Philippi - nơi in đậm dấu chân thánh Phaolô (P2)

Kỳ 2: Chuyến đi đầy sóng gió

Cuộc hành trình đến Philippi (khu khảo cổ vừa được UNESCO công nhận là di sản thế giới) của thánh tông đồ Phaolô đã được ghi nhận hết sức chi tiết trong nhiều tài liệu của Kitô giáo.

Thánh Phaolô lần đầu tiên đã đặt chân đến Philippi trong sứ mệnh truyền giáo lần thứ hai của ngài vào năm 49 hoặc 50. Theo quy tắc do Chúa Giêsu đặt ra là “2-2”, ngài lên đường với bạn đồng hành Silas (còn gọi là Silvanus) và môn đệ Timothy, trong khi thánh sử Luca thì tháp tùng từ Alexandria Troas (thành phố Hy Lạp cổ đại giờ thuộc Thổ Nhĩ Kỳ). Theo thói quen của thánh Phaolô, ngài thường tìm đến nơi định cư của người Do Thái mỗi khi đến một khu dân cư mới. Điều này xuất phát từ niềm mong mỏi của ngài rằng người Do Thái có lẽ sẽ đặt niềm tin vào Chúa Giêsu như tin vào đấng Messiah của họ.

Manh mối được chứng thực

Vào ngày lễ Shabbat, ngài tìm thấy một nhóm phụ nữ cầu nguyện bên bờ sông. Cụm từ “nơi lời cầu nguyện được đưa ra” có thể là manh mối về một giáo đường Do Thái hoặc một cấu trúc xây dựng để đón người đến cầu nguyện gần bờ sông. Các kết quả khảo sát gần đây ở nghĩa địa phía tây Philippi đã khai quật được dòng chữ khắc trên bia mộ có niên đại từ thế kỷ thứ 2 đề cập đến một đền thờ ở nơi này, cho thấy đây là nơi nhiều khả năng thánh Phaolô đã đến. Theo Sách Tông đồ công vụ (16:14-15), Thiên Chúa đã mở rộng trái tim của Lydia, một người kính sợ Chúa trời đến từ Thyatira. Bà và toàn thể gia đình đã được rửa tội và bày tỏ lòng hiếu khách với thánh Phaolô cũng như nhóm người theo ngài.

Một ngày nọ, trong khi thánh Phaolô, thánh Luca và ông Silas trên đường đến nơi cầu nguyện, họ đã bị một nữ nô lệ quấy rối vì người này bị quỷ ám. Thánh Phaolô đã trục xuất quỷ dữ khỏi cô gái. Chủ nhân của nữ nô đã bắt giữ thánh Phaolô và người đồng hành Silas (nhưng không bắt thánh sử Luca) rồi giải họ đến trước quan tòa. Thánh Phaolô và ông Silas đã bị kết tội là người Do Thái và gây rối tại Philippi. Hành động kỳ thị Do Thái này có thể bắt nguồn từ thực tế Đại đế Claudius từng trục xuất người Do Thái khỏi thành Rome vào năm trước đó vì cho rằng họ là những người mang lại rắc rối cho cộng đồng. Thế là cả 2 vị bị đánh đập và quẳng vào ngục tối. Tại đây, hai người vẫn cầu nguyện và hát thánh vịnh vinh danh Thiên Chúa. Thái độ hoan hỉ này cũng đã được thánh Giacôbê, con của Giêbêđê và thánh Phêrô thực hiện trước đó.

Được giải oan

Vào khoảng giữa đêm, một trận động đất làm rung chuyển Philippi khiến quản ngục cho rằng toàn bộ tù nhân đã chạy thoát, và tuyệt vọng muốn tự sát. Thánh Phaolô đã ngăn người này lại bằng cách cho hay chẳng có ai vượt ngục cả. Cảm thấy thánh Phaolô và bạn đồng hành Silas là những người khác biệt, cai tù mới hỏi rằng: “Vậy thì theo các ngài, tôi phải làm gì để được cứu rỗi?”, và nhận được câu trả lời đồng thanh : “Hãy tin vào Chúa Giêsu, và bạn sẽ được cứu rỗi, cả bản thân lẫn những người khác trong gia đình”.

Thế là các quan tòa quyết định thả thánh Phaolô và ông Silas. Tuy nhiên, thánh Phaolô, người biết rõ luật La Mã, đề nghị các quan tòa hãy đến ngục tù và chính tay thả họ ra. Ngài và ông Silas muốn được xin lỗi vì họ là những công dân La Mã đã bị tống giam một cách sai lầm. Khi các quan tòa biết được hai vị là người La Mã, họ vô cùng sợ hãi, vì lúc đó công dân La Mã là những người có đặc quyền đặc lợi. Do vậy, hành động đối xử tệ với công dân La Mã có thể tự rước lấy sự trừng phạt từ thành Rome, thậm chí còn có thể mất chức. Sau đó, thánh Phaolô cùng hai ông Silas và Timothy rời Philippi đi qua Via Egnatia, con đường cổ đại nối liền Âu - Á, để đến Thessalonica (thủ đô Macedonia thời đó). Trong khi họ truyền giáo tại đây, và có thể là ở Corinth, giáo dân ở Philippi đã hỗ trợ về phí tổn cho thánh Phaolô và đoàn của ngài. Thánh Phaolô đã đến Macedonia sau chuyến thăm kéo dài tại thành phố cổ Ephesus (hiện thuộc Thổ Nhĩ Kỳ) và Philippi nhiều khả năng nhất chính là trạm dừng đầu tiên của phái đoàn. Kế đến, sau 3 tháng du hành khắp Hy Lạp, ngài quay lại Philippi và hội ngộ thánh sử Luca, từ đó họ quay về Jerusalem để kịp tham gia Lễ Chúa Thánh Thần hiện xuống.

Sử ký về Philippi đã được viết trong ngục tù Rome trong giai đoạn Thánh Phaolô lần đầu tiên bị hạ ngục tại đây (năm 60-62). Ngài đã tạ ơn Chúa vì có được những người đồng hành như vậy và bày tỏ mong muốn sẽ một lần nữa đến Philippi cùng với họ. Thánh Phaolô cũng chuẩn bị gởi môn đệ Timothy đến đó khi trên đường truyền giáo với đích đến là Ephesus. Sau khi được phóng thích, ngài lại lên đường thực hiện sứ mệnh truyền giáo lần thứ 4, với ý định đến Tây Ban Nha và lịch sử của giáo hội nước này dường như từng lưu lại chuyến thăm của thánh Phaolô. Ngài cũng đặt chân đến đảo Crete và viết thư đầu tiên cho Timothy từ Macedonia. Có nhiều khả năng thánh Phaolô đã viết thư từ Philippi trước khi trực chỉ bán đảo Tiểu Á.

LING LANG