Sau gần 10 năm âm thầm góp nhặt, đặt mua hàng trăm tượng Kinh Thánh nhỏ từ nước ngoài, Nguyễn Minh Thiện, 31 tuổi, giáo dân giáo xứ Ba Ðông - GP Xuân Lộc, bằng sự khéo léo của mình, đã làm nên tác phẩm hành trình đến hang đá Bêlem độc đáo, tỉ mỉ, với hàng ngàn chi tiết nhỏ.
Con hẻm nhỏ thuộc giáo khu Đaminh, giáo xứ Ba Đông ở vùng Hố Nai - Biên Hòa vào các ngày trước và sau lễ Giáng Sinh luôn trong cảnh nhộn nhịp, nhất là vào ban tối. Nhiều người, đặc biệt là các bạn trẻ, đã tìm đến để chiêm ngắm mô hình dài 5m, rộng 2m, tái hiện các điển tích Kinh Thánh kể lại câu chuyện Chúa giáng thế ở nhà Thiện. Lúc đầu là do truyền tai nhau về một hình thái diễn tả hang Bêlem lạ, vài người rồi vài chục người, càng về sau thì càng đông hơn, do sự độc đáo và cả ấn tượng, tạo sự yêu thích, và cả mến mộ, thích thú. Toàn bộ mô hình chiếm hết phòng khách rộng của gia đình. Mỗi ngày từ 18g30 đến 23g, Thiện đều mở cửa đón người tham quan, chụp hình miễn phí. Người thân của Thiện còn vui vẻ giữ xe giúp khách và thuyết trình, giải đáp các thắc mắc về cách thực hiện, nội dung từng góc cảnh.
Ý tưởng về cốt truyện Chúa Giáng Sinh được Thiện chia ra làm nhiều cảnh nối tiếp nhau: bắt đầu từ sự kiện thiên thần truyền tin cho Đức Mẹ, báo mộng cho Thánh Cả Giuse, đi lên Giêrusalem, gõ cửa quán trọ…, cho đến khi ba Vua đi theo ngôi sao lạ để gặp Chúa nơi máng cỏ, hang lừa... Tất cả đều sống động, từ hình ảnh nền trên tường, phối cảnh đường phố, nhà cửa của làng cổ Do Thái, chợ búa, tường thành, cảnh con người thời ấy lao động... Đặc biệt là mọi thứ hoàn toàn được làm thủ công. Nói chính xác hơn, là do một tay Thiện nhào nắn, cắt gọt, tỉa tót, pha màu, sơn phết…, nhưng trông sắc sảo và giống y như thật, từ chiếc vảy trên con cá đến từng sợi gân ở từng thớ thịt, hay màu sắc của các loại rau củ quả.
Thiện tiết lộ mình chưa từng học qua một trường lớp nào liên quan đến mỹ thuật hay kiến trúc, những gì giúp anh có thể hoàn thành tác phẩm để đời của mình là từ đam mê và sự tập trung, chăm chút trong việc hiện thực hóa ước mơ tái hiện lại một góc sinh hoạt của làng quê miền thơ ấu của Chúa Giêsu, cũng như nơi ngài xuống thế mặc lấy thân phận con người, trong đơn sơ và nghèo hèn. Anh kể: “Từ rất lâu rồi, tôi đã rất thích các mô hình Giáng Sinh, và cả những sinh hoạt của người Do Thái xưa, khi đọc qua sách vở hay xem những thước phim. Tôi tự tìm hiểu ở các trang tư liệu nước ngoài, đặc biệt của các quốc gia nổi tiếng sản xuất mô hình Giáng Sinh đẹp như Tây Ban Nha, Ý…, rồi nhờ bạn bè sống ở nước ngoài mua giùm từ từ các nhân vật trong Kinh Thánh, những tạo hình người Do Thái bằng gốm, mục đích ban đầu chỉ là để trưng bày trong nhà cho vui. Dần dần, số lượng ngày càng nhiều, và ý tưởng tạo ra một chuỗi các sinh hoạt của dân Israel xưa có sự liên kết về nội dung, kết thúc bằng nơi Chúa sinh ra đời… được hình thành. Và đây là thành tựu của những ngày dài ấp ủ đó”.
Nếu như quá trình sưu tầm tượng của Thiện được tính bằng con số chục năm, thì thời gian làm từng thứ từng loại từ mút, đất sét như nhà cửa, thực phẩm, rau hành… mất hết hai năm, chưa kể phải bỏ ra thêm một tháng nữa cho khâu dựng cảnh, bổ sung, cân chỉnh và sắp đặt. Các mô hình đầu tiên được tạo hình bằng mút xốp, sau đó thêm lớp áo ngoài bằng xi măng, rồi mới tô vẽ màu; những chi tiết nhỏ thì dùng đất sét màu nặn, đắp riêng từng thứ, như một tác phẩm. Thiện nói về công việc mà mình tâm đắc này: “Để cho các chi tiết giống nhất, mình phải thật kỹ càng, tính toán từng tí màu, từng ánh đèn chiếu vào, từng ngọn lửa cháy bập bùng, khó nhất là làm sao để những mảng tường ám khói màu cháy giống như thật… Vì vậy, ngoài sự tập trung vào câu chuyện Chúa Giáng Sinh, người xem còn có thể hình dung, và cảm giác như mình đang ở trong khung cảnh sống thời đó. Tìm hiểu tài liệu, xem khá nhiều phim giúp tôi tạo bố cục và đường nét tốt hơn”. Mà thật vậy, ông Nguyễn Doãn Hoàng, một họa sĩ - điêu khắc gia Công giáo, sau khi đến thưởng ngoạn mô hình đẹp và công phu này đã nhận xét: “Một người chưa từng qua trường lớp mà phục dựng được bối cảnh của cả một không gian miền Trung cận đông cổ đại, với tỷ lệ nhà cửa, con người, cảnh vật, chợ búa rất chuẩn chỉ như vậy là rất đáng nể. Về bố cục và phối màu, cùng cách tạo những mảng phai úa hay rêu phong đậm chất cổ kính, nhưng lại đồng đều trên hàng ngàn mẩu vật biểu trưng, với rất ít lỗi bị chỗi nhau, thì tay nghề quả là không thua gì dân chuyên nghiệp, dù bạn ấy chỉ là một người làm vì sở thích. Điều này minh chứng Thiện đã lao động nghiêm túc, và cháy hết mình với điều mình mong muốn khi làm”.
Được biết, Noel năm 2022, Thiện cũng từng làm một mô hình tương tự, trưng bày cho người thân, người trong xứ đến ngắm, nhưng so với phiên bản hiện tại thì thua xa về quy mô và mức độ phức tạp. Nhờ kinh nghiệm trước đó, tác phẩm lần này được chỉn chu hơn, và cũng lớn hơn, đẹp hơn. Trước số lượng khách đến nhà ngày một thêm đông, Thiện nói ước mong đây là một chút niềm vui Giáng Sinh mà gia đình mình muốn lan tỏa đến mọi người.
MINH HẢI
Bình luận