Vị thánh của Giáng Sinh và đại kết

Người dân Bari, thành phố miền nam nước Ý, luôn duy trì lòng sùng kính sâu sắc đối với thánh Nicholas, quan thầy của họ.

“Làm sao mà bạn lại có thể không cảm nhận được tình yêu của ngài dành cho mình?”, ACI Stampa dẫn lời chia sẻ của linh mục Giovanni Distante, quản nhiệm nhà thờ Thánh Nicholas ở Bari. “Mối quan hệ giữa người dân Bari và thánh nhân là tình yêu thương”, vị linh mục nói tiếp, “bắt đầu từ năm 1087 và kéo dài cho đến ngày nay”.

Dành trọn gia sản cho người nghèo

Thánh Nicholas thành Myra, còn được gọi là thánh Nicholas thành Bari, sinh khoảng năm 270 tại Patara, vùng Lycia (nay thuộc Thổ Nhĩ Kỳ). Ngài là vị thánh có sức gắn kết đặc biệt giữa hầu hết các Giáo hội và những nhánh khác nhau của Kitô giáo, được tôn kính rộng rãi ở cả Đông phương lẫn Tây phương.

Nhiều sự kiện trong cuộc đời thánh Nicholas được một người tên Michael the Archimandrite biên soạn thành sách vào khoảng cuối thế kỷ 8, đầu thế kỷ 9. Theo tác phẩm này, ngài chào đời trong một gia đình giàu có, mồ côi cha mẹ từ nhỏ và được người thân nuôi dưỡng. Lớn lên, thánh nhân dùng toàn bộ gia sản thừa kế để giúp đỡ người nghèo và bệnh tật. Khi được bổ nhiệm làm Giám mục thành Myra, dưới triều Hoàng đế Diocletian, ngài bị bắt giam và lưu đày. Năm 325, sau khi được trả tự do, ngài tham dự Công đồng Nicaea. Tên của thánh Nicholas xuất hiện nhiều trong các tài liệu từ năm 515 đến 713, cho thấy sự hiện diện lịch sử rõ ràng của ngài.

Mối dây liên hệ với Bari bắt đầu từ năm 1087, khi 62 thủy thủ dũng cảm đã xoay xở tìm cách giải cứu các thánh tích của thánh Nicholas từ Myra để đưa về Bari, thành phố của họ tại vùng Puglia, miền nam nước Ý. Nhà thờ Thánh Nicholas được xây dựng để lưu giữ các thánh tích này và cho đến nay vẫn đảm nhận sứ mệnh đó. Mỗi năm, vô số khách hành hương đến viếng mộ ngài, vị thánh được cả người lớn lẫn trẻ em yêu mến.

Thánh Nicholas chiếm giữ một vị trí đặc biệt trong trái tim mọi người trong tháng 12. Được xem là vị thánh của Giáng Sinh, vì lễ kính thánh nhân vào tháng này - thời điểm niềm vui chờ đón Chúa Hài Đồng rộn rã khắp nơi - và ngài được nhớ đến với tình yêu thương dành cho thiếu nhi, luôn che chở và bảo vệ các em nhỏ. Nhiều phép lạ được cho là nhờ sự chuyển cầu của thánh Nicholas, đặc biệt là dành cho trẻ em. Một số tài liệu cho rằng vị Giám mục thành Myra cũng chính là nguồn gốc cảm hứng cho truyền thống về Ông già Noel.

Không chỉ thế, ngài còn giữ vị trí quan trọng trong hoạt động đại kết, xây nhịp cầu bằng hữu giữa các tín hữu Công giáo, Chính Thống giáo và Tin Lành. “Thánh Nicholas, trên vai trò là Giám mục Myra, đã mang đến ảnh hưởng sâu rộng cho hàng triệu tín hữu ở cả Đông lẫn Tây”, không chỉ là chủ chăn xứ Myra, mà ngài còn được xem như vị thánh bảo trợ chung của Kitô giáo Đông và Tây. Tầm ảnh hưởng rộng lớn làm thánh nhân được tôn kính như “vị thánh của đại kết”, bởi vì ngài có khả năng kết nối truyền thống Kitô giáo Đông phương và Tây phương.

Hai dịp lễ quan trọng trong năm

Tại Bari, mỗi năm người dân tổ chức hai dịp lễ hội liên quan đến thánh Nicholas. Trong đó, ngày 6.12 là lễ kính thánh nhân, còn ngày 9.5 là để nhớ về sự kiện đưa thánh tích của đấng quan thầy đến thành phố miền nam Ý, được kỷ niệm bằng cuộc rước long trọng trên biển. Dịp lễ hội vào ngày 6.12 vừa qua, như mọi năm, thành phố Bari lại rực rỡ với đèn hoa tràn ngập, những con đường nhỏ hẹp của thành phố được thắp sáng để mừng lễ thánh Nicholas và đón chào mùa Giáng Sinh. Chương trình năm nay một lần nữa dày đặc các sự kiện và hoạt động rộn rã. Nhà thờ Thánh Nicholas mở cửa từ 4 giờ sáng ngày 6.12. Một giờ sau, thánh lễ đầu tiên được cha Distante cử hành, và tiếp nối là 5 thánh lễ khác liên tục trong suốt buổi sáng.

Nửa tiếng trước thánh lễ đầu tiên trong ngày là nghi thức đón đoàn rước đuốc kính thánh Nicholas tiến về nhà thờ. Tiếng kèn túi vang lên khắp các con hẻm của khu phố cổ quanh ngôi thánh đường. Đến 18 giờ cùng ngày, thánh lễ trọng thể do Đức cha Giuseppe Baturi - Tổng Giám mục Cagliari và Đức cha Giuseppe Satriano -  Tổng Giám mục Bari-Bitonto đồng tế. Sau thánh lễ, đoàn rước tượng thánh Nicholas đi qua các tuyến phố cổ. Đến 20giờ30, người dân và du khách được chiêm ngưỡng màn bắn pháo hoa tại cầu cảng Sant’Antonio.

Một trong những phong tục không thể thiếu trong ngày lễ của thánh Nicholas tại Bari là uống nước sôcôla nóng. Món này thường được người dân thưởng thức ở những con hẻm của khu phố cổ, giúp mọi người sưởi ấm sau khi tham dự thánh lễ tại nhà thờ.

BẠCH LINH