Giáo xứ Bắc Thần là một ngôi sao sáng, lấp lánh giữa vùng đất Nhơn Trạch đang chuyển mình mạnh mẽ. Bắc Thần gây ấn tượng với một ngôi thánh đường mang phong cách gothic hiện đại. Tuy nhiên, sức hút thật sự của giáo xứ này còn nằm sâu hơn trong chính cái tên và câu chuyện 70 năm kiên cường bám trụ. Ðó là hành trình của một cộng đoàn mang trong mình “hồn Bắc” giữa phương Nam, một minh chứng cho niềm tin và sự bền bỉ theo năm tháng.
Câu chuyện bắt đầu từ năm 1954, khi cha Đaminh Nguyễn Văn Lãng (năm 1974, Đức Giáo Hoàng Phaolô VI bổ nhiệm ngài là Giám mục Chánh tòa giáo phận Xuân Lộc, kế nhiệm Đức Giám mục Giuse Lê Văn Ấn) dẫn một số giáo dân gốc từ hai họ Tiên Nha, Đại Lãm, thuộc giáo phận Bắc Ninh, di cư vào miền Nam, đã chọn vùng đất hoang sơ Xoài Minh, Nhơn Trạch, Biên Hòa làm nơi dừng chân. Trong những ngày đầu gian khó, khi cuộc sống vật chất còn vô vàn thiếu thốn, ngôi nhà thờ tạm bợ được dựng lên bằng vật liệu nhẹ chính là điểm tựa tinh thần duy nhất. Tên gọi Bắc Thần được lấy cảm hứng từ chữ Astre Marial trong tiếng Pháp, nghĩa là “Ngôi Sao Đức Mẹ”, đồng thời gợi nhắc đến sao Bắc Đẩu. Trong văn hóa Kitô giáo, sao Bắc Đẩu thường được dùng để tôn vinh Đức Trinh Nữ Maria với danh hiệu cao quý là “Ngôi Sao Biển” (Stella Maris), thể hiện vai trò dẫn đường, che chở. Đối với những người Công giáo vừa trải qua cuộc di cư, rời xa quê hương để tìm miền đất mới, Đức Mẹ Maria chính là kim chỉ nam, là nguồn hy vọng. Họ khẩn cầu Ngôi Sao Đức Mẹ dẫn dắt, bảo vệ cộng đoàn khỏi lạc lối, giúp họ kiên cường dựng xây cuộc sống mới trên vùng đất Xoài Minh, Nhơn Trạch. Hơn thế nữa, cái tên còn là một sự nhắc nhở về cội nguồn GP Bắc Ninh thân thương. Dù đã lập nghiệp tại miền Nam, họ vẫn chọn cái tên chứa đựng tinh thần của phương Bắc, với ý chí kiên định, truyền thống đạo đức vững vàng và sự cần cù. Như vậy, Bắc Thần không chỉ là tên gọi mà còn là sự biểu lộ về lòng trung thành với đức tin và sự gắn bó với văn hóa cội nguồn của mình.
Dưới sự dẫn dắt của các vị mục tử tiếp theo, cộng đoàn đã dần ổn định và xây dựng ngôi nhà thờ kiên cố đầu tiên vào năm 1972. Dưới thời cha Giuse Nguyễn Anh Hùng (từ năm 2017), giáo xứ Bắc Thần đã kiến tạo nên ngôi thánh đường theo kiến trúc Gothic như hiện tại, đánh dấu một cột mốc trong hành trình đức tin. Nhà thờ Bắc Thần nổi bật với những đường nét mạnh mẽ, vút cao theo phong cách Gothic. Mặt tiền được thiết kế công phu, sử dụng vật liệu kiên cố, với những ô cửa sổ kính màu lớn kể lại những câu chuyện Kinh Thánh bằng ánh sáng rực rỡ. Bên trong nhà thờ, không gian rộng lớn, sáng sủa nhờ hệ thống cửa sổ cao và bố cục mở. Gian cung thánh rộng rãi, được bài trí trang nghiêm. Một điểm nhấn đáng chú ý là sự xuất hiện của 14 chặng đàng Thánh Giá bằng gỗ được điêu khắc chạm trổ tinh xảo, cùng với các chi tiết nội thất bằng gỗ, tạo nên sự ấm cúng. Việc xây dựng lại nhà thờ là một quyết định cần thiết, một phần do nhà thờ cũ đã xuống cấp và vì nhu cầu sinh hoạt của số lượng giáo dân ngày càng tăng, đòi hỏi một không gian đủ rộng để quy tụ cộng đoàn trong các dịp lễ trọng.
Vì vốn là một xứ di cư từ Bắc Ninh vào Nam, nên văn hóa của giáo xứ cũng mang đậm nét giao thoa đặc trưng: giữ gìn truyền thống văn hóa Bắc bộ trong lối sống, ẩm thực, và cách tổ chức các sinh hoạt tôn giáo, đồng thời hòa nhập và phát triển mạnh mẽ trên nền tảng kinh tế mới của miền Nam. Tinh thần cần cù, chất phác và ý thức cộng đồng cao là những phẩm chất dễ nhận thấy ở người dân nơi đây.
Cộng đoàn hơn 3.700 giáo dân tại Bắc Thần là sự pha trộn thú vị giữa nếp sống truyền thống và sự năng động của vùng kinh tế mới. Đa số người dân đã chuyển từ làm nông sang làm công nhân, kinh doanh dịch vụ tại các khu công nghiệp Nhơn Trạch, tạo ra sự thay đổi lớn về kinh tế và nhịp sống.
Để giữ vững bản sắc và truyền thống đức tin trong bối cảnh xã hội biến đổi, giáo xứ Bắc Thần đã áp dụng một chiến lược cốt lõi: đầu tư mạnh vào giáo dục đức tin và giới trẻ. Các lớp giáo lý được tổ chức bài bản, hệ thống, từ thiếu nhi đến người lớn tại Nhà Giáo Lý khang trang. Đây là môi trường học tập, đồng thời rèn luyện nhân cách và tinh thần phục vụ cho thế hệ tương lai. Giới trẻ là thành phần năng động, tham gia tích cực vào các đoàn thể như Ca đoàn, Lễ sinh, Huynh trưởng, và các nhóm thiện nguyện. Việc tổ chức các sinh hoạt đoàn thể xuyên suốt tuần lễ giúp người trẻ gắn kết, được trang bị kỹ năng sống. Cha chánh xứ Giuse Nguyễn Anh Hùng chia sẻ: “Ngôi thánh đường này đã hoàn thành, nhưng công trình đức tin thì không bao giờ ngừng nghỉ. Chúng tôi luôn nhắc nhở nhau rằng, Bắc Thần không chỉ là một ngôi sao sáng trên bản đồ địa lý, mà phải là một ngôi sao dẫn đường trong đời sống đạo. Chúng tôi tập trung phát triển chiều sâu đức tin, sống tinh thần hiệp thông và bác ái, để xứng đáng với danh hiệu “Sao Bắc Đẩu” mà cha ông đã đặt cho giáo xứ”.
Một giáo dân lớn tuổi, bà Maria Nguyễn Thị Hạnh, con cháu của những người di cư năm 1954, đã cảm nhận: “Từ ngày đầu lập nghiệp với nhà thờ tạm bợ, đến nay thấy nhà thờ khang trang, đẹp đẽ như thế này, chúng tôi mừng lắm. Dù đời sống vật chất có thay đổi, nhưng tình yêu Chúa và tình làng nghĩa xóm thì vẫn vậy. Ngôi nhà thờ này là nơi chúng tôi trao truyền đức tin, nhắc nhở con cháu luôn sống đẹp lòng Chúa và không quên gốc gác của mình”.
Ý nghĩa tên gọi sâu sắc và nhịp sống người dân ấm áp, giáo xứ Bắc Thần là một minh chứng sống động cho khả năng bám rễ, phát triển của cộng đồng Công giáo di cư tại miền Nam. Ngôi sao Bắc Đẩu tiếp tục dẫn lối, soi sáng cho hàng ngàn con tim trên hành trình đức tin giữa lòng Đồng Nai năng động và hiện đại.
Hà Giang
Bình luận