Thông điệp hòa bình thế giới từ Azerbaijan

ĐTC Phanxicô đã có chuyến công du đầu tiên đến một quốc gia đa số là người Hồi giáo Shiite, trong nỗ lực kêu gọi sự hàn gắn và tiến đến giải pháp hòa bình cho các cuộc xung đột trong khu vực.

Tại cửa ngõ lâu nay giữa Tây và Đông là Azerbaijan, Đức Giáo Hoàng kêu gọi một giải pháp hòa bình cho xung đột và sự chung sống hòa hảo giữa những người Hồi giáo, Do Thái giáo và Kitô giáo. Ngài phát biểu trong cuộc gặp với các giới chức địa phương sau khi cử hành thánh lễ cho cộng đồng Kitô giáo tại quốc gia đa số là người Hồi giáo Shiite : “Điều bất hạnh là thế giới đang phải gồng mình chịu đựng những thảm kịch xung đột bắt nguồn từ thái độ không khoan thứ lẫn nhau, gây ra do những ý thức hệ bạo lực và bởi sự chối bỏ những quyền lợi của nhóm người yếu ớt nhất”. Như dự kiến, ĐTC Phanxicô cũng đề cập một cách tế nhị đến cuộc xung đột kéo dài giữa quốc gia Trung Á với láng giềng Armenia xung quanh khu vực tranh chấp Nagorno-Karabakh. Ngài nhấn mạnh trong lúc sự hòa hợp trong nhiều lĩnh vực khác nhau đang được thúc đẩy tại các vùng biên giới hai nước, điều quan trọng hơn nữa là làm sao áp dụng tinh thần này giữa các nhà nước với nhau : “Bằng cách đó, người dân sẽ tránh được nỗi thống khổ và những vết thương dày vò rất khó để chữa lành”.

Mang ý nghĩa liên tôn

Chuyến thăm của Đức Phanxicô đến Azerbaijan đã kết thúc cuộc hành trình kéo dài 3 ngày, bắt đầu từ hôm 30.9 với hai đêm tại Georgia. Và cũng tại Azerbaijan, chương trình công du Caucasus của Đức Thánh Cha đã chấm dứt kể từ khi khởi đầu hồi tháng 6 năm ngoái với điểm đáp đầu tiên là Armenia. Cả ba nước đều là cựu thành viên của Liên Xô. Nagorno-Karabakh từng thuộc về Azerbaijan, nhưng khi chấm dứt cuộc chiến vào năm 1994, nơi này rơi vào quyền kiểm soát của các lực lượng vũ trang gốc Armenia, và phía Azerbaijan cho rằng trong số này còn có sự hiện diện của quân đội Armenia.

“Tôi tin rằng với sự giúp đỡ của Thiên Chúa, và thiện chí của những người liên quan, Caucasus sẽ trở thành một nơi mà thông qua đối thoại và đàm phán, những cuộc xung đột và bất đồng sẽ được giải quyết và vượt qua”, ngài nói. Kết thúc bài phát biểu, Đức Thánh Cha đánh giá cao những mối quan hệ gần gũi giữa các cộng đồng Kitô giáo, Hồi giáo, Chính Thống giáo và Do Thái giáo, và cho rằng sẽ tiếp tục đóng vai trò nền tảng cho sự hòa hợp và phát triển của cả khu vực. Sau đó trong ngày, Đức Giáo Hoàng có cuộc gặp với Đại giáo trưởng vùng Caucasus, Allahshukur Pashazadeh, một trong những lãnh tụ Hồi giáo có ảnh hưởng nhất thế giới. Cả hai cùng tham gia cuộc hội đàm liên tôn với giáo trưởng Chính Thống giáo tại thủ đô Baku và người đứng đầu cộng đồng Do Thái giáo tại đây.

Thánh lễ ở nhà thờ duy nhất tại Azerbaijan

Trước khi gặp gỡ giới chính khách và tôn giáo tại Azerbaijan, ĐTC khởi đầu chuyến thăm bằng việc tham dự thánh lễ tại nhà thờ St Mary, cũng là nơi được phép tụ tập cầu nguyện duy nhất của các tín hữu Kitô giáo tại nước này. Trên hàng ghế đầu là 7 nữ tu thuộc Dòng thừa sai bác ái, dòng tu do Thánh Têrêsa xứ Kolkata sáng lập. Ngôi nhà thờ đã chật ních, và hàng trăm chiếc ghế được bổ sung để chào đón những tín hữu được Đức Thánh Cha gọi là “bầy chiên nhỏ quý giá”. Nhiều ngôn ngữ khác nhau đã được sử dụng trong buổi lễ ấm cúng, bao gồm tiếng Azerbaijan, Nga, trong khi Đức Phanxicô nói tiếng Anh và Ý.

Trong bài huấn dụ, ngài nói về lòng tin và sự phục vụ, theo đó, điều đầu tiên không phải dựa vào “phép mầu” hoặc “tài năng” để đạt được tất cả, hoặc là “năng lực hơn người trong việc giải quyết những vấn đề của cuộc sống”, mà chính là món quà của Thiên Chúa cần phải được vun trồng và nuôi dưỡng. “Niềm tin được dùng để thỏa mãn những nhu cầu của bản thân chỉ là lòng ích kỷ, nhằm vun vén cho chính bản thân chúng ta”, ngài khẳng định. Thế nhưng, lòng tin sẽ được đơm hoa kết trái nếu chúng ta thực hiện đúng vai trò của mỗi người, mà theo ĐTC định nghĩa là “cách sống” hòa quyện với lòng tin.

Đức Thánh Cha cũng vinh danh nhiều người đã thiệt mạng trong những năm diễn ra tình trạng xung đột tôn giáo : “Đây chính là lòng tin, sau nhiều năm dài bị bức hại, vẫn đạt đến những điều kỳ diệu nhất. Cha muốn tưởng nhớ nhiều tín hữu Kitô ngoan cường đã luôn tin vào Chúa và một lòng trung thành bất chấp nghịch cảnh”. Ngài xác tín nếu nhìn vào những tấm gương của các tín hữu đi trước, không ai lại có thể khiến bản thân mình trở nên lãnh đạm và thờ ơ trước mọi thứ.

Cái chìa tay cho bầy chiên nhỏ

Sau khi lễ kết thúc, cha Vladimir Fekete đã chào đón Đức Giáo Hoàng nhân danh “một cộng đồng nhỏ bé ở vùng ngoại biên của Giáo hội”. Cha cho biết, với chuyến thăm của người lãnh đạo cao nhất của Giáo hội, Azerbaijan đã trở thành tâm điểm, bởi vì “Ubi Petrus, ibi Ecclesia”, có nghĩa là Giáo hội ở nơi mà Thánh Phêrô hiện diện. Cha nói : “Hơn tất cả, ĐTC đã hiểu rõ những từ ngữ như sự phân biệt, tình trạng bị cách ly và nghèo đói, và ngài đang nỗ lực để chứng tỏ cho thế giới cách thức có thể thay đổi các từ của thực tế đang tồn tại thành những từ ngữ mới và thực tế mới: lòng thương xót, sự hào hiệp, lòng khoan dung và mọi đồng nghĩa của lòng nhân hậu”.

Như đã biết, cộng đồng Kitô hữu ở Azerbaijan không đến 1.000 người, khiến nhiều người thắc mắc lý do gì đã đưa Đức Phanxicô đến thăm quốc gia đa phần là người Hồi giáo. Kết thúc lễ sáng tại nhà thờ độc nhất của Công giáo tại nước này, cha Fekete đã hóa giải nghi vấn trong lòng mọi người : “Một vài người có thể nghĩ rằng tại sao giáo hoàng lại bỏ ra quá nhiều thời gian đi đến nơi xa xôi như thế để thăm một bầy chiên nhỏ ? Thật là dễ hiểu, ĐTC đã noi gương Chúa Thánh Thần, vẫn luôn hiện diện tại cộng đồng nhỏ bé này. Cộng đồng trước đây cũng sợ hãi, cũng cảm thấy bị bỏ rơi và thậm chí bị bức hại. Thế nhưng, ơn Thánh linh đã giáng xuống, mang theo lòng can đảm và sức mạnh cho các con chiên để họ có thể tiếp tục tiến bước trên con đường rao giảng đức tin nhân danh Chúa Giêsu”.

GIANG VÔ YÊN