Giáo hội Công giáo đã tạm khép lại kỳ họp lần I của Thượng Hội đồng Giám mục lần thứ XVI, với chủ đề “Hướng tới một Hội Thánh hiệp hành: hiệp thông, tham gia, sứ vụ”. Chúng ta cùng nhìn lại một vài điểm đáng chú ý mà Giáo hội tại Việt Nam đã hiệp hành cùng với dân tộc trong suốt dòng lịch sử hình thành và phát triển xã hội.
Có một sứ vụ mà Giáo hội hoàn vũ luôn thực hiện, đó là hội nhập vào chính nền văn hóa của một dân tộc. Hội nhập văn hóa ở đây được hiểu là việc hòa nhập kinh nghiệm tôn giáo của Giáo hội địa phương vào văn hóa của người dân. Hội nhập văn hóa không chỉ riêng tại một lĩnh vực độc lập nào, nhưng cần bao trùm lên toàn bộ các lĩnh vực của đời sống Kitô hữu: giáo lý và phụng vụ, luật lệ và giáo luật, lòng đạo đức và phong tục, ngôn ngữ và văn chương, nghệ thuật và kiến trúc, luân lý và thần học hệ thống. Các Kitô hữu cùng chia sẻ “niềm vui và hy vọng, sự đau buồn và lo lắng của con người trong thời đại chúng ta”. Họ không thể bỏ qua những thực tế: đói nghèo, bạo lực, đau khổ…. Các Kitô hữu được thử thách để chung tay “xây dựng vương quốc mà Chúa Giêsu đã loan báo - hòa bình, công lý, hòa hợp và đoàn kết với mọi người”.
Giá trị nhân bản của Công giáo được thể hiện qua 10 điều răn, bên cạnh 3 điều răn nói đến bổn phận đối với Thiên Chúa, còn có 7 điều răn dạy về đạo đức làm người như: thảo kính cha mẹ, không được giết người, không được dâm dục, không được gian tham lấy của người khác, không được làm chứng dối, che giấu sự gian trá, không được ham muốn vợ (hoặc chồng) người khác, không được ham muốn của cải trái lẽ... Chung quy lại, đạo muốn người Kitô hữu sống “mến Chúa và yêu người”, tức là tôn thờ và yêu mến Thiên Chúa, đồng thời với bổn phận yêu thương tha nhân. Chính những điều này góp phần xây dựng nên một nền nhân bản và văn hóa không chỉ riêng cho các Kitô hữu, nhưng còn sinh ích cho toàn xã hội. Công giáo không quên nhấn mạnh đến bổn phận của con cái đối với ông bà, cha mẹ; không chỉ dành cho những người còn sống, nhưng cả cho những người thân yêu đã qua đời trước, điều này hoàn toàn phù hợp với truyền thống dân tộc Việt Nam trong xây dựng văn hóa gia đình, tế bào của xã hội. Các giá trị gia đình được chú trọng phát triển, điều đó giúp cho các thành viên quan tâm, hỗ trợ, chăm sóc nhau tốt hơn trong cuộc sống, góp phần chống lại các tệ nạn xã hội. Các lễ nghi của Công giáo cũng mang đậm bản chất văn hóa dân tộc: sử dụng các nhạc cụ dân tộc trong các cử hành phụng vụ, những trang phục mang đậm nét dân tộc cũng được sử dụng một cách phù hợp, các lễ hội dân gian được vận dụng trong một tinh thần mới…
Giáo hội Công giáo cũng tích cực đẩy mạnh các công tác bác ái, thiện nguyện, nhằm giúp đỡ không chỉ cho những mảnh đời bất hạnh, nhưng là mong muốn một xã hội tràn đầy tình yêu thương theo đúng tinh thần của Tin Mừng. Việc giáo dục và nhắc nhở các tín hữu tuân giữ các luật lệ xã hội, nêu cao tinh thần tôn trọng các giá trị công bằng, trật tự và an toàn xã hội, tích cực tham gia vào công cuộc xây dựng phát triển xã hội, chu toàn các bổn phận của một người công dân gương mẫu… được thực hiện thường xuyên.
Cùng với bước tiến của dân tộc, Giáo hội Công giáo Việt Nam đã tích cực mang lại những đóng góp đáng ghi nhận cho công cuộc phát triển văn hóa và xã hội. Ở giáo phận Thanh Hóa, trong những năm qua, nhiều đoàn thể, hội đoàn Công giáo cùng với các cấp chính quyền nỗ lực giúp đỡ bà con thuyền chài sống trên sông nước có thể lên bờ định cư, có công ăn việc làm ổn định hơn, con em họ được đến trường, không còn cuộc sống tạm bợ với nhiều bấp bênh… Ủy ban bác ái Caritas của giáo phận đã hỗ trợ xây dựng nhiều căn nhà tình thương cho những người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn hoặc già cả neo đơn; việc thăm hỏi tặng quà cho những người nghèo được tổ chức thường xuyên hơn chứ không chỉ riêng vào các dịp lễ đặc biệt; các học sinh nghèo được hỗ trợ để có thể theo học chương trình văn hóa; các bệnh nhân được giúp đỡ để có thể được chữa trị cách thích hợp; việc quyên góp ủng hộ cho những vùng bị thiên tai cũng được làm một cách kịp thời, giúp đỡ cách nhanh chóng nhất cho những vùng bị nạn, hỗ trợ lương thực, thực phẩm, thuốc men và quần áo cho những vùng dân tộc thiểu số còn nhiều khó khăn; tạo điều kiện thuận lợi cho các học sinh vùng cao có thể đi học… Với mục đích lan tỏa tình thương của Chúa giữa lòng dân tộc, các công tác từ thiện bác ái của giáo phận không chỉ hướng đến những người tín hữu trong Giáo hội, mà còn mở rộng ra với hết mọi người, mọi thành phần dân tộc.
Chúng ta mong những nỗ lực và đóng góp đó to lớn và rộng khắp hơn nữa, hầu đưa những giá trị tốt đẹp trải rộng khắp đất nước Việt Nam.
Giám mục Giuse Nguyễn Đức Cường
Bình luận