Cộng đoàn nữ tu dòng Thánh Phaolô thành Chartres tại địa chỉ 153 Xô Viết Nghệ Tĩnh (TPHCM) đã làm một vườn nấm hữu cơ, được xem là cách thiết thực để thực hành thông điệp môi trường Laudato Si’ của Ðức cố Giáo Hoàng Phanxicô, và tạo nguồn thu để hỗ trợ học bổng cho học sinh, sinh viên nghèo.
Thực hành thông điệp Laudato Si’
Nhiều tháng qua, sau các giờ kinh nguyện và bữa sáng, sơ Agathe Trần Thị Mộng Huyền và sơ Marie Nguyễn Thị Minh Hoa đã trở thành những “chủ vườn” cần mẫn, chăm sóc hơn 3.200 phôi nấm được sắp xếp trên các kệ sắt. Đây là nơi sinh trưởng của nhiều loại nấm quý như hoàng kim, hồng ngọc, sò thái, bào ngư, và đặc biệt là linh chi. Việc trồng nấm organic không hề đơn giản, đòi hỏi sự tỉ mỉ, kỹ thuật và lòng kiên nhẫn. Các yếu tố then chốt như điều chỉnh độ ẩm, ánh sáng được theo dõi sát sao bằng đồng hồ đo nhiệt độ, độ ẩm. Sơ Hoa giải thích màu sắc của nấm hoàng kim hay hồng ngọc phụ thuộc vào mức độ ánh sáng, nếu dư thì màu sắc sẽ bị nhạt đi. Sơ Huyền phụ họa thêm, nếu ánh sáng phù hợp, nấm hồng ngọc sẽ rất đượm màu, giàu B12, rất bổ máu. Và đó là lý do nhà nấm chỉ tận dụng ánh sáng tự nhiên.
Để có được những đợt thu hoạch tốt, các nữ tu đã phải chăm kỹ nhiều công đoạn. Khởi đầu quy trình là 5 ngày ủ phôi (đóng nắp, không tưới), sau đó tưới sốc nhiệt (tưới nước trực tiếp vào thân khoảng 2/3 phôi), duy trì độ ẩm phù hợp, khoảng 3 ngày sau thì bắt đầu thu hoạch. Mỗi phôi cho thu khoảng 9-10 đợt. So với nấm hoàng kim và hồng ngọc, nấm sò thái và bào ngư có thời gian canh tác nhiều gấp đôi, riêng nấm linh chi cần thời gian chăm sóc đến 6 tháng.
Để tạo không gian lý tưởng cho nấm phát triển, trần nhà được lợp tấm cách nhiệt, gắn dàn phun sương xung quanh các kệ phôi để có độ ẩm. Giữa nhà nấm và không gian bên ngoài không có tường chắn, tạo sự lưu thông không khí. Chỗ tiếp giáp với bên ngoài, các sơ trồng cây xanh, làm giàn mướp, giàn bí và trồng những cụm sả xanh um, vừa tạo không gian xanh vừa giảm bớt ánh nắng. Song song với kỹ thuật canh tác, nguồn nước tưới tiêu cũng quan trọng không kém: nhà nấm tận dụng được nguồn “nước thải” từ hệ thống lọc nước khoáng tinh khiết của giáo xứ Martino bên cạnh, đảm bảo độ PH vừa phải, đáp ứng tiêu chí thiết yếu trong nuôi trồng nấm hữu cơ.
Chọn phương thức trồng trọt theo hướng bảo vệ môi trường sinh thái, nên trong quy trình canh tác, những phôi nấm khi không còn khả năng cho sản phẩm hoặc cuống nấm tươi cắt ra khi thu hoạch đều được tận dụng làm phân hữu cơ, dành để bón cho hoa kiểng trong cộng đoàn. Riêng nấm bị giập sẽ được phơi khô, xay thành bột để làm gia vị khi nấu nướng. Theo sơ Mộng Huyền: “Chọn canh tác nấm organic ngoài là cách thực hành thông điệp Laudato Si’ trong cuộc sống thường nhật, còn góp thêm phương cách bảo vệ sức khỏe bằng món ăn sạch trong mâm cơm của các gia đình”.
Gieo yêu thương vào đời
Vườn nấm organic thành hình như hôm nay được khởi sự từ thao thức của sơ Agathe Trần Thị Mộng Huyền, người đang phụ trách công tác khuyến học: “Tôi muốn làm một cái gì đó để sinh lợi, góp vào nguồn quỹ hỗ trợ học bổng cho các em, khi danh sách ngày một dài thêm”. Cơ duyên đến khi một ân nhân giới thiệu cho sơ một công ty cung cấp phôi nấm organic uy tín. Đơn vị này đã chuyển giao công nghệ miễn phí và đồng hành cho đến hôm nay trong khâu chăm sóc.
Sơ Mộng Huyền sau hơn 30 năm trong vai trò hiệu trưởng trường mầm non, và sơ Minh Hoa cũng có thâm niên đến vài chục năm lo mục vụ bệnh nhân, nay trở thành người phụ trách vườn nấm, như một sứ mạng mới được các chị em tin trao. Sơ Huyền chia sẻ: “Làm nghề này riết như nhà thiên văn hay quan sát thời tiết. Lúc mát trời, nấm mọc tua tủa trông rất thích mắt. Hôm nào trời nắng thì ít hơn, mà việc tưới tắm cũng tăng gấp đôi, đến 4-5 lần… Tuy tất bật nhưng cũng là niềm vui hằng ngày”.
Nấm hữu cơ của cộng đoàn nữ tu cũng được sử dụng chế biến món ăn phục vụ học trò của trường mầm non, khuyết tật, trụ sở nhà mẹ và nhiều gia đình. Bác sĩ Dương Ngọc Trâm Anh, một giáo dân ở hạt Gò Vấp, không chỉ giúp các sơ phân tích các dưỡng chất có lợi cho sức khỏe trong từng loại nấm, mà còn làm đại lý hỗ trợ đầu ra. Nhớ lại những ngày đầu thu hoạch rất ít ỏi, chỉ từ 300 gram - 600 gram, đem ra chợ bị “ngã giá” thấp, các sơ thấy tiếc nên đem về biếu cho các cộng đoàn xung quanh. Dần dà nhà nấm được nhiều người biết đến và trở thành khách hàng thường xuyên. Với sản lượng thu hoạch ngày càng tăng, những khó khăn ban đầu cũng dần được khắc phục, tiếp thêm động lực thôi thúc các nữ tu tiếp tục công việc.
Nông trại nấm hữu cơ nhỏ bé này, với những hiệu ứng tích cực hiện hữu, được kỳ vọng sẽ trở thành nơi nuôi dưỡng niềm hy vọng, đem đến nguồn lợi ổn định, qua đó các sơ có thể nâng niu những bước chân đến trường, giúp các em dệt nên những ước mơ tươi đẹp trong tương lai.
ĐÀM AN
Bình luận