Nhìn lại hội nghị thường niên lần II năm 2023 của Hội đồng Giám mục Việt Nam

Trong các ngày từ 18-22.9.2023, Hội đồng Giám mục Việt Nam đã nhóm họp tại Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận TPHCM. Tiếp nối chương trình làm việc theo kế hoạch 3 năm được đề ra từ Ðại hội Hội đồng Giám mục Việt Nam năm 2022, Ðức Hồng y Phêrô Nguyễn Văn Nhơn và 29 vị chủ chăn đương nhiệm ở các giáo phận đã cùng bàn bạc, triển khai các vấn đề cụ thể.

Hội nghị lần này của HĐGMVN diễn ra trong bối cảnh ngoại giao giữa Việt Nam và Vatican vừa xác lập một cột mốc mới. Tháng 7.2023, trong chuyến thăm Vatican của Chủ tịch nước Võ Văn Thưởng và phu nhân, hai nước đã ra thông báo về việc nâng cấp quan hệ hai nước. Theo đó, Tòa Thánh sẽ đặt văn phòng Đại diện Thường trú và có vị thường trú trực tiếp hiện diện tại Việt Nam. Đức Tổng Giám mục Marek Zalewski, vị đại diện không thường trú của Tòa Thánh tại Việt Nam khi hiện diện tại hội nghị HĐGMVN vừa rồi đã chia sẻ tiến trình thiết lập văn phòng đại diện. Có thể nói, thành quả ngoại giao này là dấu hiệu đáng mừng và là tin vui cho các thành phần Dân Chúa Giáo hội Công giáo tại Việt Nam, như chia sẻ của Đức Tổng Giám mục Giuse Nguyễn Năng trong bài trả lời phỏng vấn báo Công giáo và Dân tộc ngay sau sự kiện nâng cấp quan hệ ngoại giao Việt Nam - Vatican công bố, rằng: “Cũng như nhiều người Công giáo Việt Nam, tôi vui mừng vì mối quan hệ Việt Nam và Tòa Thánh tiến lên cấp độ cao hơn, và cũng là một khởi đầu mới”.

Như đã nói, Đại hội HĐGMVN năm 2022 vạch ra kế hoạch mục vụ cho ba năm tiếp theo là Củng cố sự hiệp thông(2023);Thúc đẩy sự tham gia đời sống Giáohội(2024) vàCùng nhau loan báo Tin Mừng(2025).Chính các vị chủ chăn, trong thư mục vụ gởi cộng đoàn Dân Chúa đã nhìn nhận: “Chúng tôi ghinhậnsự hưởng ứng nhiệt tình của mọi thành phần Dân Chúa để củng cố sự hiệp thông với Chúa, thể hiện qua việc học hỏi Lời Chúa và những chấn chỉnh kỷ luật Phụng vụ, nhất là phụng vụ Thánh Thể và củng cố tình hiệp thông huynh đệ, thể hiện qua đời sống hiệp nhất cộng đoàn và qua những hoạt động bác ái thiết thực”. HĐGMVN trong cuộc họp này cũng thảo luận và đề nghị tín hữu, trong năm 2024 sẽ thúc đẩy sự tham gia, dấn thân trên nhiều lĩnh vực. Các ngài đề nghị với từng thành phần: “Linh mụchãy ý thức chức tư tế thừa tác mà mình được lãnh nhận là để phục vụ chức tư tế cộng đồng doBí tích Rửa tội. Cả hai chức tư tế, theo cáchthức riêng của mình, đều tham dự vào chức tư tế duy nhất của Đức Kitô.Do đó,các chủ chăn có chức thánh phải nhìn nhận và phát huy phẩm giá và trách nhiệm của giáo dân trong Giáo hội.Các ngàicầnsẵn sàng lắng nghe ý kiến của họ, tín cẩn giao phó công tác để họ phục vụ Giáo hội, cho họ tự do và quyền hạn để hành động, hơn nữa, cũng nên khuyến khíchvà tạo điều kiện đểhọ đảm nhận những công việc do chính họ khởi xướng”. HĐGMVN còn nêu ra những việc linh mục tại các xứ đạo cần làm như tổ chức những lớpđào tạo giáo dân,giúp giáo dân hiểu đúng về vai trò, bổn phận, ơn gọi và sứ mạng trong Giáo hội. Các linh mụcvà tu sĩ cũng không kiêm nhiệm hết mọi việc thay thế giáo dân, nhưng hướng dẫn và đồng hành để giúp đoàn chiên chu toàn bổn phận. Đối với giới tu sĩ, HĐGMVN kêu gọi “hãy sống đúng và phát huy đặc sủng của mình, đồng thời cộng tác với các linh mục giáo phận, củng cố đời sống đức tin nơi các tín hữu và tích cựcdấn thântrongnhững hoạt độngbác ái và xã hội như đang làm, góp phầnlàm tỏa sáng hình ảnh Đức Kitô trongxã hội hômnay”. Và, với giáo hữu, các vị chủ chăn nhắn gởi cần tham gia và cộng tác chặt chẽ với các linh mục để xây dựng Giáo hội và thực thi sứ mạng làm chứng cho Chúaởgiữa đời. Các thành viên Hội đồng Mục vụ giáo xứ, giáo lý viên, thừa tác viên ngoại thường của Bí tích Thánh Thể, những người đặc trách Phụng vụ, thành viên của cáchiệp hội vàhội đoàn cần trau dồi để sinh hoạt với tinh thần siêu nhiên, tích cực nhiệt thành mà vẫn luôn hiệp thông hài hòa với các linh mục, tu sĩ và cộng đoàn. Bởi, các ngài khẳng định, giáo dân “không những thuộc về Giáohội mà là Giáohội”. Tâm tình với toàn thể tín hữu, HĐGMVN trong thư mục vụ cũng kêu mời mọi thành phần Dân Chúa gìn giữ gia sản đức tin tiền nhân truyền lại, xây dựng một Giáo hội hiệp hành theo bậc sống của từng người và “bước tiếp thế hệ đi trước, viết lên những trang sử hào hùng của Giáo hội, dấn thân làm chứng cho Chúa, góp phần xây dựng quê hươngan bình,thịnh vượng”.

Các thành phần Dân Chúa cùng sống tình hiệp hành, sẻ chia

Tại hội nghị, các Đức cha cũng đã chào đón và lắng nghe chia sẻ của Đức cha Olivier Schmitthaeusler, Đại diện Tông tòa Phnom Penh (Campuchia), về sứ vụ truyền giáo và mục vụ, nhất là những ưu tư mục vụ cho cộng đoàn Công giáo người Việt tại Phnom Penh. Trước thềm Thượng Hội đồng Giám mục Thế giới sẽ tổ chức tại Rome, vào tháng 10 năm nay, HĐGMVN cũng đã nghe, trao đổi các thông tin về nội dung và phương thức làm việc của đại hội. Các ngài cũng thảo luận về việc chăm sóc mục vụ cho người Việt ở nước ngoài, cụ thể tại Latvia, Malaysia, Nhật Bản và Hàn Quốc; Phê chuẩn bản dịch “Các sách Lịch sử” theo đề nghị của Ủy ban Kinh Thánh; Biểu quyết và đồng ý để Đức cha Giuse Đỗ Mạnh Hùng, Giám mục giáo phận Phan Thiết mở án cấp giáo phận trong tiến trình xin tuyên chân phước và tuyên thánh cho Đức cha Pierre Lambert de la Motte; Chấp thuận bản thảo “Các Quy tắc đạo đức ứng xử trong mục vụ” áp dụng cho Giáo hội Việt Nam liên quan đến trẻ vị thành niên. Ủy ban Phụng tự thuộc HĐGMVN tại cuộc họp đã trình bày một số vấn đề liên quan đến phụng vụ và nhận được nhiều ý kiến đóng góp. Các Đức cha cũng quan tâm đặc biệt, cùng bàn thảo những quy định về thủ tục Hôn phối áp dụng cho các giáo phận tại Việt Nam một cách thống nhất, phù hợp với giáo luật và thực tiễn.

Hội đồng Giám mục Việt Nam đã ấn định kế hoạch Hội nghị thường niên kỳ I năm 2024 sẽ được tổ chức từ ngày 8-12.4.2024 tại Trung tâm Mục vụ giáo phận Vĩnh Long.Có thể nói, tuy diễn ra trong ít ngày, các vị chủ chăn đã đưa ra cuộc họp nhiều vấn đề quan trọng, thực tế, nhằm có những điều chỉnh mục vụ cần thiết và hướng dẫn Dân Chúa, để sự hiện diện của Giáo hội trong lòng xã hội luôn mang lại những giá trị tích cực, dựng xây yêu thương.

NGUYỄN HÙNG LUÂN