Thánh đường và các tiện ích cho người cao tuổi

Xưa nay, các nhà thờ thường được thiết kế lối ra vào chỉ là những bậc tam cấp. Những năm trở lại đây, nhiều giáo xứ ở TGP TPHCM đã bổ sung một số hạng mục tiện ích, hoặc có thêm phương tiện giúp người cao niên đến nhà thờ dự lễ được thuận tiện, an toàn.

Chẳng hạn như ở giáo xứ Tân Sa Châu, hạt Chí Hòa, cửa chính vào thánh đường với 24 bậc thang khiến việc lên xuống của người lớn tuổi không mấy dễ dàng, nay người dự lễ đã có thể di chuyển bằng thang băng chuyền đặt ở bên phải nhà thờ. Giáo dân chỉ cần đứng yên và thang sẽ dịch chuyển đến cửa ra vào gần gian cung thánh. Thang băng chuyền có mái che, giúp giáo dân, nhất là những người đi lại khó khăn, ra vào nhà thờ cách nhẹ nhàng, thuận lợi. 

Bên cạnh phương tiện này, Tân Sa Châu còn có nhà chầu Thánh Thể ở tầng trệt bên trái thánh đường, dành cho các cụ di chuyển yếu tham dự thánh lễ qua màn hình. Một trong những người tham dự lễ thường xuyên ở nhà chầu là bà Maria Phạm Thị Huyên, 90 tuổi, ở giáo khu 1, kể: “Từ thời cha sở cũ, những người già cả đã dự lễ ở nơi này. Nay cha sở mới có thêm thang băng chuyền giúp các ông bà còn đi lại được vào nhà thờ thuận tiện, nhờ vậy mà lễ ở nhà chầu không bị quá tải”. Đi lại khó khăn do chứng Parkinson, bà Maria Phạm Thị Tốt cũng luôn chọn dự lễ ở nhà chầu quen thuộc. Bám vào con trai bằng bàn tay run run, bà cụ 80 tuổi tỏ vẻ hài lòng: “Việc đi lại khó nên dự lễ ở đây an toàn mà lại khá yên tĩnh, tôi rất biết ơn các linh mục đã quan tâm giáo dân cao tuổi cách riêng”.

Chăm lo cho tín hữu cao niên, nhiều giáo xứ có thánh đường trên tầng cao đã có thêm thang máy để bà con thuận tiện đi lại. Trong đó có các xứ như Lộc Hưng, Nam Hòa, Bắc Hà, Tân Lập… Tiêu biểu như giáo xứ Nam Hòa, linh mục chánh xứ Vinh Sơn Trần Văn Đắc (1992-2006) đã chủ động làm thang máy khi xây dựng ngôi nhà thờ cách đây 25 năm. Đến nay, phương tiện này hằng ngày vẫn phục vụ bà con giáo dân lên xuống thánh đường an toàn. Hơn 80 tuổi, bị chứng thoái hóa khớp hành hạ, mấy năm nay bà Maria Nguyễn Thị Hoa chọn thang máy thay vì vịn tay thang bộ vào nhà thờ như trước kia. Lần nọ, sau khi bước ra khỏi thang máy, với đôi tay bám chặt vào cây gậy làm trụ, bà Hoa khoát tay: “Lên thang máy rồi đi chừng độ hai ba chục bước là vào được nhà thờ, nhờ vậy, kể cả các cụ ngồi xe lăn cũng đi dự lễ được. Đây gọi là hạnh phúc tuổi già của chúng tôi, cũng như của biết bao ông cả bà lão khác trong 25 năm qua”.

Cảm nghiệm niềm vui tương tự, bà Maria Phạm Thị Tính, giáo xứ Lộc Hưng mỗi ngày được con cháu đưa đến thánh đường bằng xe lăn qua thang máy hiện đại, là điều bà không mong gì hơn. Nhớ lại lúc nhà thờ đang được xây mới, nhìn thấy nhà cao, con gái bà là chị Maria Vũ Thị Kim Thoa đã lo: “Không biết thế này thì mẹ sao dự lễ được”. Đến khi biết có thang máy, trăn trở của cả gia đình chị Thoa đã được giải tỏa: “Cha xứ làm phương tiện này là ngài rất chu đáo và chăm lo cho nhu cầu thiêng liêng của những người lớn tuổi”.

Ở những nơi có nhà thờ tầng trệt như Vườn Xoài, Phú Trung, Đồng Tiến, Thanh Đa…, người cao niên hoặc khuyết tật ngồi xe lăn cũng dễ dàng di chuyển nhờ thánh đường có đường lên xuống dành riêng. Bổ sung thêm tiện ích này, nhà thờ Thanh Đa tăng cường lối lên xuống cho xe lăn ở tất cả các cửa ra vào xung quanh nhà thờ trong đợt trùng tu vào năm 2009, thay vì chỉ hai lối ở mặt tiền như trước kia. Đặc biệt, từ năm 2020, cha chánh xứ Phaolô Nguyễn Phong Phú đã có sáng kiến giúp bà con giáo dân đến nhà thờ bằng ô tô. Vào các ngày trong tuần, xe của giáo xứ đưa đón giáo dân cao tuổi dự lễ vào hai buổi sáng chiều. Riêng Chúa nhật, tổng cộng có 3 đợt đưa đón, vì có thêm đợt dành cho 60 em thiếu nhi dự lễ lúc 8g sáng.

Thánh lễ chiều Chúa nhật 5.5.2024 ở giáo xứ Thanh Đa, chúng tôi thấy những chiếc xe ghi dòng chữ “Phục vụ người cao tuổi, đau bệnh, trẻ em đến nhà thờ” đậu ngay ngắn trong sân. Tan lễ, bà con dìu nhau lên xe về lại gia đình. Chầm chậm vịn tay vào thanh sắt rồi bước lên xe, bà Faustina Nguyễn Thị Cảnh ý tứ ngồi vào trong cùng để nhường chỗ cho những người lên sau. Bà cụ 82 tuổi vuốt mái tóc bạc trắng như cước, cười hiền: “Tôi đi lễ bằng xe nhà thờ được mấy năm rồi, không còn phải nhờ con cháu đưa đón nữa. Vừa an toàn, vừa không phải lo mưa nắng, và đặc biệt là luôn được đến trước giờ lễ 5-10 phút để có thời gian nguyện kinh”.

Là một trong số gần chục giáo dân thiện nguyện đưa đón người dự lễ, ông G.B Lê Văn Hoàng cho biết, các anh em chia nhau “trực nhật” tuần tự. Với hành trình 5 - 7 cây số trong khu vực Thanh Đa, Bình Quới, ở lượt đi, các bác tài đón rước bà con ở những điểm cố định, lượt về thường “trả khách” tận nhà hoặc những địa điểm gần nhất để bà con không phải di chuyển xa. Theo ông Hoàng, 69 tuổi, người từng công tác trong ngành giao thông vận tải, tất cả anh em tham gia những chuyến xe đưa đón đều là những tay lái lành nghề. Mỗi chuyến chỉ có một người phụ trách, nhưng các bác tài vẫn tận tình dìu từng cụ ông, cụ bà lên xuống xe một cách cẩn trọng, bởi an toàn cho các cụ luôn là ưu tiên.

Ban đầu, giáo xứ chỉ có một xe, sau tăng cường thêm 2 chiếc nữa nhằm đáp ứng nhu cầu của người dự lễ; trong đó có một chiếc được dùng chở bệnh nhân đi cấp cứu miễn phí. Từ khi có xe nhà thờ đưa rước, các cụ ông cụ bà không còn phải đi bộ, đi xe ôm đến nhà thờ, không phải phụ thuộc người thân đưa đón. Mỗi ngày, khi nhà nhà còn say giấc, tiếng cười nói của những giáo dân cao tuổi trên những chuyến xe đưa rước là điều khiến anh em tài xế ấm lòng. Họ được nhìn thấy hình ảnh cha mẹ mình, đồng thời cảm nghiệm được niềm hạnh phúc của những cụ ông cụ bà trên mỗi hành trình đến giáo đường dự lễ.

Bài và ảnh: Bích Vân