Đôi nét về vị Tổng Giám mục thứ 4 của TGP. TPHCM

Như vậy là sau gần 20 tháng trống tòa, TGP TPHCM đã có vị chủ chăn mới : Ðức tân Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng, lúc ngài đang là Giám mục GP Phát Diệm. Thông báo việc bổ nhiệm này của Ðức Giáo Hoàng Phanxicô được phát đi từ Văn Phòng Báo chí Tòa Thánh lúc 12 giờ trưa giờ Rome (tức 17 giờ chiều giờ Việt Nam) ngày 19.10.2019 vừa qua. Ðức Tổng Giuse cũng được đặt làm Giám quản Tông Tòa GP Phát Diệm, nơi ngài đã phục vụ từ hơn 10 năm qua trong vai trò Giám mục Chánh tòa.

Tổng Giáo phận TPHCM từ lâu đã là nơi hội tụ của nhiều luồng di cư và di dân nên đời sống đức tin - văn hóa của người Công giáo nơi đây được diễn tả qua rất nhiều hình thức phong phú. Lúc sinh thời, Ðức cố TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình từng ví giáo phận này như một Hội Thánh Việt Nam thu nhỏ, ở đó có giáo dân tu sĩ, linh mục đến hoặc có gốc từ tất cả các giáo phận trên khắp cả nước, với các phong tục, tập quán, nếp sinh hoạt, hình thức sống đạo… của mọi vùng miền. Ðây cũng được đánh giá là một trong những giáo phận năng động và có nhiều sáng kiến mục vụ. Hiện ngày càng nhiều người Công giáo đến các Trung tâm Mục vụ của giáo phận hoặc của các dòng tu để học hỏi và sống đức tin qua các lớp giáo lý chuyên biệt như Thánh Kinh, Phụng vụ, Tâm linh… Một trong những nét nổi bật là họ rất nhiệt tình trong công cuộc truyền giáo, trợ giúp người di dân và tham dự tích cực vào các Ban Bác Ái - Xã Hội của các giáo xứ.Theo thống kê hồi đầu năm, TGP TPHCM đang có khoảng 700 ngàn giáo dân tại chỗ và lối 300 ngàn giáo dân là người từ các nơi hội về làm ăn, sinh sống, học tập…, được coi sóc bởi gần 350 linh mục triều, hơn 500 linh mục dòng, tại 202 giáo xứ thuộc 14 giáo hạt; TGP cũng có 14 ban chuyên trách gồmBan Giáo lý, Ban Loan báo Tin Mừng, Ban Kinh Thánh, Ban Phụng vụ, Ban ơn gọi, Ban Thiếu nhi, Ban Giới trẻ, Ban Gia đình, Ban Di dân, Ban Tương trợ linh mục, Ban Ðối thoại liên tôn, Ban Bác ái Xã hội, Ban Công lý Hòa bình, Ban Truyền thôngvà 259 dòng tu, tu hội, 32 phong trào giáo dân…

Về vị chủ chăn mới, tuy được chuyển vào từ một giáo phận miền Bắc nhưng ngài lại có quá trình tu học khởi đi từ mảnh đất Sài Gòn này, và đã rất nhiều kinh nghiệm mục vụ bởi từng trải các công việc và môi trường dấn thân khác nhau trong đời tu. Ðức cha là người luôn tín thác vào sự Quan Phòng của Thiên Chúa, dù ở trong bất kỳ hoàn cảnh nào, như tâm tình của ngài trên báo CGvDT năm 2009, khi mới được Tòa Thánh bổ nhiệm làm Giám mục GP Phát Diệm : “…Cũng như tất cả mọi ơn gọi khác, hành trình ơn gọi của tôi là một huyền nhiệm, là sự gặp gỡ giữa tình yêu Thiên Chúa và lời đáp trả của con người. Thiên Chúa đã đi bước trước và mời gọi tôi khi tôi chưa ý thức thế nào là ơn gọi. Quả vậy, năm 1962, bước vào Tiểu Chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn ở tuổi lên 10, tôi chưa hề biết thế nào là ơn gọi và cuộc đời linh mục. Tuy nhiên, sau tám năm tu học, nhờ sự dẫn dắt của các cha giáo và sự nâng đỡ của gia đình và bạn bè, lý tưởng linh mục dần dần hiện sáng lên và bản thân cũng ý thức rõ ràng hơn. Sau khi mãn Tiểu Chủng viện vào năm 1970, tôi được gởi vào Giáo hoàng Học viện thánh Piô X tại Ðà Lạt. Ở đây, tôi học được rất nhiều nơi các cha dòng Tên - và sau năm 1975, thêm các cha của các dòng khác nữa - không phải chỉ là kiến thức vững vàng mới mẻ, mà còn là phương pháp làm việc khoa học, đời sống nội tâm sâu xa, tinh thần hiệp nhất một lòng một ý, và lòng yêu mến Hội Thánh. Năm 1977, khi kết thúc chương trình đào tạo thì cũng là lúc học viện giải thể, các chủng sinh trở về sống và lao động tại gia đình, chỉ trừ một số rất ít được nhập hộ khẩu vào nhà xứ. Mỗi người một hoàn cảnh, nhưng mẫu số chung là đối diện với khó khăn và thử thách. Mối bận tâm lúc đó chỉ là tìm một mảnh đất dung thân, một nơi để hiện diện và làm chứng. Ưu tiên hàng đầu lúc bấy giờ là làm sao để nuôi dưỡng ơn gọi và trung thành trong ơn gọi. Và quả thực, những khó khăn thử thách đã sàng lọc không ít người. Công việc của tôi lúc đó là trồng rau, nuôi heo; cũng có một thời gian gần hai năm làm công nhân sấy chuối. Ngoài lao động tay chân, tôi cũng giúp một số chủng sinh hoàn tất chương trình Thần học. Tâm tình đạo đức nâng đỡ tôi trong suốt chặng đường 11 năm tại gia đình, đó chính là tin vào tình yêu trung thành của Chúa…”.

Còn nhớ khi về nhận GP Phát Diệm, Ðức cha Giuse Nguyễn Năng cũng đã cho biết cách làm việc của mình là “lắng nghe mọi thành phần Dân Chúa, lắng nghe cuộc đời, nhất là lắng nghe tiếng nói của Chúa Thánh Thần và để cho Ngài hành động; vì dù là giáo dân, tu sĩ, linh mục hay giám mục; dù tài giỏi hay khôn ngoan, tất cả chỉ là dụng cụ của Chúa. Ðó là điều nền tảng, các chuyện khác từ từ sẽ đến…”(CGvDT 1722, ngày 28.8.2009). Vì vậy, cùng với châm ngôn giám mục là Hiệp thông - Phục vụ, chắc chắn Ðức tân Tổng Giám mục của chúng ta sẽ làm cho cộng đoàn Dân Chúa nơi ngài vừa được trao trọng trách coi sóc, hướng dẫn… trở nên một gia đình biết chung tay, sẻ chia, lắng nghe, thấu hiểu… để đem Tin Mừng vào đời một cách thiết thực. Vì ngài đã xác định : “Giáo Hội địa phương chính là một gia đình, mà gia đình này là họa ảnh của sự hiệp thông Ba Ngôi. Mọi Kitô hữu được mời gọi để xây dựng Giáo Hội địa phương và làm chứng cho Chúa trong tính đặc thù của địa phương mà vẫn không làm phương hại đến sự hiệp thông của Giáo Hội phổ quát. Hiệp thông phải đưa đến Phục vụ. Giáo Hội không phải là một tổ chức co cụm, nhưng được sai đi để phục vụ con người, vì con người là con đường của Giáo Hội. Như Ðức Kitô, mọi thành phần trong giáo phận cần nắm tay nhau và dấn thân để phục vụ sự sống và phẩm giá của con người, làm sao để mọi người được sống sung mãn và phát triển toàn diện : tâm hồn và thể xác, hiện tại và vĩnh cửu, cá nhân và cộng đồng, kinh tế, văn hóa và đạo đức…” (bđd).

Với tất cả những tâm tình này, chúng ta cùng vui mừng đón chào vị Tổng Giám mục thứ 4 của TGP TPHCM : Ðức TGM Giuse Nguyễn Năng.

Công giáo và Dân tộc