Hát với Mẹ Fatima

Sự kiện Đức Mẹ hiện ra tại Fatima đã trở thành niềm cảm hứng thiêng liêng, đánh động tâm hồn, thôi thúc người nghệ sĩ sáng tác nên những khúc ca suy tôn Mẹ, truyền tải lại thông điệp Mẹ muốn nhắn nhủ với nhân loại khi xưa. Năm 2017, nhân dịp kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra tại Fatima, xin được điểm lại một vài ca khúc nổi tiếng và quen thuộc về Mẹ.

Trong khu vườn thánh ca Việt Nam có vô vàn những bài hát về Đức Mẹ, riêng nhạc phẩm về Mẹ Fatima tuy không nhiều nhưng cũng có những bài hát đã đi vào tâm khảm của biết bao người tín hữu Công giáo, chỉ cần giai điệu vang lên là họ có thể cất lên tiếng hát một cách tự nhiên, như hơi thở, như cuộc sống… Ca khúc Lời mẹ nhắn nhủ của linh mục Huyền Linh là một trong số đó, bởi ca từ gần gũi, chân phương mà như thâu tóm được biến cố huyền diệu này : “Năm xưa trên cây sồi, làng Fatima xa xôi, có Đức Mẹ Chúa Trời, hiện ra uy linh sáng choi, Mẹ nhắn nhủ người đời hãy mau ăn năn đền bồi, hãy tôn sùng Mẫu Tâm, hãy năng lần hạt Mân Côi”. Chị Võ Kim Khánh (Gx Tân Long - GP. Long Xuyên) kể về ấn tượng đầu tiên khi nghe bài hát : “Lúc còn học cấp 2, tôi sinh hoạt trong ca đoàn, biết nhiều ca khúc về Đức Mẹ nhưng chỉ có bài Lời mẹ nhắn nhủ là tôi nhớ mãi, cứ vang vang trong đầu. Lúc mới nghe chưa hiểu lắm tại sao Mẹ lại nhắc nhở như vậy tôi liền đi hỏi cha xứ, sau khi nghe cha giảng giải về ba sứ điệp của Đức Mẹ, tôi cảm thấy mình như được đánh động, tự nhiên thay đổi cách sống, chăm lần hạt Mân Côi nhiều hơn”. Còn với anh Nguyễn Tiến Đạt giáo dân xứ Chánh tòa - GP. Cần Thơ, mỗi khi nghe bài này lại khao khát được đến Bồ Đào Nha hành hương linh địa Mẹ đã hiện ra, anh thậm chí đã lên kế hoạch tiết kiệm để hiện thực hóa niềm mong mỏi của mình.

Với bạn Lê Minh Tuấn (Gx Hà Đông - TGP.TPHCM) thì bài hát nào có ca từ trong sáng, nghe hiểu được liền là thích như bài Tiếng gọi Fatima (Xưa trong làng Fatima...), tác giả truyền tải thông điệp của Mẹ một cách rõ ràng, không cần phải dùng mỹ từ cao sang, mộc mạc, vậy mà nghe tới đâu thấm tới đó. “Cha đẻ” của bài hát đó là nhạc sĩ Phanxicô (Nguyễn Đình Diễn), một nhà giáo. Tiếng gọi Fatima cũng là nhạc phẩm duy nhất ông viết về Mẹ Fatima, xuất phát từ lòng mến mộ Mẹ, nhằm truyền tải ba sứ điệp của Mẹ mà cả thế giới đang hướng đến : ăn năn, thống hối, lần hạt và tôn sùng Trái Tim Mẹ. Ca khúc được tác giả chắp bút vào khoảng thập niên 1980, khi đang làm việc với hai ca đoàn thiếu nhi và giới trẻ. “Tôi cố gắng viết đơn giản, nhịp 2/4, cung la thứ, lời ca đơn sơ hợp với lòng đạo đức bình dân, nhằm góp phần vào sinh hoạt đạo đức thánh thiện của cộng đoàn, cũng là lời nhắc nhở cho chính mình”, ông chia sẻ. Nhạc sĩ Phanxicô rất đề cao lòng đạo đức bình dân, bởi đây là nguồn chuyển tải đức tin mãnh liệt các giáo hữu đón nhận và sống đức tin một cách tự nhiên, không cần lý giải. Ông minh chứng suy nghĩ của mình : “Sự kiện Đức Mẹ hiện ra tại Fatima là một minh chứng cho người ta thấy lòng đạo đức bình dân sẽ được coi trọng và hưởng ứng, bởi Mẹ đã chọn để tỏ mình cho ba trẻ nhỏ không biết chữ lại ở vùng quê xa xôi hẻo lánh”. Trong bầu khí kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra năm nay, nhạc sĩ cũng cảm thấy mình được đánh động, thôi thúc viết thêm ca khúc về Đức Mẹ Fatima, bởi hiện nay các bài hát về Đức Mẹ Fatima không nhiều. Ông nói sẽ vẫn trung thành với chọn lựa cá nhân trong sáng tác : giai điệu đẹp; kỹ thuật và lời hát giản dị… nhưng luôn đảm bảo tính văn chương và chất thơ. Theo ông, có như vậy bài hát mới neo lại nơi tâm hồn những người Công giáo vẫn dùng thánh ca để cầu nguyện.

Nằm trong chuỗi những bài hát về Đức Mẹ Fatima, nhạc phẩm Đền tạ trái tim Mẹ của linh mục Nguyễn Khắc Tuần tuy không biết ra đời từ năm nào nhưng được khá nhiều người biết đến. Nhịp điệu thong thả, khoan thai với ca từ tha thiết : “Lạy Mẹ Fatima, mẹ nỉ non bao lần, tội gian trần để phiền cho trái tim Mẹ…”. Chữ “nỉ non” và chữ “phiền” trong câu hát khiến người nghe cảm thấy có chút gì đó thống thiết, làm người nghe thức tỉnh : Mẹ đã nhiều lần cảnh báo về tội lỗi trần gian mà con cái Mẹ mắc phạm ở thế gian, vậy mà con cái Mẹ vẫn vô tâm không chịu ăn năn hối cải khiến Mẹ phiền lòng. Câu hát tiếp theo trong bản gốc của chính nhạc sĩ “Lòng Mẹ thương bao la, tình ái ân vô ngần (trong tuyển tập Thánh ca Việt Nam - Quyển 1 - của Ủy ban Thánh nhạc trực thuộc HĐGMVN, linh mục nhạc sĩ Kim Long đã đổi ba chữ “tình ái ân” thành “và thiết tha” để tránh ngộ nhận - NV), con dâng mình đền thay tội lỗi vong ân” vừa diễn tả tình Mẹ to lớn, lại đặt cạnh việc bày tỏ cảm xúc của một người con biết lỗi, khiến khúc ca trở nên một lời cầu nguyện thật đầy đủ, rất ý nghĩa. “Những khi tâm trạng không vui, nghe bài hát này cảm thấy bị lay động vô cùng. Nghe chậm, cảm từ từ, và thẩm thấu tầng ý nghĩa sau bề mặt câu chữ thì sẽ thấy mỗi thông điệp của tác giả đưa ra rất sâu sắc”, cô Phạm Minh Thư (Gx Phước Hòa - GP.Phú Cường) thổ lộ.

Album các bài hát về mẹ Fatima

Linh mục Ân Đức được biết đến với tư cách là nhạc sĩ viết nhiều nhạc phẩm về Chúa. Dịp kỷ niệm 100 năm này cũng thật đặc biệt với ngài : “Tôi xin thú nhận tôi không viết nhiều về Đức Mẹ, một phần cũng vì đã có quá nhiều bài hát về Đức Mẹ nên mỗi lần có tâm tình riêng hay được gợi ý tôi mới viết. Ca khúc Chúc tụng ca Ave Maria ra đời cũng trong hoàn cảnh này. Nhân dịp kỷ niệm 100 năm Đức Mẹ hiện ra tại Fatima (1917-2017), Đức cha Đaminh Nguyễn Chu Trinh- nguyên Giám mục GP Xuân Lộc - có đề nghị tôi đóng góp một ca khúc về Đức Mẹ Fatima trong một CD về Đức Mẹ. Trong quá trình sáng tác, tôi có dịp xem lại cuốn phim về biến cố Đức Mẹ hiện ra với ba trẻ mục đồng xưa, đồng thời đọc lại những cuốn sách về đề tài này để có được cảm hứng và nội dung cho nhạc phẩm. Ca khúc được hoàn tất ngày 30 tháng 3 năm 2017, đặc biệt nhấn mạnh các huấn lệnh của Mẹ”. Thời gian để hoàn thành một nhạc phẩm không bài nào giống bài nào, có bài rất mau, có bài phải cưu mang lâu ngày. Riêng bài này xem có vẻ ngắn ngủiđơn giản nhưng cha cũng phải mất một tuầnđể vừađọc sách, vừa tìmý nhạc lời ca cho phù hợp.

Ca khúc mới về Đức Mẹ Fatima của tác giả Ân Đức

Nhìn chung, những bài hát về Đức Mẹ Fatima đi vào lòng người là những bài hát vô cùng quen thuộc, ca từ giản đơn, vỗ về, thiên về cách sống đạo bình dân. Ngày nay, dù đã trải qua thời gian, những bài hát đó vẫn tồn tại và được yêu thích mãi, bởi sự kiện Đức Mẹ hiện ra tại Fatima và ba sứ điệp Mẹ truyền lại cho nhân loại thì chưa bao giờ hết “thời sự”.

NHÃ VĂN