Chọn ngược dòng

Bằng lòng yêu nghề và tình yêu dành cho những bạn nhỏ chịu thiệt thòi, nhiều người trẻ đã chọn gắn đời mình cùng trẻ khuyết tật, hòa nhập…, với hy vọng cùng đồng hành và mang tới cho các em những điều tốt đẹp nhất.

Dạy học cho học sinh bình thường đã khó, dạy học cho những trẻ đặc biệt còn khó hơn gấp bội, bởi đòi hỏi sự kiên trì, và hơn cả đó là tình yêu thương, sự dấn thân trọn vẹn của người thầy.

Giáo viên dạy trẻ đặc biệt luôn phải làm cho lớp học sinh động, lôi cuốn

Trò chuyện với chúng tôi, cô giáo trẻ Nguyễn Thị Linh (26 tuổi), vẫn không ngừng tay thực hiện một bức tranh cho tiết học sắp tới. Nắn nót từng chi tiết, bàn tay nhỏ nhắn của cô Linh đang thực hiện những nét vẽ nhiều vật dụng để giúp các học trò tập tành sự phân biệt cho tiết học hôm sau. Cầm bức tranh, như rất hài lòng, cô nói: “Đây là phương pháp riêng tôi dạy các trẻ đặc biệt. Những đứa trẻ tự kỷ, chậm phát triển trí tuệ cần người có thể đồng cảm hơn là người chỉ cho kiến thức. Có hiểu được các bạn nhỏ này thì mới có những phương pháp kỹ năng để giúp chúng phát triển theo khả năng riêng”. Cô vừa sắp xếp ngay ngắn bức tranh vừa trải lòng, đối với giáo viên dạy trẻ đặc biệt thì không có giáo án hay phương thức dạy cố định, mà thường là sáng tạo theo tình trạng và nhận biết của trẻ em.

Yêu thích dạy trẻ đặc biệt từ khi là học sinh cấp 3, cô đã suy nghĩ kỹ về những lời khuyên của gia đình khi quyết định theo ngành giáo dục đặc biệt: “Gia đình tôi nói nhiều điều, nào là ngành này dạy sẽ dễ chán nản, áp lực nặng nề, phải học nhiều nội dung hơn bình thường… Ban đầu, tôi cũng hoang mang nhưng bản thân cảm thấy thương mến các trẻ và luôn muốn giúp. Dù gia đình có bàn ra, nhưng tôi vẫn quyết tâm lên thành phố tìm cách vừa học vừa làm. Mặc kệ, chỉ cần làm công việc yêu thích và có ý nghĩa cho đời là được”. Với quan niệm về nghề nghiệp rõ ràng như thế, cô giáo Nguyễn Thị Linh xác định việc dạy học sinh đặc biệt là niềm hạnh phúc. Niềm vui đã đến khi cô hiểu được đứa trẻ này có sở thích gì, đứa trẻ kia đang gặp khó khăn nào cản trở sự phát triển. “Tất cả đều đòi hỏi sự kiên trì”, cô nói. Lòng kiên nhẫn và sự yêu thương đã giúp cô có phương pháp nâng đỡ từng học sinh : “Trong việc dạy các trẻ rất cần sự quan tâm hay nói cho đúng hơn là một tình yêu, đồng cảm để thấu hiểu”.

Ngay từ khi chọn nghề, nhiều bạn trẻ xác định giáo viên dạy trẻ chuyên biệt phải nỗ lực gấp đôi. Ngoài dạy dỗ, các giáo viên còn đóng vai trò là những người cha, người mẹ truyền động lực để các em tự vươn lên. Có những em đến với trường không chỉ để học, đơn giản chỉ tìm sự sẻ chia, đồng cảm. Cô Trần Thị An Thư (34 tuổi), từ những ngày đầu mới ra trường đã quen với việc chăm sóc người trẻ đặc biệt. Cô gắn bó với công việc tại trường chuyên biệt Tương Lai (Quận 1, TPHCM), dù biết rõ là không hề đơn giản. “Tôi đã 3 năm đồng hành với trẻ tự kỷ, chậm phát triển trí tuệ, tôi cảm thấy hài lòng về công việc. Việc dạy các em quan trọng là phải kiên trì, cần mẫn. Nếu không chịu thương chịu khó, không có tình yêu thương các em thì không thể nào làm được”, cô Thư cho hay. Lên lớp, cô chịu trách nhiệm chăm sóc 13 trẻ, có mức độ tự kỷ, chậm phát triển trí tuệ khác nhau. Cô luôn xem các bé như con của mình. Đáp lại tình yêu đó là những hành vi vô thức, không thể kiểm soát của các em, có em thì cười nói bất chấp, có em lủi thủi một góc tủ. Cô Thư hiểu rằng, đó là tính cách cá biệt của trẻ và chỉ người yêu trẻ thật sự mới cảm nhận được để biến đổi chúng. Cô Thư cũng chia sẻ thêm, người dạy học ở các trường chuyên biệt phải có một ý chí, nghị lực phi thường, và trên hết phải có tấm lòng yêu thương cao cả thì mới có thể bám trụ được với nghề.

Chọn nghề này phải có tình thương thật sự với trẻ khiếm khuyết

Dễ dàng thốt ra câu thương cảm khi thấy một em bé bị bỏ rơi, bị mất đi đôi mắt hay mất đi một khả năng bình thường, nhưng mấy ai dám dấn thân hy sinh dành cả sự nghiệp để giúp những đứa trẻ kém may mắn. Thấu hiểu được sự thiệt thòi của trẻ khiếm thị, anh Nguyễn Đình Ân (34 tuổi, giáo viên khiếm thị - Trung tâm Thư viện sách nói dành cho người mù) tâm sự, anh là một người khiếm thị bẩm sinh, thấu hiểu được người cùng cảnh ngộ cần gì và cần học như thế nào, anh đã tìm tòi phương cách giúp các trẻ khiếm thị học chữ braille. “Khó nhất là giúp các em định vị được các chấm ở vị trí nào, bởi vì tất cả các chấm đều giống nhau, chỉ khác vị trí mà thôi. Muốn rèn được những kỹ năng đó thì trên công cụ học, mình phải lấy một điểm làm chuẩn rồi cho định vị viết chấm, có những chữ mẫu cho tập sờ, từ từ mới quen dần”, anh Nguyễn Đình Ân tâm sự. Và anh còn đó niềm mong ước xã hội có thêm những phương cách giúp người khiếm thị tiếp cận tri thức, công nghệ thông tin hầu hòa vào thế giới bên ngoài một cách tổng quát hơn.

Những năm gần đây, số lượng sinh viên học theo học ngành giáo dục đặc biệt khá đông, tăng lên rất nhiều so với các năm khác. Cô Phạm Thị Loan, 35 tuổi, giảng viên chuyên ngành giáo dục đặc biệt trường Cao đẳng Sư phạm Trung ương TPHCM nhận xét : “Những năm trước ít ai quan tâm, nhiều người dè chừng khi chọn học ngành này. Gần đây có sự khởi sắc. Tôi cũng cảm nhận được sự đầu tư nghiêm túc từ phía người học”. Điều người giảng viên này ấn tượng là có những khóa mà phần lớn sinh viên là các nữ tu: “Có lớp 64 sinh viên thì hết 36 là các nữ tu. Các tu sĩ đó được các nhà dòng cử đi học để phục vụ các đối tượng đặc biệt. Thật sự, những sinh viên đó đã có sẵn ‘lửa’ vì đã xác định học để dấn thân phục vụ cho đối tượng trẻ này rồi”. Cô bày tỏ sự tin tưởng vào các học trò: “Một chuyện khá vui là tôi thấy được sự yêu thích nghề nghiệp của các bạn trẻ khi học ngành này, dù họ là ai. Tôi ước mong các sinh viên nói chung sau khi ra trường sẽ góp phần cho xã hội, phục vụ các em nhỏ bằng tất cả sức trẻ, tâm huyết của người thầy”.

Trần Tin