Tân Quy, xứ đạo hiền hòa vùng giáp ranh

Tính từ cột mốc những năm 1930, khi những hạt giống đức tin bắt đầu được gieo trên vùng đất mà nay thuộc địa bàn của giáo xứ Tân Quy (GP Phú Cường), thì họ đạo Tân Quy cũng đã có trên 90 năm hình thành. Trong hành trình bén rễ và triển nở từ những ngày đầu đến hôm nay, Tân Quy, như tên gọi của mình, vẫn mang ước nguyện của người xưa là quy tụ những điều mới, đón chờ cái mới…

Từ nội thành thành phố Hồ Chí Minh đến xứ đạo Tân Quy ở huyện Củ Chi, theo tỉnh lộ 15, sẽ đi ngang qua xứ Phú Hòa Ðông, nơi có làng nghề bánh tráng nổi danh ở Củ Chi. Ðoạn đường giữa hai xứ đạo chỉ dài chừng 5 cây số, nên hai xứ này có nhiều gắn bó.

Vào thời điểm dân còn thưa thớt, linh mục còn thiếu vắng, họ đạo Tân Quy trước năm 2000 là giáo họ của xứ Phú Hòa Ðông. Theo một số người lớn tuổi kể lại, khoảng năm 1930, có một số người theo cha Phaolô Ðoàn Thanh Xuân (nhà thờ Nam, giáo xứ Chợ Cầu, Hóc Môn) đã đến vùng đất thuộc xứ Tân Quy ngày nay, tiếp xúc và mời gọi một số người thăng tiến niềm tin trở thành những tín hữu Công giáo. Nhóm giáo dân dần thêm đông và họ đi lễ ở những nhà thờ cách xa hàng chục cây số. Tân Quy chỉ được thành hình từ những năm 1969 - 1970, khi cha Antôn Trần Văn Phán phụ trách xứ Bắc Hà về dâng lễ. Tân Quy lúc này chính thức thành giáo điểm và có được ngôi nhà nguyện được xây dựng trên mảnh đất do giáo dân dâng tặng.

Từ năm 1975, linh mục Giuse Nguyễn Ðình Hòe về phụ trách đã dần quy tụ giáo dân vốn là người địa phương từ nhiều nơi về quê cũ xây dựng lại cuộc sống. Số bà con giáo dân lúc này là hơn 200 người thường xuyên đi lễ, tham gia sinh hoạt chung ở họ đạo.

Năm 1992, cha chánh xứ Phú Hòa Ðông kiêm nhiệm coi sóc luôn giáo họ Tân Quy. Năm 2000, Tân Quy bắt đầu có nhà xứ mới. Sau khi xây xong nhà thờ mới vào năm 2002, Tân Quy trở thành giáo xứ cũng với số tín hữu trên 400 người. Con số này 20 năm sau đã tăng gần gấp đôi, chưa tính số di dân đông đảo từ chục năm nay, khi bắt đầu có những nhà máy, xí nghiệp lớn và đường sá thuận lợi hơn. Phần lớn giáo dân là người địa phương vốn gắn bó với mảnh đất Nam bộ nên các nếp sinh hoạt, thói quen kinh sách mang đặc trưng của một giáo xứ Nam.

Vị trí của xứ đạo Tân Quy có thể thấy khá đặc biệt khi cùng giáp ranh với tỉnh Bình Dương, tỉnh Long An và nằm ở cửa ngõ phía Tây Bắc thành phố. Xét về hành chính, xứ Tân Quy thuộc huyện Củ Chi, TPHCM; nhưng trong phân chia của Giáo hội thì thuộc giáo phận Phú Cường. Tân Quy cách khu di tích địa đạo Củ Chi khoảng hơn 20 cây số. Trong trí nhớ của bậc cao niên, sự hình thành của họ đạo cũng thăng trầm nhiều gian khó vì trải qua thời kỳ chiến tranh ác liệt cùng với bao người dân vùng “đất Thép”.

Gắn bó, chan hòa trong đời sống đạo đời suốt bao năm, cộng đoàn giáo xứ Tân Quy luôn xây dựng quê hương cùng xóm đạo mình thêm giàu đẹp. Người dân ở đây chủ yếu sinh sống bằng nghề nông, buôn bán nhỏ và làm công nhân ở xí nghiệp địa phương. Trước đây, khi nghề đan đệm còn thịnh ở xã Tân Thạnh Tây (xứ đạo thuộc hai xã Tân Thạnh Tây và Trung An), đây chính là nghề thủ công đặc trưng của vùng đất này. Nhưng nay những chiếc đệm đan bằng cây bàng “độc lạ” đã ngậm ngùi lùi vào quá khứ khi người thợ không thể sống với nghề. Một số giáo dân theo nghề đan đệm cũng chuyển hướng tìm việc khác. Tác động của công nghiệp hóa cũng làm thay đổi đời sống người dân nói chung. Vùng quê xưa nay thay đổi nhanh chóng với đường trải nhựa, quán xá, công ty, nhà máy…, và cả những khu nhà trọ trải dài. Theo cha Giuse Phạm Văn Hòa, chánh xứ Tân Quy hiện nay, sự thay đổi cũng đặt ra nhiều mối bận tậm về mục vụ ở xứ đạo, khi số lượng giáo dân tham dự lễ cũng như các sinh hoạt đông hơn, nhu cầu được chăm sóc đàn chiên cũng trở nên đa dạng hơn. “Ðây là một thách thức mà cũng là cơ hội làm tươi mới hơn bầu khí xứ đạo, cũng là một thử thách mới với bản thân tôi”, cha Giuse chia sẻ khi nhận sứ vụ chăm sóc họ đạo Tân Quy. Linh mục Giuse Phạm Văn Hòa chỉ mới về Tân Quy khoảng hơn năm rưỡi, lại rơi vào thời điểm dịch bệnh khó khăn, nên “cái khó đã bó cái khôn”, những ưu tư về mục vụ ở xứ đạo đang ở thời kỳ “công nghiệp hóa”, nào là mục vụ di dân, mục vụ giới trẻ trong sự đa dạng của một kiểu văn hóa đô thị… vẫn đang hình thành hoặc còn nằm trong những ấp ủ.

Cha Giuse kể rằng, trong những việc cha thích nhất và thành truyền thống khi phục vụ bà con giáo dân là mỗi tối đi thăm luân phiên từng gia đình trong xứ để hiểu dân của mình. Những chuyến đi cũng giúp giờ kinh liên gia trong xứ sống động hơn. Ðây cũng là dịp để cha gợi thêm những phương cách sống đạo đậm tình liên đới, sẻ chia, và cũng là để hiểu thêm giáo dân cần những gì. Cha nói: “Tôi rất vui và cảm động với cách sống nghĩ đến tha nhân của giáo dân Tân Quy. Trong giai đoạn nhiều nơi bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid-19, giáo dân Tân Quy đã chung tay tiếp tế rau củ cho nhiều khu nhà trọ, tặng thực phẩm, gạo, giúp người khó khăn”.

Cũng như nhiều xứ đạo khác trong những vùng đã an toàn hơn với dịch bệnh, các sinh hoạt đạo đức ở Tân Quy nhanh chóng vào quỹ đạo mới. Những ngày lễ lớn như Giáng Sinh hay Tết cổ truyền vừa qua, bà con Tân Quy đón bao niềm vui. Tin vui lớn nhất khi cả xứ đạo đều an toàn trước cơn dịch làm tinh thần mọi người phấn chấn hơn trong cuộc sống hướng tới tương lai. Một Mùa Chay nữa lại về cũng là lúc giáo xứ sống nhiệt thành với lời mời gọi của Ðức Thánh Cha Phanxicô trong sứ điệp Mùa Chay 2022 : “Hãy làm nhiều việc thiện”.

Minh Minh