Giáo đoàn 60 năm với bao lần gầy dựng lại

Năm 2021, Giáo xứ Thánh Tâm (GP Phan Thiết) mừng Ngọc Khánh thành lập. 60 năm là thời gian đẹp trong lịch sử đời người, là thời gian quý trong lịch sử một tổ chức. Ðến tuổi 60, người ta mừng thọ. 60 năm hình thành và phát triển của một tổ chức, người ta mừng lễ ngọc.

Thánh Tâm hiện có gần 3.000 giáo dân với nhiều sinh hoạt phong phú về phụng vụ, với mục vụ sống động các giới đoàn và khá đầy đủ cơ sở vật chất như nhà thờ, tháp chuông, nhà xứ, nhà giáo lý, hội trường, đài Ðức Mẹ, đài Thánh Giuse, đài Lòng Thương Xót, Ðất Thánh. Giáo xứ đã đóng góp cho Giáo hội 15 người con ưu tú, trong đó có 4 linh mục, 2 chủng sinh và 9 tu sĩ nam nữ. Nhìn lại hành trình dài, những thành quả hôm nay như những bó lúa nặng hạt để người giáo dân không bao giờ quên ơn những người đã gieo trong gian truân, trồng trong vất vả, nhắc họ nhớ về cội nguồn “Con người có tổ có tông, như cây có cội như sông có nguồn”, “Ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.

Giáo xứ được thành lập vào năm 1961, khi một số người từ các nơi như Trảng Lớn (Tây Ninh), Xóm Mới (Gò Vấp), Hố Nai - Biên Hòa đến miền đất mới lập nghiệp, gọi là khu Dinh Ðiền II - Vụ Nghĩa. Họ phần lớn là người Bắc Công giáo di cư, lúc đầu chưa có linh mục coi sóc, nên tự liên kết với nhau thành một giáo đoàn sớm tối kinh hạt. Giáo dân vào rừng đốn cây về dựng một ngôi nhà, lấy lá cọ lá buông lợp tạm làm nơi thờ tự, đọc kinh cầu nguyện. Bà con giáo dân mời cha Ðaminh Nguyễn Ðức Nghi, quản xứ Dinh Ðiền I gần đó đến dâng thánh lễ các ngày Chúa nhật và lễ trọng. Năm 1962, được nâng lên thành xứ và cha Phêrô Nguyễn Văn Học được cử về làm chánh xứ tiên khởi với tên gọi giáo xứ Chính Tâm II. Ðến năm 1963, cha Phêrô Học cùng với giáo dân bắt đầu dựng một ngôi thánh đường kiên cố có diện tích 14m x 45m. Khi đang xây dựng mới được khoảng 2/3 công trình thì chiến cuộc nơi đây bùng nổ dữ dội, cha sở và giáo dân phải khăn gói lên đường đi lánh nơi khác để tránh đạn bom, vì thế công trình xây dựng nhà thờ vẫn đang dở dang. Mãi đến 10 năm sau, năm 1973, khi tình hình đã lắng dịu, giáo dân trở về thì thánh đường đã đổ nát, chỉ còn trơ trụi lại khu nền nhà thờ và một mảng tường bê tông cốt thép mặt tiền đường, cha sở cũng vắng bóng.

Khi thấy giáo dân đã trở về khá đông, linh mục Gioan Baotixita Hoàng Kim Ðiền đang làm cha sở Chính Tâm I đã đến giúp dâng lễ và làm mục vụ. Ngài hướng dẫn bà con dựng một ngôi nhà nguyện tạm bằng gỗ lợp tôn có diện tích 8m x 24m, nơi đây cũng làm lớp học dạy văn hóa và giáo lý cho con em trong giáo xứ. Năm 1974, linh mục Gioan Baotixita Hoàng Thanh Huê được bổ nhiệm về làm cha sở Giáo xứ Chính Tâm II, nhưng khoảng 2 tháng sau thì giáo dân lại phải một lần nữa khăn gói dắt nhau chạy về Bình Tuy để tránh chiến tranh, bỏ lại tất cả ruộng vườn và hoa màu vừa mới thu hoạch xong.

Sau năm 1975, khu Dinh Ðiền II - Vụ Nghĩa được thay đổi tên là Khu kinh tế mới Trà Tân 2, xã Trà Tân, huyện Ðức Linh, tỉnh Thuận Hải. Dân chúng từ nhiều nơi quy tụ về để xây dựng vùng kinh tế mới, nên số giáo dân lên đến hơn 4.000 nhân danh. Dầu vậy, vì hoàn cảnh kinh tế chật vật nên chỉ một thời gian ngắn sau, nhiều gia đình đã phải bỏ nơi này để đi tìm đất khác lập nghiệp. Ðến năm 1977 chỉ còn lại 50 gia đình với khoảng 300 nhân danh, sống âm thầm rải rác. Bà con qua bên Tân Hữu - Ðồng Nai cách khoảng 1km, liên hệ với thầy Giuse Lê Như Sắc thuộc giáo phận Xuân Lộc, xin được giúp đỡ về tinh thần, và kể từ đó, các ngày Chúa nhật và lễ trọng giáo dân qua Tân Hữuđể tham dự các buổi phụng vụ Lời Chúa cho đến năm 1991. Thời gian đi qua, cuộc sống dần ổn định, nhiều gia đình từ miền Bắc, miền Trung đã đến đây sinh sống, số giáo dân đã tăng nhiều, sinh hoạt tôn giáo cũng được dễ dàng hơn. Giáo xứ từng bước được củng cố và thành lập 4 giáo khu phân chia theo các đội sản xuất.

Ngày 27.10.1987 trở thành ngày trọng đại của giáo xứ khi lần đầu tiên được Ðức cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi, Giám mục GP Phan Thiết, nhân dịp kinh lý vùng Võ Ðắt ghé thăm. Ngày 24.4.1989, giáo xứ được Ðức cha Nicôla thăm lần thứ hai. Dịp này, ngài chuẩn nhận cho giáo xứ được nhận Thánh Tâm Chúa Giêsu làm Bổn mạng và đổi tên thành Giáo xứ Thánh Tâm. Các giáo khu được nhận thánh Bổn mạng là Giuse, Mông Triệu, Phêrô Ða và Kitô Vua.

Ngày lễ Thánh Cả Giuse 19.3.1991, cha Phaolô Lê Quang Luân, Quản xứ Chính Tâm về dâng Thánh lễ đầu tiên cho bà con Thánh Tâm tại một căn nhà tôn trong vườn xoài của giáo dân. Năm 1994, cha Phêrô Nguyễn Ðình Sáng làm quản xứ Chính Tâm và quản nhiệm xứ Thánh Tâm. Ngài đã đào tạo một lớp Giáo lý viên, sau đó thành lập các Giới và các Hội đoàn để nâng cao tinh thần phục vụ, học hỏi và chia sẻ đức tin. Thành lập các Giới như Gia trưởng, Hiền mẫu, Giới trẻ, Thiếu Nhi Thánh Thể, và các hội đoàn Lêgiô, Têrêsa. Cũng thời gian này ngài đã thành lập giáo họ Hiển Linh (nay là giáo xứ Nam Hà). Ngày 24.9.1998, linh mục Phêrô Hoàng Văn Thinh được bổ nhiệm làm cha sở Thánh Tâm, đến năm 2000 bắt đầu xây nhà thờ mới và nhà xứ. Hơn một năm sau, đúng vào lễ kính Thánh Giuse 19.3.2001, công trình hoàn thành.

Năm 2012, linh mục Giacôbê Nguyễn Minh Luận được bổ nhiệm làm cha sở Thánh Tâm. Ngài củng cố các đoàn thể, các ca đoàn, đồng thời sửa sang lại nhà xứ, làm lại sân bê tông trong khuôn viên nhà thờ, xây dựng nhà giáo lý. Tháng 9 năm 2019, Ðức cha Tôma Nguyễn Văn Trâm, Giám quản Tông tòa GP Phan Thiết bổ nhiệm cha Giuse Nguyễn Hữu An làm quản xứ Thánh Tâm. Ngoài thăng tiến các sinh hoạt đạo đức truyền thống mà các vị tiền nhiệm đã tạo lập, cha Giuse còn giúp sửa sang lại nhà thờ, Cung thánh và khuôn viên nhà thờ, xây mới đài Thánh Giuse, đài Ðức Mẹ, đài Lòng Thương Xót Chúa, chỉnh trang Ðất Thánh và mở ra các sân chơi cho thiếu nhi, giới trẻ…

Trên đây là đôi nét lược sử về giáo xứ để cộng đoàn giáo xứ Thánh Tâm cùng nhau tạ ơn Thiên Chúa quan phòng, tri ân bao bậc tiền bối đã dày công xây đắp, giáo xứ mới có được thành quả như hôm nay. Thánh Tâm hiện có 5 giáo họ: Giuse, Mông Triệu, Phêrô Ða, Kitô Vua và Mẹ Vô Nhiễm với 3.000 giáo dân. Ðây là xứ đạo cửa ngõ đi vào Hạt Ðức Tánh, phía Tây giáp với giáo xứ Tân Hữu - GP Xuân Lộc, dân sống thuần nông, bà con làm rẫy làm vườn, sinh ra và lớn lên thời chiến tranh, nhờ ơn Chúa phù trợ, giáo xứ ngày một phát triển và vững mạnh như hôm nay.

Thánh Tâm đã sinh ra người “con” là giáo xứ Nam Hà từ năm 2011. Hy vọng rằng tương lai sẽ có thêm một “con” thứ hai là Họ Mẹ Vô Nhiễm.

Lm Giuse Nguyễn Hữu An