Bài Tin Mừng (x. Ga 1,29-34) giới thiệu Đức Giêsu “là Chiên Thiên Chúa, Đấng xóa tội trần gian”. Lời giới thiệu này được nhắc tới 4 lần trong mỗi thánh lễ, như một gợi ý về sứ vụ xóa bỏ tội trần gian khi ta kết hợp mật thiết với Chúa Giêsu, nhất là nhờ việc đón nhận Mình Máu Thánh Người và những ân sủng Thánh Thần do Người ban. Nhưng tội trần gian là gì và được xóa bỏ như thế nào?
Thực tại trần gian
Nhìn vào đời sống thực tế, mỗi người được sinh ra, lớn lên, rồi ngày một già yếu, bệnh tật, và cuối cùng là cái chết. Trần gian đầy những cảnh chiến tranh, đói khổ, thiên tai, dịch bệnh. Nhiều người đã nhận ra thực tế bi đát ấy nên cho đời là bể khổ. Nhưng thực tế cũng cho thấy đời người không phải chỉ là bể khổ mênh mông, mà còn có niềm vui, tình yêu, hạnh phúc và sự sống viên mãn. Trần thế cũng có những nơi hòa bình, sung túc, phong cảnh đẹp đẽ, an lành. Những giá trị tích cực ấy mới thật đáng để ta kiếm tìm; còn khổ đau, bất hạnh, hận thù, chết chóc chỉ là mặt trái của chúng. Tận trong thâm tâm, ai cũng mong ước được sống mãi, trẻ đẹp mãi và hạnh phúc vô cùng. Vậy người ta giải thích các thực tại tốt xấu đó như thế nào?
Cách đây ba bốn ngàn năm, người Hy Lạp, La Mã và nhiều dân tộc khác cho rằng các thần linh là nguồn tạo ra hạnh phúc hay bất hạnh cho con người. Các điều tốt đẹp như sự sống, tình yêu, tri thức... là do các thần lành; còn các điều dữ như chết chóc, chiến tranh, dịch bệnh… bắt nguồn từ thần dữ. Quan niệm thông thường đó gọi là thuyết Nhị Nguyên hay thuyết hai nguồn thiện ác.
Một số tôn giáo độc thần lại quan niệm mọi sự đều phát xuất từ một nguồn duy nhất, một Đấng Tối Cao, gọi bằng những tên như Đức Giêhôva, Đức Chúa Trời, Đức Thánh Allah… Từ thế kỷ XVIII trở đi, một số hệ tư tưởng lấy con người là trung tâm, vật chất là căn bản, nên chối bỏ thần linh, lấy khoa học tự nhiên là phương tiện. Họ giải thích thiện ác là do con người hay xã hội tạo nên, nhất là do lòng dục và lòng tham của con người.
Vào thiên niên kỷ thứ ba này, nhờ khoa học phát triển, nhân loại khám phá ra vũ trụ vật chất hoàn toàn vô tri vô giác, nhưng lại tuân theo các định luật vật lý chính xác. Con người, dù có thể xác thay đổi từng giây, nhưng lại có tinh thần với tình yêu, tri thức, cảm xúc lâu dài để định hình cho vật chất. Từ đó người ta nhận ra phải có một Đấng là nguồn của mọi giá trị tinh thần và cũng là Đấng Tạo Hóa dựng nên muôn loài trong vũ trụ. Dầu vậy, dù đã cố gắng rất nhiều, con người vẫn không thể giải thích các điều tiêu cực như đau khổ, hận thù, chiến tranh, bệnh tật, chết chóc… bắt nguồn từ đâu và làm sao loại bỏ được chúng.
Tội trần gian
Người ta không thể giải thích được thiện ác trong thực tại đời sống nếu không nhận ra sự hiện diện của tội lỗi trong lịch sử loài người. Nhưng muốn hiểu tội là gì, ta phải nhận biết mối liên hệ thâm sâu của con người với Thiên Chúa: Ngài dựng nên con người và vũ trụ vì Ngài yêu thương và muốn cho tất cả yêu mến Ngài cũng như yêu thương nhau.
Đặc biệt, khi dựng nên con người và thiên thần, Chúa đã ban cho họ tinh thần giống như Ngài. Vì tinh thần có lý trí, ý chí tự do, nên con người cũng như một số thiên thần đã lạm dụng để từ chối yêu thương, bất tuân mệnh lệnh của Chúa. Họ đã cắt đứt sự hiệp thông với Ngài nên mất đi những giá trị tinh thần và ân huệ Chúa ban. Riêng con người, vì có thể xác, nên mỗi ngày một già nua, xấu xí, bệnh tật, và cuối cùng phải chết. Vì thế tội chính là việc chối bỏ và chống đối Thiên Chúa (x. GLHTCG, số 386).
Tất cả sự dữ bắt nguồn từ tội, tội nguyên tổ cũng như tội của từng người. Ta có thể xem lại giáo huấn này trong sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo từ số 385 đến 421. Như thế, Thiên Chúa không tạo nên cái chết và quỷ dữ cũng không gây nên cái chết. Chính con người tự do, khi cắt đứt với nguồn sống, đã tạo nên cái chết cho mình và vạn vật (x. Kn 1,13-24; 2,23-24).
Hơn nữa, khi con người lặp đi lặp lại cùng một hành vi xấu, họ sẽ sinh ra thói xấu khiến cho tội lỗi có khuynh hướng sinh sôi nảy nở và mạnh thêm lên. Dù khởi đầu tội chỉ là hành vi cá nhân, nhưng khi nhiều người cộng tác vào các tội ác để chiều theo tham vọng và dục vọng, họ trở thành đồng phạm với nhau và làm cho bạo lực, bất công, dục vọng thống trị chính mình. Họ tạo nên những hoàn cảnh xã hội tồi tệ và những “cơ cấu tội ác”, ví dụ như các tổ chức khủng bố, các tập đoàn buôn ma túy, buôn người, lừa bịp trên mạng…, và tạo thành “tội xã hội” trong cộng đồng nhân loại (x. GLHTCG, số 1.869). Rồi vì con người gắn bó mật thiết với vật chất nên tội cũng làm tổn thương môi trường sống và xáo trộn vũ trụ vạn vật, do đó vạn vật phải chịu sự hư nát vì tội của con người (x. Rm 8,20-23). Từ đó hình thành khái niệm “tội trần gian”, bao gồm tất cả tội lỗi trong trần thế.
Làm thế nào để xóa tội trần gian?
Ngày nay, rất nhiều người đánh mất ý thức tội lỗi vì họ không tin Thiên Chúa là nguồn của mọi giá trị tích cực, và không muốn tìm về nguồn để được sống mãi, trẻ đẹp, an lành. Họ chỉ tin vào khoa học và những giải pháp của con người. Họ nghĩ rằng tội lỗi chỉ là một khiếm khuyết trong quá trình tăng trưởng, một yếu kém về mặt tâm lý, một sai lầm trong nhận thức hay hành động, hoặc một hậu quả tất yếu của cơ cấu tổ chức xã hội thoái hóa… (x. GLHTCG, số 386). Theo họ, đến một lúc nào đó, con người sẽ vượt qua cái chết nhờ biết dùng tế bào gốc để biến đổi gen và làm cho mình sống mãi. Đến một lúc nào đó, chiến tranh, áp bức, bất công sẽ không còn, khi mọi người nhận ra nhau là anh chị em nhờ biết tổ chức đời sống xã hội tốt hơn. Nhưng nếu không tìm ra được nguồn cội, làm sao giải được cơn khát vĩnh hằng!
Hôm nay, Chúa đáp ứng lòng mong mỏi của nhân loại. Chúng ta không cần chờ thời gian để hy vọng được sống an vui, tốt đẹp mãi mãi. Mỗi người có thể cảm nghiệm được điều đó ngay hôm nay khi xóa bỏ tội lỗi ra khỏi chính mình, đồng thời giúp anh chị em xóa bỏ tội lỗi ra khỏi con người họ bằng niềm tin và tình yêu theo gương Chúa Giêsu.
Bởi vì Thiên Chúa vẫn yêu thương muôn loài, nên ngay sau khi con người phạm tội, Chúa đã hứa sẽ ban ơn cứu độ. Đức Giêsu chính là Ngôi Lời Thiên Chúa làm người để hòa giải muôn loài với Chúa Cha. Người mang lấy tội lỗi của tất cả chúng ta và đã xóa bỏ chúng để Thiên Chúa đón nhận lại ta như con cái. Người đã chứng minh quyền xóa bỏ tội lỗi bằng việc ban Thánh Thần (x. Ga 20,22-23), cho ta có thể chữa lành bệnh tật, xua trừ ma quỷ và cho kẻ chết sống lại khi tha tội cho con người (x. Mc 16,15-20).
Vì thế, Chúa mời gọi mỗi người: “Ngươi là tôi trung của ta…Vì vậy, này Ta đặt ngươi làm ánh sáng muôn dân, để ngươi đem ơn cứu độ của ta đến tận cùng cõi đất” (Is 49,3.6).
“... Xóa bỏ tội lỗi ra khỏi chính mình bằng niềm tin và tình yêu...”
Lm Antôn Nguyễn Ngọc Sơn
Bình luận