Hiệp hành hoàn vũ - Sự dữ: giải pháp và hiện đại

Trên con đường hiệp hành hoàn vũ, người ta dường như thấy “Sự dữ” quá độc mạnh. Thực ra nó không quá mạnh độc như người ta tưởng. Nhưng vì đức tin và lòng mến của chúng ta quá yếu. Hôm nay, tôi xin chia sẻ: Hiệp hành hoàn vũ “Sự dữ - giải pháp và hiện đại”.

Sự dữ

Gióp là người tốtbụng, rất giàu, thường giúp đỡ người nghèo, bà góa vàtrẻ mồ côi. Nhưng có phải vì ông làm điều đúng nên sẽ không bao giờ gặp vấn đề? Satan quan sát Gióp nhưng ôngkhông hề biết. Ngày nọ, Chúa phán vớiSatan: “Ngươi có để ý đến tôi tớ ta là Gióp không? Khắp trái đất chẳng có ai giống như Gióp. Ông nghe lời ta và làm điều đúng”. Satan đáp: “Dĩ nhiên rồi! Người bảo vệ và banphước cho Gióp mà. Nàolàđất đai, nàolà súc vật. Hãy lấy hết, chắcchắn Giópsẽ không thờ phượng Người nữa đâu”. Chúa đáp: “Ngươi có thể thử thách Gióp, nhưng không được phép hại đến mạng sống của Gióp”.

Tại sao Chúa cho phép Satan thử thách Gióp? Vì Người tin chắc Gióp sẽ vượt qua được. Chân lý: Đức Tin đi liền với thử thách: “Lửa thử vàng gian nan thử nhân đức tin”. Satan bắt đầu giáng nhiều tai họa để thử thách Gióp. Trước hết, hắn dùng người đến cướp bò và lừa của Gióp.Sau đó, thiêu rụi cả bầy cừu của ông. Kế đến, cướp bầy lạc đà. Những tôi tớ đang trông coi các bầy ấy cũng bị giết. Rồi thảm họa khủng khiếp nhất xảy ra. Các con của ông bị nhà sập đè chết hết khi đang ăn tiệc. Gióp vô cùng đau buồn, nhưng ông tiếp tục thờ phượng Chúa. Satan muốn Gióp đau khổ hơn nữa, thế nên hắn làm cho Gióp bị lở loét khắp người, khiến ôngrất đau đớn. Gióp không biết tại sao những điều này xảy đến với ông. Thế nhưng, ông vẫn thờ phượng Chúa. Chúa thấy tất cả và rất hài lòng về Gióp. Sau đó, Satan dùng ba người để thử thách Gióp. Họ nói với ông: “Chúa Trời đang trừng phạt anh vì chắc anh đã phạm tội gì đó và cố giấu giếm”. Gióp đáp: ‘Tôi chẳng làm gì sai’. Nhưng rồi Gióp bắt đầu nghĩ rằng Chúa gây ra những tai họa này, và ông cho là Người đối xử bất công với ông. Một người đàn ông trẻ tên là Êlihu im lặng lắng nghe suốt cuộc nói chuyện ấy. Sau đó, ông lên tiếng: ‘Những gì các ông nói không đúng. Chúa vượt xa tầm hiểu biết của chúng ta. Ngài không bao giờ làm điều gian ác. Ngài thấy mọi việc và giúp những ai gặp khó khăn’. Còn Chúa: ‘Sao con trách ta là bất công? Con ở đâu khi ta tạo ra trời đất? Con đã nói năng thiếu hiểu biết’. Gióp nhận lỗi: ‘Con đã sai. Con có nghe về Người nhưng bây giờ mới thật sự biết Người^[1]. Chẳng có gì mà ngài không thể làm được. Con hối hận vềnhững gì đã nói’. Sau cuộc thử thách, Chúa chữa bệnh cho Gióp và ban cho ông nhiều hơn những gì ông có trước đó. Ông được sống lâu và hạnh phúc. Chúa ban phước cho Gióp vì ông nghe lời Người, ngay cả khi điều đó không dễ. Gióp bị thử thách, những vẫn thành tín.

Giải pháp

Trong cốt lõi,đức tin không phải là một hệ thống kiến thức, mà là sự tín thác. Đức tin là thuận theo thánh ý Chúa. Như Abraham, Môisê, Mẹ Maria, thánh Giuse. Rõ nhất là Chúa Giêsu. Hơn nữa, đức tin là một hồng ân. Đấng ban cho chúng ta niềm tín thác và niềm hy vọng. Vì Thiên Chúa không bỏ rơi dân Người. Lòng tín thác tuyệt đối vào Thiên Chúa: “Tình yêu, quyền năng, qua Chúa Giêsu Kitô, Đấng cứu độ, đang sống, một cách vô vị lợi”. Và như chúng ta biết: Thiên Chúa cho phép Satan thử thách Đức tin của Gióp. Tại sao? Vì Người tin chắc Gióp sẽ vượt qua được. Satan bắt đầu giáng nhiều tai họa để thử thách Gióp. Với lòng tin yêu, trong thử thách, vẫn có thể bày tỏ than trách thất vọng. Gióp bắt đầu nghĩ rằng Chúa gây ra những tai họa này, và ông cho là Người đối xử bất công với ông. Gióp cho là Chúa chứ ông không biết Chúa cho phép Satan thử thách ông. Gióp là người trọn vẹn kính sợ Chúa, nhất là vào thời của ông. Vì thế, khi Satan nói vu cho Gióp phụng sự Chúa chỉ bởi quyền lợi cá nhân, hắn cũng ám chỉ đến tất cả các tạo vật có lý trí. Như vậy, Satan đặt nghi vấn về lòng trung kiên của loài người đối với Chúa. Thật ra, đây chỉ là một khía cạnh trong vấn đề lớn hơn mà Satan nêu lên tại vườn Êđen: Đó là sự trị vì của Chúa có chính đáng và công minh hay không. Sách Gióp cho thấy cả Thiên sứ và con người có thể góp phần ủng hộ quyền trị vì của Chúa bằng cách giữ lòng trung kiên với Ngài.

Đức tin là điều tiên quyết giúp con người thoát khỏi sự dữ. Quả thực, trước khi gỡ khỏi sự dữ, Chúa Giêsu hỏi: “Anh có tin không”? Sau đó, Ngài khẳng định: “Đức tin của anh đã cứu anh”. Chúa Giêsu thấy một người mù từ thuở mới sanh. Môn đệ hỏi Người: Thưa thầy ai đã phạm tội, người mù hay là do cha mẹ người đó, mà sanh ra đã mù như vậy? Chúa Giêsu: Đó chẳng phải tại anh ta hay tại cha mẹ đã phạm tội; nhưng để cho Chúa (Tình yêu của Chúa và lòng tin của con người) được tỏ ra trong người đó^[2]. Không có vấn đề thưởng phạt mà là thử thách, hầu đạt tới Đức tin cá vị. Kinh nghiệm tâm linh về đức tin-cá vị cho thấy tất cả bắt ngưồn từ thử thách: “Thánh giá là tột đỉnh của sự khôn ngoan”^[3]. Sự dữ gây ra đau khổ cho Gióp là một trong muôn vàn mô hình khôn ngoan của Cựu Ước. Khổ đau Đức Kitô gánh tội trần gian, mẫu hình khôn ngoan của Tân Ước. “Tin Yêu” giải pháp hóa giải sự dữ, khổ đau và cả tội lỗi của trần gian, vì: “Thiên Chúa là Tình Yêu”!

Hiện đại

Thánh Phêrô đã khẳng định: “Quả thật, tôi thấy Thiên Chúa không thiên vị ai. Trái lại, trong mọi nước, ai kính sợ Người và hành động ngay thẳng đều được Người chấp nhận”^[4], dựa trên “ân sủng muôn hình muôn vẻ của Thiên Chúa”^[5]. Chúng ta tin rằng tất cả những ai được cứu rỗi đều là nhờ công nghiệp của Chúa Kitô: “Chẳng có sự cứu rỗi bởi đấng nào khác, cũng chẳng có danh nào khác dưới gầm trời ban cho loài người mà nhờ đó chúng ta được cứu”^[6]. Tuyên ngôn “Nostra aetate” của Công đồng Vatican II: “Ngay cả những người bên ngoài Giáo Hội cũng có thể được cứu. Chúa Giêsu là “Đấng Cứu Độ Thế Gian”^[7]. Công đồng Vatican II qua Hiến chế Mục Vụ Giáo Hội trong Thế Giới Ngày Nay cho thấy Giáo hội mang đến cho thế giới món quà hy vọng này có chân trời là sự sống vĩnh cửu, và có người bảo lãnh, là Chúa Giêsu Kitô và sự phục sinh của Ngài^[8]. Thánh Augustinô đã diễn tả cốt lõi của vấn đề: “Sống tốt có ích gì, nếu không được sống luôn mãi”? Chúa Giêsu, với niềm hy vọng “Người nào được cả thiên hạ mà mất mạng sống, thì có ích gì”? Sau lễ Phục sinh, Giáo hội với một niềm hy vọng sống động, các Tông đồ lên đường chinh phục thế giới.

Để đáp trả dấu chỉ thời đại khủng hoảng đức tin, chủ đề tĩnh tâm Mùa Vọng cho giáo triều Rôma, 2022: Tin Cậy Mến^[9]. Đây là ba nhân đức đối thần trong hành trình Kitô hữu của chúng ta^[10]. Đức Hồng y Cantalamessa ví Giáo hội như chiếc neo: Niềm hy vọng vĩnh hằng và như cánh buồm: ra đi, tiến lên. Thánh Phaolô đã trình bày: “Đức mến hy vọng tất cả”^[11]. Tình yêu cốt ở điều này: không phải chúng ta đã yêu mến Thiên Chúa, nhưng là chính Người đã yêu thương chúng ta và sai Con của Người đến đền tội cho chúng ta. Chúng ta yêu mến vì Người đã yêu thương chúng ta trước^[12]. Thánh Ambrôsiô: “Cánh cửa của chúng ta là đức tin… Nếu bạn muốn nâng cánh cửa đức tin của mình lên, thì vua vinh quang sẽ đến với bạn”. Thánh Gioan Phaolô II: “Hãy mở rộng những cánh cửa cho Chúa Kitô”! Ba cánh cửa lớn: “Đức tin, đức cậy và đức mến”. Đây đều là những cánh cửa đặc biệt, mở bằng hai chìa khóa, một chiếc nằm trong tay con người, chiếc còn lại nằm trong tay Chúa. Con người không thể mở chúng nếu không có sự giúp đỡ của Chúa và Chúa không muốn mở những cánh cửa ấy nếu không có sự hợp tác của con người.

Kết luận

Tin là tín thác thuận theo. Tin, tất yếu cần có sự thử thách, tuyệt vọng mà vẫn cậy trông và tín thác. Gióp, huyền nhiệm khổ đau, đã có giải pháp Phúc Âm và tầm nhìn mục vụ hiện đại. Giáo hội hôm nay và tương lai, cần một đức tin tròn đầy và trong sáng: “Tin Yêu”, có liên quan tới sự sống còn của Giáo hội hiện tại và phục hưng tương lai. Chúa luôn đưa tay và nâng đỡ chúng ta bất cứ khi nào chúng ta“chạm đáy”. Thiên Chúa luôn chờ đợi chúng ta.

Lm. Gioan Kim Khẩu Nguyễn Văn Hinh (D.Min.)