Về bài hát Cầu cho cha mẹ 2

Nhạc sĩ Phanxicô Nguyễn Ðình Diễn đã bắt đầu viết bài hát “Cầu cho cha mẹ 1” vào năm 1980. Một năm sau là bài “Cầu cho cha mẹ 2”. Và mỗi năm tiếp theo nhạc sĩ lại viết một bài vào dịp Tết. Cho đến năm 1989, tổng cộng có mười bài Cầu cho cha mẹ được đánh số thứ tự ra đời. Loạt bài hát chủ đề tâm tình con thảo này mau chóng được mọi người yêu quý. Tính đến nay, dù đã trên dưới bốn mươi năm nhưng vẫn nhận được nhiều sự quan tâm.

Trong những ngày đầu tháng 11.2024, tháng cầu nguyện cho các tín hữu đã qua đời, nhạc sĩ Phanxicô bất ngờ nhận được nhiều thắc mắc về phiên khúc 3 của bài “Cầu cho cha mẹ 2”, cùng những lời yêu cầu tác giả nói rõ một lần về phiên khúc này, có hay không có những dị bản, phần viết thêm? Liên hệ với nhạc sĩ Phanxicô, chúng tôi được ông chia sẻ một số thông tin về bài hát rất nổi tiếng này. Ông nói: “Trừ bài số 6 và bài số 8 có ba phiên khúc, 8 bài (Cầu cho cha mẹ) còn lại tôi chỉ viết hai phiên khúc. Bài ‘Cầu cho cha mẹ 2’ cũng không ngoại lệ, chỉ có hai phiên khúc. Tất cả mười bài đều mang ý hướng cầu nguyện cho cha mẹ lúc còn sống trên trần gian, và xin cho những người làm con biết sống thảo hiếu. Tôi không viết thêm phiên khúc 3 cầu nguyện cho cha mẹ đã khuất vào bài “Cầu cho cha mẹ 2”. Phiên khúc 3 cầu cho cha mẹ đã qua đời như thấy đang được lưu hành là do ai đó tự viết vào”. Tất nhiên, một khi đứa con tinh thần của mình bị ai đó nặn thêm hình hài, thì không thể tránh khỏi những chệch choạc, chưa nói làm đi xa ý tưởng xây dựng bài hát ban đầu của tác giả. Nhạc sĩ Phanxicô chỉ rõ: “Vì người viết thêm không hỏi ý kiến tác giả nên phiên khúc 3 này không được đồng bộ về văn phong với hai phiên khúc nguyên tác, làm cho bài hát bị xô lệch đi rất nhiều. Ví dụ, phiên khúc 3 không có gieo vần thơ trong khi hai phiên khúc nguyên tác có rất nhiều chỗ gieo vần. Người tự đặt phiên khúc 3 cũng đã viết: ‘…đưa về thiên đàng hợp hoan’, trong đó ‘hợp hoan’ là từ có thể mang nghĩa tế nhị, nên khi viết tôi luôn tránh dùng vì cảm thấy không thích hợp với thánh ca”. 

Ngoài ra, cũng trong mạch phân tích này, theo ông Nguyễn Đình Diễn, người đặt thêm phiên khúc 3 cũng tùy tiện viết thêm lời “điệp khúc 2” nên vô tình làm cho điệp khúc không còn là điệp khúc nữa, vì thông thường mỗi bài hát chỉ có một lời điệp khúc để được hát đi hát lại sau các phiên khúc.

Nói về nội dung bài hát “Cầu cho cha mẹ 2” với hai phiên khúc khi cầu nguyện cho tổ tiên ông bà cha mẹ, tác giả bài hát nói muốn chuyển tải hai ý hướng: Một là, hồi tưởng công đức của tổ tiên ông bà cha mẹ khi các ngài còn sống, là hoài niệm về mái nhà xưa trong tâm tình cầu nguyện cho các ngài được hưởng sự sống muôn đời. Hai là, cho những người còn cha còn mẹ, nhất là các bạn trẻ và các cháu bé, có dịp vừa cầu nguyện cho tiên nhân, vừa cầu nguyện cho cha mẹ đang sống và cho chính phận làm con của mình. 

Song Minh