“Ðông - Tây” luật tự nhiên thứ bảy

Dẫn nhập

Có lần tưới cây, tôi phát hiện: “Một bên nhiều trái, ít lá và một bên nhiều lá, ít trái. Phía nhiều lá xanh, là hướng Đông; phía nhiều trái, là hướng Tây. Tôi tìm kiếm một số cây khác, ở những vùng khác, cũng tương tự như vậy. Từ thực tế này, tôi nhớ tới sáu luật tự nhiên. Nhưng không có luật “Đông và Tây”, “Lá và trái”. Tôi suy nghĩ về luật tự nhiên này. Và mục vụ áp dụng vào các lãnh vực của cuộc sống hôm nay.

Nhận thức

Luật tự nhiên phổ biến cho tất cả mọi người. “Tốt”, đó là cái mà tất cả mọi người đều ước muốn”[1]. Ví dụ, “Làm lành, lánh dữ”. Tuy chưa phải là một hướng dẫn đầy đủ cho tất cả hành vi của con người! Nhưng là một khởi đầu tốt. Thánh Phaolô dạy: “Ví thử, dân ngoại không có Luật, nhưng theo lương năng mà làm, thì họ, những kẻ không có Luật, họ là Luật cho chính mình họ”[2]. Họ vẫn được Đấng Tạo hóa phú ban lương tri để phân định thiện ác: “Luật này đã được viết trong lòng họ”. “Nơi tận sâu thẳm của lương tâm, con người khám phá ra một lề luật không do chính mình đặt ra nhưng lại phải tuân theo, và tiếng nói của lương tâm luôn luôn kêu gọi con người phải sống yêu thương và thi hành điều thiện cũng như tránh xa điều ác. Trong tâm hồn con người, tiếng nói ấy luôn vọng lên đúng lúc: hãy làm điều này, hãy tránh điều kia. Thiên Chúa đã khắc ghi sẵn trong tâm hồn con người một lề luật, phẩm giá con người có được nhờ tuân giữ luật ấy và con người cũng sẽ bị xét xử theo lề luật ấy”[3]. Đó là luật “Lương Tâm”. Dân gian hằng xác tín: Trời có mắt. Lưới trời lồng lộng, nhưng không thể lọt. Dấu được người nhưng không thể dối Trời. Lương tâm, chính là quan tòa đầu tiên và là tiếng nói sau cùng: “Cain giết em Abel”[4].

Luật tự nhiên là nền tảng, áp dụng cho tất cả mọi người và tất cả mọi người đều nhận thức rằng nó bảo vệ trật tự vũ trụ và cuộc sống con người. Nhưng, tiến trình hành động cụ thể, rất phức tạp, có khi trái nghịch với hành vi con người. Ví dụ, tình trạng bệnh nhân rất khát nước. Luật tự nhiên, khuynh hướng tự bảo tồn, thúc giục người bệnh: “Uống nước thì tốt hơn”. Tuy nhiên, y khoa cho thấy việc hấp thụ nước vào lúc này có thể gây bất lợi, cần phải kiềm chế sự thôi thúc muốn uống nước của bệnh nhân. Chúa Giêsu kêu: “Ta khát”, trên thập giá, nhưng lính lại đưa dấm chua cho người uống. Thực sự Chúa khát “Tình Yêu Thiên Chúa và các linh hồn loài người”. Luật tự nhiên có lúc khác với tự nhiên, tùy hoàn cảnh. Cần khôn ngoan biện phân. Sáu luật tự nhiên cơ bản: “Hấp dẫn, cân bằng, tập trung, nhân quả, nhất quán, trong ngoài”. Tìm về mỗi quy luật đều rất thú vị và khôn ngoan. Ngoài ra tôi muốn chia sẻ về luật mới, luật tự nhiên thứ bảy: “Đông - Tây”. Có ích cho thời đại “Đông - Tây” hòa hợp. Thế giới chia làm hai phương: phương Đông, gốc nông nghiệp. phương Tây gốc du mục. Chúng ta có thể dùng triết lý Âm Dương để diễn tả so sánh đặc điểm mỗi phương: “Đông thiên về Âm; Tây thiên về Dương”. Đông là hướng mặt trời mọc; Tây là lúc mặt trời lặn. Ánh sáng mặt trời ban sáng, ban chiều, ảnh hưởng tới cuộc sống con người và vũ trụ. Tôi xin trở lại sự kiện tôi khám phá: Đông, phía ánh sáng mặt trời ban sáng, có tác dụng đúc luyện lá xanh, tạo nhựa sống nuôi toàn thân. Phía tây, nắng chiều, giúp tạo trái chín vàng.

Áp dụng

Quy luật chung: Chiến tranh thường đi từ vùng du mục hơn đến vùng nông nghiệp hơn. Văn hóa, đi từ vùng nông nghiệp hơn đến vùng du mục hơn. Cụ thể: Chiến tranh, thường đi từ Tây Bắc xuống Đông Nam. Văn hóa, thường đi từ Đông Nam lên Tây Bắc. Phát triển kinh tế, chính trị, thường năng động, sôi động ở vùng Tây Bắc; nhưng văn chương, nghệ thuật lại nổi cộm ở các vùng Đông Nam. Các vùng Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam, thường Dương tính hơn, vì ở những vùng biên giới, nơi luôn năng động, phấn đấu với địa lý, khí hậu, giao lưu văn hóa tự nhiên và xã hội. Dân miền này, họ rất thương yêu nhau, đùm bọc lẫn nhau, cùng nhau đoàn kết chống lại mọi xâm lược. Tạo nên những con người Dương tính. Vì thế, những loại bùa ngài, ma tà, dịch bệnh, đa dạng loại hình ngoại xâm không thâm nhập vào họ. Trừ khi họ giao lưu không khôn ngoan với bên ngoài truyền vào.

Áp dụng, phát triển toàn diện con người về thể chất, tinh thần và tâm linh.

Thể chất. Sức khỏe là hàng đầu: “Có tài, có đức mà không có sức cũng đành bỏ đi”. Theo y khoa: “Ở đâu có ánh sáng mặt trời, ở đó không có bệnh tật và không cần bác sĩ”.

Tinh thần. Người ta thường so sánh “Ánh sáng Chân lý”, như thông điệp “Ánh rạng ngời chân lý”[5]. Bước đi trong ánh sáng. Chúa Kitô là ánh sáng soi muôn dân, “Anh em sẽ nhận biết chân lý và chân lý sẽ giải thoát anh em”[6].

Tâm linh. Tất cả bắt đầu từ tâm, nguồn sinh lực con người. Nơi Thượng đế ngự trị biểu hiện “Luật Lương Tâm”. Gặp Lương tâm là gặp Ông Trời.

Kết luận

Luật “Đông - Tây”; “Lá xanh và trái chín” là luật mới, tạm gọi là luật tự nhiên thứ bảy. Thể hiện như “Luật cân bằng”. Chúa Thánh Thần đang hoạt động, theo con đường văn hóa: “Hài hòa Đông Tây”. Đây là luật phát triển hoàn chỉnh. Cần thử nghiệm và áp dụng rộng rãi, trong mọi lãnh vực. Rất có lợi cho cuộc sống nhân loại và nền văn minh mới.

Lm. Gioan Kim Khẩu Nguyễn Văn Hinh (D.Min.)


1 Thánh Tôma.

2 Rm 2,14.

3 Hiến chế Gaudium et Spes, số 16, nhắc đến việc luật này được ghi khắc nơi trái tim.

4 St 4,10-12

5 Gioan Phaolô II, 6-8-1993, 5-10-1993

6 Ga 8,32

Chia sẻ:

Bình luận

có thể bạn quan tâm

Nếp nhà truyền đức tin
Nếp nhà truyền đức tin
Tuổi già có những niềm vui bình dị bên con cháu. Với tôi, mỗi ngày hai lượt đưa đón cháu ngoại đi học đã là một niềm vui.
Nhân phẩm là trung tâm trong truyền thông
Nhân phẩm là trung tâm trong truyền thông
Hướng về Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội lần thứ 60 với chủ đề “Giữ gìn khuôn mặt và tiếng nói của con người” hôm 17.5.2026, nhiều giáo phận ở Việt Nam đã tổ chức các hoạt động gặp gỡ, học hỏi và cử hành phụng vụ, suy tư...
Đừng hiểu sai mô hình chăm sóc người già của giáo xứ
Đừng hiểu sai mô hình chăm sóc người già của giáo xứ
Mấy số báo vừa qua, Công giáo và Dân tộc đã gợi mở một câu chuyện thiết thực qua bài viết về mô hình chăm sóc người già ở xứ đạo Suối Cát (GP Xuân Lộc), qua Trang Dư luận với những ý kiến mong muốn giáo xứ là điểm...
Nếp nhà truyền đức tin
Nếp nhà truyền đức tin
Tuổi già có những niềm vui bình dị bên con cháu. Với tôi, mỗi ngày hai lượt đưa đón cháu ngoại đi học đã là một niềm vui.
Nhân phẩm là trung tâm trong truyền thông
Nhân phẩm là trung tâm trong truyền thông
Hướng về Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội lần thứ 60 với chủ đề “Giữ gìn khuôn mặt và tiếng nói của con người” hôm 17.5.2026, nhiều giáo phận ở Việt Nam đã tổ chức các hoạt động gặp gỡ, học hỏi và cử hành phụng vụ, suy tư...
Đừng hiểu sai mô hình chăm sóc người già của giáo xứ
Đừng hiểu sai mô hình chăm sóc người già của giáo xứ
Mấy số báo vừa qua, Công giáo và Dân tộc đã gợi mở một câu chuyện thiết thực qua bài viết về mô hình chăm sóc người già ở xứ đạo Suối Cát (GP Xuân Lộc), qua Trang Dư luận với những ý kiến mong muốn giáo xứ là điểm...
Ngôi thánh đường tám mái tại Đồng Nai
Ngôi thánh đường tám mái tại Đồng Nai
Hiện diện tại vùng đất giáo hạt Túc Trưng, thuộc giáo phận Xuân Lộc, nhà thờ Tam Phú suốt hơn 65 năm qua vẫn sừng sững như một kiệt tác kiến trúc độc bản. Mỗi chi tiết, mỗi đường nét và hình dáng của công trình này đều mang một...
Chọn "việc nhà đạo” làm nơi gắn bó
Chọn "việc nhà đạo” làm nơi gắn bó
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nghề nghiệp thường được đo bằng thu nhập hay cơ hội thăng tiến, vẫn có những người âm thầm chọn một hướng đi khác: làm việc trong môi trường nhà đạo. Họ mang theo hành trang tri thức, chọn công việc trong tâm thế...
Giáo dục giới tính sứ mạng mục vụ cấp thiết
Giáo dục giới tính sứ mạng mục vụ cấp thiết
Trong hai ngày 16 và 17.5.2026, tại Trung tâm Thánh Mẫu Tàpao, giáo phận Phan Thiết đã tổ chức khóa tập huấn “Giáo dục giới tính cho thiếu nhi và thiếu niên”, quy tụ khoảng 200 tham dự viên gồm 60 linh mục trẻ, 30 nữ tu và 110 giáo...
Giáo tỉnh Hà Nội xây dựng kế hoạch đào luyện môn đệ thừa sai
Giáo tỉnh Hà Nội xây dựng kế hoạch đào luyện môn đệ thừa sai
Trong bối cảnh của năm mục vụ 2025-2026 về chủ đề “Mỗi Kitô hữu là môn đệ thừa sai”, chương trình tập huấn “Cùng nhau xây dựng kế hoạch đào luyện môn đệ thừa sai cho thiếu nhi và người trẻ hôm nay” do Ủy ban Loan báo Tin Mừng...
Sống điều đã học
Sống điều đã học
Hình ảnh những lớp giáo lý đông đúc vốn đã rất quen thuộc trong các giáo xứ, dễ đưa đến cảm giác yên tâm rằng việc đào tạo đức tin của thế hệ trẻ đang diễn ra vững vàng.
Ưu tư môi trường nơi một giáo phận miền sông nước
Ưu tư môi trường nơi một giáo phận miền sông nước
Ngày 6.5.2026, tại nhà thờ giáo xứ Đài Đức Mẹ Tân Hiệp, Ban Phát triển Con người toàn diện giáo phận Long Xuyên phối hợp với Ban Mục vụ Môi trường Tổng Giáo phận TPHCM đã tổ chức chương trình học hỏi về bảo vệ môi trường dành cho các...