiện, giai đoạn này dù có phun thuốc thì cũng không còn hiệu quả nữa.
 |
| Ruộng trơ đất vì lúa nhiễm bệnh bị trục bỏ hoàn toàn |
Thương lắm đời sống nhà nông !
Những trà lúa bị thiệt hại trên 70%, bà con nông dân đành bấm bụng trục bỏ. Nhưng cũng có nhiều hộ, vì tiếc và “thương” lúa nên họ để lại chăm với hy vọng thu hoạch được giạ nào hay giạ đó, ít nhất cũng có gạo để ăn. Bà Đoàn Thị Vân (ấp E2) còn bày tỏ: “Mình là người Công giáo, cây lúa hạt gạo là do Chúa ban, nỡ lòng nào phá bỏ. Nhà tôi cứ để vậy, ráng được tí nào hay tí đó”.
Đối với những trà lúa đã bỏ, chính quyền địa phương khuyến cáo bà con không nên gieo sạ ngay vì ấu trùng “muỗi hành” chưa bị diệt hoàn toàn. Phải có thời gian cách ly, trục và phơi đất đợi đến vụ Hè Thu mới xuống giống. Ngoài ra, bà con cần có sự hợp tác, đồng thuận trong việc xuống giống theo đúng mùa vụ mà Sở Nông nghiệp lưu ý. Những hộ gia đình có lúa bị thiệt hại cũng sẽ được hỗ trợ 2 triệu đồng tiền giống trên một ha.
 |
| Người dân kiểm tra phát hiện lúa bị muỗi hành |
Đông Xuân là vụ chính trong năm được bà con nông dân trông chờ và kỳ vọng nhiều nhất bởi lúa thu hoạch thường cho năng suất cao, nhưng hiện họ đang phải đối mặt với nguy cơ mất mùa, kinh tế khó khăn. Kinh F, thuộc xã Thạnh An với gần 3000 giáo dân, đây cũng là khu vực lúa bị nhiễm bệnh với tỷ lệ cao từ 50-70%. Anh Phạm Thanh Nhàn (Gx Bình Thái) trầm tư: “Nhà có ba đứa con đang tuổi ăn tuổi học, mỗi năm tốn cả trăm triệu đồng chi phí sinh hoạt, học tập cho các cháu. Năm nay mất mùa lúa, nỗi lo về kinh tế càng trở nên nặng nề”. Không riêng gì anh Nhàn mà phần lớn các gia đình Công giáo ở đây cũng chung một nỗi niềm. Bà con tín hữu nơi vùng quê này chủ yếu sống nhờ trồng lúa và chăn nuôi heo. Tiền thu được sau mỗi vụ mùa đều để dành nuôi con cái ăn học. Dịch bệnh năm nay giống như một “biến cố”, lần đầu tiên xảy ra khiến bà con không kịp trở tay. Lúa mất mùa, heo rớt giá thê thảm, nhiều hộ dân chỉ cầu mong lấy lại vốn là may mắn lắm rồi, chưa kể nợ nần chồng chất từ các khoản đầu tư cho giống, phân, thuốc trừ sâu..., các hộ đang loay hoay chẳng biết lấy đâu để trả. Trước tình hình dịch bệnh ảnh hưởng đến phương kế sinh nhai của bà con giáo dân, cha sở giáo xứ Châu Long Phêrô Phan Đình Sơn và các cha ở một số giáo xứ đã thăm hỏi động viên và hiệp dâng thánh lễ cầu nguyện bình an cho bà con.
Rời Vĩnh Thạnh, chúng tôi vẫn không ngớt nghĩ về người tín hữu nông dân đang phải chịu cảnh lao đao và thầm ước mong dịch muỗi hành sẽ sớm bị diệt trừ.
NGỌC LAN
Bình luận