Con ngươi của Giáo phận Hải Phòng

Ðức Giám mục Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương sinh thời đã ưu ái gọi giáo xứ Xâm Bồ bằng danh xưng mỹ miều này. Thật đúng như vậy, đến đây sẽ cảm nhận rõ lòng đạo hạnh của tín hữu.

NIỀM TIN BỀN ÐỖ

Xâm Bồ nằm phía sau sân bay Cát Bi, cách Tòa Giám mục Hải Phòng tầm chục cây số. Nơi đây được biết đến như một vùng đất kỳ cựu của Công giáo bởi hạt giống Tin Mừng đã vương vãi từ rất lâu. Theo kỷ yếu giáo xứ, từ giữa thế kỷ XIX hoặc sớm hơn, cộng đoàn giáo dân Xâm Bồ đã đón nhận Lời Chúa: “Giáo xứ Xâm Bồ từ năm 1858 đến năm 1924 gồm có Xâm Bồ, Lương Khê, Cát Bi, Cát Khê, Xâm Ðông thuộc xứ Ðồng Bớp, nay là xứ Nam Pháp”. Giáo dân làm nghề chài lưới, trồng trọt, sống trên lều tạm hay dưới thuyền chài. Mấy đời cha truyền con nối đi biển. Dù vậy, kể từ lúc biết Chúa, họ đã giữ cho lòng yêu Chúa trung trinh, mặc cho cuộc sống có lúc thăng, lúc trầm. Dân làng Xâm Bồ ngày nay vẫn nhắc nhau những vần thơ lao động, dạt dào tình Chúa:

Xâm Bồ đất mẹ quê tôi
Biển xô, sóng đổ tạo bồi nên quê
Sớm hôm chài lưới đi về
Thương gia tấp nập tuôn về bán buôn
Sẻ chia cuộc sống vui buồn
Truyền trao lời Chúa, suối nguồn niềm tin

Giáo xứ Xâm Bồ nằm ở miền khí hậu khắc nghiệt. Nhà thờ được dựng xây năm 1911. Vì thế, qua thời gian, rêu phong phủ kín, khi nắng lửa, lúc mưa tuôn làm cho ngói võng, gỗ mục. Vùng này lại thường xuyên chịu những cơn bão từ biển Ðông xô đẩy làm cột kèo nghiêng ngả, tường rạn nứt... Năm 1990, cha Antôn Nguyễn Văn Hiệu cùng các hội đoàn giáo xứ dựng thêm tượng đài Ðức Mẹ ban ơn, tượng Thánh Giuse thợ. Ðặc biệt, cha đã tôn tạo bàn thờ đá là di sản quý báu mà giáo dân Xâm Bồ bao đời nay hết sức gìn giữ. Ngày 8.12.1991, Ðức cha Giuse Maria Nguyễn Tùng Cương cung hiến. Năm 1994, nhà thờ cũng trải qua cuộc đại trùng tu để có được kiến trúc và vẻ đẹp như bây giờ. Ðến giáo xứ, xem một vài tư liệu lịch sử, tận mắt nhìn thấy những công trình, phần nào cảm nhận được tinh thần hăng hái của bà con.

Ngày thi giáo lý của các em Thiếu nhi Thánh Thể

LÒNG ÐẠO SỐT MẾN

Khuôn viên nhà thờ khá rộng, dư để cho 3000 giáo dân của giáo xứ quy tụ. Có lẽ vì vậy mà cuối năm 2018, Ðức cha Giuse Vũ Văn Thiên đã chọn nhà thờ làm nơi tổ chức lễ truyền chức linh mục cho giáo phận Hải Phòng năm đó. Về ơn gọi, giáo xứ cũng góp cho Giáo hội Công giáo 7 linh mục hiện tại và nhiều nữ tu. Giáo xứ có hai giáo họ nhỏ là Xâm Ðông và Hạ Ðoạn.

Có thể xem Xâm Bồ là xứ đạo điển hình với các sinh hoạt phong phú và truyền thống kiểu miền Bắc. Lòng đạo đức bình dân được thực hành bằng nhiều cách thức, nhộn nhịp và hiệu quả. Hôm chúng tôi đến thăm, cha sở Giuse Phạm Cao Ðỉnh tự hào nói về lòng sùng đạo đặc biệt của giáo dân nơi đây: “Nhiều hội đoàn được hình thành lâu rồi và vẫn giữ các hoạt động ngày càng thêm mạnh. Giáo hữu tự nhắc nhở nhau ý thức xây dựng cộng đoàn. Ngày lễ Noel ở xứ đạo thu hút hàng ngàn người về dự, người trẻ từ trung tâm thành phố Hải Phòng đổ xô đến xem hang đá, diễn nguyện. Mùa Thương Khó, giáo xứ thay nhau ngắm nguyện. Dân trong họ truyền nhau cách ngắm với các cung giọng Bắc. Lễ kính Ðức Mẹ Mân Côi hay vào dịp tháng Hoa, giáo xứ tổ chức dâng hoa đồng tiến. Ðội hoa có cả 300 người. Giáo dân kiệu Ðức Mẹ quanh các phường, các con đường rồi về nhà thờ, bầu khí nghiêm trang mà sốt sắng”. Thêm nữa, vào dịp chầu lượt của giáo xứ, các nghi thức còn được tổ chức hết mực long trọng. Mọi người, dù đi đâu, làm ăn chỗ nào xa xôi cùng cố gắng thu xếp để về tham dự.

Giới trẻ tĩnh tâm Mùa Chay

Ngày trước, dân Xâm Bồ sống bằng nghề biển là chủ yếu, nhưng đi qua năm tháng, số người trụ lại với nghề còn ít ỏi. Số đông chuyển sang các hình thức kinh doanh, làm cơ khí… Kinh tế phát triển, nhiều gia đình gởi con cái đi du học. Một số ở lại cũng đến các thành phố khác hoặc di cư vào tận miền Nam lập nghiệp. Tuy nhiên, dù người ở giáo xứ phần nhiều đã cao niên và một ít thành phần trẻ, song các sinh hoạt vẫn được chu toàn, thậm chí sôi nổi. Ông trùm Vũ Chí Khôi, 68 tuổi cho chúng tôi hay hè này giáo xứ đang chuẩn bị cho các em nhỏ Thiếu nhi Thánh Thể, các huynh trưởng đi hành hương. Trong tháng 8, giáo dân cũng sẽ họp nhau để đi viếng Ðức Mẹ La Vang - Huế. “Những chuyến hành hương xa gần như vậy làm cộng đoàn giáo dân dù đông đảo vẫn luôn gắn chặt với nhau”, ông nói. Ông còn khoe giáo xứ có truyền thống kính thánh Antôn. Ngôi đền thánh nhân được xây từ năm 1997. Các ngày thứ năm, thứ sáu, thứ bảy đầu tháng, toàn thể giáo xứ thường quy tụ và đọc kinh chầu ông thánh. Ngọn lửa đức tin trong quá khứ thắm nồng và thực tại đầy năng động, danh xưng “con ngươi của giáo phận Hải Phòng” mà Ðức cha Giuse Maria trao tặng cho con người vùng đất này thật xứng đáng. Con ngươi, không phải vì xứ đạo gần biển, nhìn trên bản đồ như một điểm sáng dễ nhận biết, mà vì qua đời sống đạo của giáo dân Xâm Bồ, có thể khái quát hiện trạng Công giáo mạnh mẽ tại giáo phận Hải Phòng.

Cha chánh xứ Giuse Phạm Cao Ðỉnh, dù đang phụ trách cộng đồng mà chính cha cho rằng “họ giàu nhiệt huyết”, nhưng vẫn mang nhiều ưu tư. “Vì đã đi qua trăm năm bền đỗ nên trách nhiệm giữ cho đức tin của giáo dân thắm thiết, vững vàng trong ngày nay càng quan trọng. Lòng đạo phải phát triển theo chiều sâu nơi mỗi người, mỗi gia đình, tránh việc sống trong xóm đạo nhưng giữ các nghi thức chỉ mang tính hình thức. Các hội đoàn cũng được khuyến khích để năng nổ hơn. Ơn gọi nhiều hơn. Ðáng nói nhất, giữ cho giới trẻ gắn bó với các sinh hoạt nhà đạo cũng là một mục vụ đòi hỏi nhiều kỳ công”, cha tâm sự. Tuy vậy, nhìn vào sự phong nhiêu của xứ đạo Xâm Bồ, cha cũng bày tỏ niềm hy vọng lạc quan rằng, với sự chung sức, mọi thử thách rồi sẽ vượt qua.

ANH NGUYÊN