Chay tịnh trong phát ngôn

Mùa Chay năm nay, theo lời mời gọi của Giáo hội và sứ điệp của Đức Thánh Cha Lêô XIV, nhiều tín hữu không chỉ dừng lại ở việc tiết chế ăn uống mà còn chọn “chay tịnh trong phát ngôn”. Giữa một xã hội và không gian mạng đầy ồn ào, việc giữ gìn lời nói, cân nhắc từng bình luận và ngưng phán xét đang trở thành một cách hoán cải thiết thực.

THỰC HÀNH CHAY TỊNH KỸ THUẬT SỐ

Chị Nguyễn Thị Ngọc Duyên (giáo xứ Duy Hòa, GP Ban Mê Thuột): Trong Mùa Chay năm nay, đọc lời mời gọi “chay kỹ thuật số” của Hội đồng Giám mục Philippines khiến tôi cảm nhận điều hữu ích cho bản thân mình. Tôi cảm nhận đây không chỉ là một đề nghị mang tính kỷ luật cá nhân, nhưng là một định hướng thiêng liêng rất thực tế cho người Kitô hữu trong thời đại số. Thực ra các thiết bị công nghệ số tự bản chất không xấu, mà trái lại phục vụ công việc, học tập và kết nối. Tuy nhiên, khi việc sử dụng theo vô thức và quá mức, sẽ chiếm chỗ của thinh lặng nội tâm, của cầu nguyện và của những tương quan trực tiếp. Vì thế, việc tự nguyện hạn chế điện thoại trước khi ngủ và khi vừa thức dậy, không dùng thiết bị trong bữa ăn hay các buổi họp mặt gia đình, hay thử “kiêng” mạng xã hội trong 24 giờ hoặc cuối tuần, là một cách lập lại trật tự ưu tiên cho đời sống, cũng là các hãm mình Mùa Chay. Tôi sẽ thử không dùng điện thoại, máy tính vào ngày cuối tuần, không chat online hoặc xem phim ngoại trừ thời gian làm việc hành chánh vào các ngày trong tuần. Một khi dám “bớt online” là tôi đang tập sống tinh thần Mùa Chay cách cụ thể, để dành chỗ cho Thiên Chúa và cho tha nhân.

TỬ TẾ TRONG LỜI NÓI

Chị Hồ Trúc Linh (giáo xứ Tân Thạnh, GP Mỹ Tho): Giữ chay nơi miệng lưỡi là việc khó thực hành. Tôi tự nhắc mình hạn chế nói hành hay nghĩ xấu cho người khác, dù là ngoài đời hay trên mạng. Nhiều khi chỉ một lần nặng lời lúc bực tức cũng đủ làm tổn thương người đối diện. Tôi tập lắng nghe thay vì phản ứng ngay lập tức. Giữ được sự chừng mực và tử tế trong lời ăn tiếng nói chính là một cách hy sinh âm thầm nhưng giá trị trong Mùa Chay này.

GIỮ BÌNH AN GIỮA MẠNG XÃ HỘI ỒN ÀO

Anh Nguyễn Thanh Tùng (giáo xứ Tâm An, GP Xuân Lộc): Mạng xã hội vận hành nhanh hơn cảm xúc của mình. Chỉ vài giây nóng giận là đủ để để lại một câu nói khiến người khác buồn cả ngày. Chay tịnh trong phát ngôn không phải là im lặng hoàn toàn, mà là biết “lọc” lại trước khi nói. Tôi tập những thói quen rất đời thường: khi bực không vội gõ phím, thấy tin giật gân không chia sẻ ngay, và khi không đồng ý với ai đó vẫn chọn nói bằng sự tôn trọng. Đôi lúc, không bình luận gì cả lại là cách giữ bình an cho cả đôi bên. Điều này làm tôi nhớ đến Sứ điệp Mùa Chay 2026 của Đức Thánh Cha, khi ngài khuyến khích chúng ta hoán cải qua con đường “lắng nghe” và “cùng nhau”.

CÂN NHẮC TRƯỚC KHI LÊN TIẾNG

Anh Hứa Văn Chí Tâm (giáo xứ Lộc Quang, GP Phú Cường): Do đặc thù công việc phải giao tiếp liên tục, tôi nhận ra lời nói khi thiếu kiểm soát sẽ gây hậu quả tiêu cực, đôi khi còn là tội. Vì thế, tôi đang học cách hãm mình ngay từ miệng lưỡi. Tôi cố gắng không buông lời tùy tiện, mỗi lời nói ra đều nhằm mục đích xây dựng và bác ái. Khi thực hành điều này, tôi thấy tâm hồn mình nhẹ nhàng và dễ cảm thông với mọi người xung quanh hơn.

NGƯNG XÉT ĐOÁN VỘI VÀNG

Anh Cao Văn Nguyên (giáo xứ Phù Cát, GP Quy Nhơn): Thay vì chỉ kiêng khem thực phẩm, việc từ bỏ thói quen công kích trên mạng xã hội chính là cách thực hành “tịnh khẩu” hiện đại nhất. Khi tiết chế cái tôi trên bàn phím, tôi mới có đủ khoảng lặng để lắng nghe tiếng nói của lương tri.

Trong tinh thần Kitô giáo, lời nói có sức mạnh xây dựng hoặc hủy diệt; do đó, giữ chay lời nói chính là tôn trọng nhân phẩm người khác. Đây không phải sự im lặng yếu thế, mà là khoảng lặng cần thiết để tái kết nối với những giá trị đạo đức, giúp chúng ta bước ra khỏi Mùa Chay với một tâm thế sáng láng hơn.

Nhóm PV thực hiện