Thái Bình ở xóm mới

Nằm trên đường Thống Nhất (Gò Vấp), tiếp giáp khá nhiều nhà thờ, xứ Thái Bình cùng hành trình hơn 60 năm hình thành và phát triển mang những nét đặc trưng riêng bên cạnh điểm chung của Xóm Mới, khu xóm đạo nổi tiếng.

Từ mái nhà nguyện lợp tôn

Như nhiều giáo xứ thuộc khu Xóm Mới (Gò Vấp), họ đạo Thái Bình cũng bắt đầu hành trình trên đất Sài Gòn từ thập niên 1950. Theo ghi chép còn lưu lại ở giáo xứ, tháng 8.1954, cha Batôlômêô Nguyễn Quang Ân kêu gọi nhóm giáo dân gốc giáo xứ Thân Thượng, thuộc địa phận Thái Bình với 15 gia đình dựng một ngôi nhà nguyện bằng tôn trên khu đất định cư mới để sớm tối có nơi đọc kinh cầu nguyện, thờ phượng Chúa. Vào thời điểm đó, Gò Vấp là một huyện thuộc tỉnh Gia Định ở ven đô, dân cư thưa thớt, đất bỏ trống, cây cối um tùm và đây đó rải rác những ngôi mộ. Sau một thời gian, số các gia đình Công giáo di cư ở các nơi khác cũng về xin gia nhập mỗi ngày một đông.

Đầu năm 1955, cha Ân về dưỡng bệnh ở Phan Rang, cha Giuse Phan Quang Tú coi sóc họ đạo. Cha Tú cùng với các ông trùm họ phân chia đất thành lô để các gia đình dựng nhà theo từng dãy, phân chia ranh giới từng khu xóm với những con đường hẻm. Xóm đạo mới dần bước vào ổn định. Ngày 7.10.1955, giáo xứ chính thức được thành lập lấy tên là giáo xứ Thái Bình, nhận Đức Mẹ Mân Côi làm bổn mạng.

Các sinh hoạt của giáo xứ luôn thu hút đông đảo giáo dân

Việc xây dựng nhà thờ đã bắt đầu được manh nha từ những năm 1955, khi số giáo dân ngày càng tăng. Khoảng tháng 5.1955, nhà nguyện được làm lại, nới rộng thêm, cao ráo và sạch sẽ hơn (lúc này nhà nguyện nằm trên khu đất Công Bồi thuộc khu Giuse hiện nay). Đến năm 1957, sau khi bàn bạc với ban quản trị giáo xứ và giáo dân, cộng đoàn đồng lòng chuyển ngôi thánh đường sang khu đất mới rộng rãi, khang trang hơn (khu đất hiện nay). Nhà thờ mới mái lợp tôn, chung quanh ghép tôn, chiều dài khoảng độ 40m, chiều rộng 10m. Trải theo năm tháng, cùng với nhu cầu phát triển, đã trải qua 4 lần trùng tu để có được diện mạo như hiện nay. Lần trùng tu mới nhất hoàn thành vào năm 1997.

Cạnh nhà thờ là tháp chuông, được xây dựng kiên cố năm 1969, cao 12m, đế vuông mỗi cạnh 4m, đặc biệt quả chuông được đúc ở Pháp do một giáo dân hiến tặng. Mười năm sau, Hội Dòng Ba góp tiền mua một quả chuông khác cũng đúc ở Pháp. Năm 2004, khi tái thiết nhà sinh hoạt giáo lý, tháp chuông mới được xây, cao 23m, đế vuông mỗi cạnh 4,2m và có thêm một quả chuông. Như vậy, nhà thờ có ba chuông Do, Mi, Sol. Tháp chuông này vẫn được giữ đến ngày nay.

Bầu khí sôi động được thể hiện rõ qua nhiều hoạt động bồi đắp thêm tình yêu xứ đạo

Ðến xứ đạo thanh bình

Xứ Thái Bình nằm giữa các xứ Hà Nội, Hà Đông, Bắc Dũng và Tử Đình, ở mặt tiền đường Thống Nhất rộng rãi, thẳng tắp. Từ xưa, nơi đây vốn hay được chọn làm địa điểm tập hợp cho nhiều dịp đặc biệt và bầu khí sôi động vẫn được linh mục chánh xứ Giuse Đỗ Mạnh Cường tiếp tục duy trì cho đến ngày hôm nay. Mùa Giáng Sinh, hòa chung không khí rộn ràng của cả xóm đạo, với những bài trí bắt mắt, xứ Thái Bình cũng là một địa điểm được nhiều người ghé vào tham quan.

Những chia sẻ của cha Đaminh Đinh An Khang trong kỷ yếu giáo xứ cũng ghi nhận điều này: “Có nhiều giáo dân khéo tay, giỏi trang trí (phải kể đoàn thanh lao công) nên các cha trong hạt, kể cả chính quyền xã An Nhơn và quận Gò Vấp thường chọn Thái Bình làm nơi tổ chức sự kiện lớn”. Ngày Tết, sân nhà thờ cũng náo nhiệt với những gian hàng ẩm thực như một hoạt động thường niên, mở cửa với mọi người.

Đến giáo xứ Thái Bình ngày nay, có thể thấy hơi thở đời sống đạo mang nhiều đặc điểm riêng nơi xóm đạo Bắc di cư. Lòng nhiệt thành với những sinh hoạt đạo đức, sốt sắng với hoạt động xã hội là một dấu ấn sâu đậm. Các hội đoàn sôi nổi, thu hút được giáo dân nhiều độ tuổi. Nếu hội Đức Mẹ Trinh Vương giáo xứ thường xuyên tổ chức thăm và giúp đỡ bác ái, như đi đến các trại phong Thanh Bình, Long Thành hay chia sẻ với người nghèo, hoàn cảnh kém may mắn thì hội Các Bà mẹ Công giáo lại định kỳ nấu sữa, làm nước giải khát cho các em thiếu nhi. Còn các bạn trẻ tham gia thiếu nhi Thánh Thể lại luôn tươi trẻ với nhiều chương trình hoạt động riêng... Giáo xứ cũng duy trì thêm nhiều hoạt động chung, khơi dậy được tinh thần gắn kết cộng đồng, hướng về kẻ khó như gói bánh chưng dịp Tết. Từ việc chia sẻ với gia đình có đạo trong xứ, sau này mở rộng thêm tặng bánh cho những gia đình không Công giáo, cả những người ngoài xứ. Ngoài ra còn có quỹ học bổng cho học sinh nghèo... Nhà thờ Thái Bình luôn là địa điểm được giáo dân lui tới thường xuyên trong bầu không khí thân thương, nhiều gắn bó.

Minh Hải