40 năm âm thầm phục vụ

Ngày 15.6.2015, cha Tổng Đại diện giáo phận TPHCM Inhaxiô Hồ Văn Xuân sẽ mừng kỷ niệm chặng đường 40 năm linh mục. Ngài là người có nhiều đóng góp cho TGP. TPHCM nói riêng và Giáo hội Việt Nam nói chung. Tất cả xuất phát từ tinh thần trách nhiệm của một người hết lòng vì Giáo hội…

Linh Mục INhaxio Hồ Văn Xuân

Đường gập ghềnh không làm nản chí !

Linh mục Inhaxio sinh ngày 23.1.1947, nhằm ngày mồng 2 Tết Đinh Hợi, tại xã Vang Quới, huyện Bình Đại, tỉnh Bến Tre. Khi còn nhỏ, không chỉ ba mẹ mà cả dòng họ đều muốn cậu Xuân sau này sẽ là một linh mục, vì ai cũng thấy sự đạo đức nơi cậu. Ước mơ gia đình càng thêm cháy bỏng khi lên 8, cậu được Đức Giám mục Phát Diệm khi đó là Đức cha Tađêô Lê Hữu Từ chúc phúc.

Ngày đó, vào năm 1954, có một cộng đoàn Phát Diệm di cư vào Nam được bố trí về lập trại tại xã An Hóa, quận Trúc Giang, tỉnh Bến Tre, với tên “Trại định cư Mẫu Tâm”. Đến nơi xa lạ, cộng đoàn đối diện với bao khó khăn trong việc thờ phượng Chúa vì trong vùng lúc bấy giờ chỉ có gia đình cậu Xuân là có đạo. Với khoảng sân rộng trước nhà, thân phụ cậu mời cha phụ trách đến dâng lễ mỗi ngày, trong khia chờ cất nhà thờ. Khi nhà thờ xây xong, Đức cha Tađêô với tư cách giám mục Phát Diệm đến dâng lễ cung hiến. Sau lễ, nghe cha sở kể lại việc gia đình cậu Xuân tận tình giúp đỡ, Đức cha đã ghé qua thăm. Biết cậu Xuân có ý hướng làm linh mục nên khi đến chào, Đức cha chỉ mỉm cười, xoa đầu cậu và nói: “Lớn lên đi tu làm linh mục con nhé”. Cậu đáp: “Dạ, thưa Đức cha, lớn lên con sẽ đi tu”... Lúc đó vào khoảng Giáng sinh năm 1955.

Đức Thánh Cha gửi thư chúc mừng cha Xuân nhân dịp kỷ niệm 40 năm Linh mục

Ước mơ 4 năm sau mới bước đầu thành hiện thực khi cậu là một trong số 49 chú bé đủ tiêu chuẩn gia nhập Tiểu chủng viện Thánh Giuse Sài Gòn (trong khóa học năm đó có Đức TGM Phêrô Nguyễn Văn Tốt, hiện là Sứ thần Tòa Thánh ở Sri Lanka). Vì nhà quá nghèo, không đủ tiền để đóng học phí, dù là tượng trưng, nên gia đình cậu phải nhiều lần xin được miễn phí.

Khi chuẩn bị bước vào năm thứ hai ở Tiểu chủng viện (1960-1961), cậu bị căn bệnh néphrose quái ác (bệnh hư thận). Trước lễ Giáng sinh 1961, cậu bị hôn mê cả tuần lễ ở bệnh viện Saint Paul (giờ là bệnh viện Mắt TPHCM) do các nữ tu Dòng Thánh Phaolô quản lý, và hấp hối chừng không qua khỏi. Đêm đó, cha Nicôla Huỳnh Văn Nghi (đang làm quản lý Tiểu chủng viện Thánh Giuse) giữa khuya phải lái xe chở ba cậu đến để nhìn mặt lần cuối. Ba cậu đã xin cha được đem xác con về chôn tại quê nhà Vang Quới... Cũng trong đêm, cha Tôma Nguyễn Văn Thạnh, Bề trên Tiểu chủng viện chạy liền qua Nhà Kín để xin các nữ tu cầu nguyện cho cậu bé tội nghiệp. Kỳ diệu thay! Sau một thời gian cậu dần tỉnh dậy và bắt đầu hồi phục trong sự ngỡ ngàng của bác sĩ và các sơ phụ trách... Từ đó, lời cha Thạnh nói với các nữ tu Nhà Kín: “Nếu Chúa chọn nó làm linh mục, xin Chúa cho nó sống”, và lời khuyên của các nữ tu Dòng Thánh Phaolô: “Chúa gởi thánh giá cho con nhiều, Chúa sẽ thương con nhiều. Đừng nản lòng nghe con!” luôn là hành trang thầy Xuân mang theo bên mình.

Cha Xuân giới thiệu về Văn phòng Hội đồng Giám mục Việt Nam

3 giờ sáng ngày 15.6.1975, tại nhà nguyện Đại Chủng viện, không kèn không trống, không những tràng pháo tay chúc mừng, chỉ có sự tĩnh lặng của không gian cùng không khí thiêng liêng của thánh lễ, thầy Xuân và 25 anh em thuộc các giáo phận khác đã được Đức Tổng Giám mục Phaolô Nguyễn Văn Bình phong chức linh mục. Khi gọi cha lên Tòa TGM nhận bài sai, Đức Tổng Phaolô đã nói: “Chúa định cho cha về ở với cha Antôn Mạnh (chánh xứ Gia Định lúc bấy giờ) đó. Ngài tốt lắm. Ráng làm việc cho tử tế”. Cha đáp lại: “Thưa Đức Tổng, con sẽ cố gắng làm như Đức Tổng dạy”. Từ đó (ngày 23.7.1975) đến nay, tròn 40 năm, cha Xuân gắn bó với họ đạo Gia Định, cùng chăm lo nhiều công việc của giáo phận và Giáo hội.

Hành trình 40 năm

40 năm phục vụ họ đạo Gia Định, trong đó có 11 năm làm chánh xứ, cha đã có nhiều “công trình” giúp thăng tiến đời sống đạo của giáo dân và người dân trong vùng. Khi mới về, cha sở Antôn Phùng Quang Mạnh giao cho cha phụ trách lớp Rước lễ lần đầu và là người soạn “Lời nguyện tín hữu” cho 3 năm A B C, soạn 2 quyển Thánh Kinh Cựu Ước và Tân Ước cho thiếu nhi, cộng tác với các cha phó khác soạn quyển “Thần học giáo dân”, đồng thời liên tục mở các khóa Thần học giáo dân cho thanh niên và người lớn; các lớp Thánh Kinh Cựu Ước và Tân Ước cho thiếu nhi sau Thêm Sức... Năm 2012, nhân kỷ niệm 50 năm Công đồng Vaticanô II, qua 4 Hiến chế Phụng Vụ Thánh, Ánh Sáng Muôn Dân, Mặc Khải Của Thiên Chúa, Vui Mừng và Hy Vọng, cùng 2 Sắc lệnh Tông Đồ Giáo Dân và Truyền Giáo được cha chuyển thành những câu hỏi thưa và mời gọi giáo dân đọc 3 câu trước mỗi thánh lễ. Điều này đã trở thành nét riêng trong mục vụ tại giáo xứ Gia Định... Ngoài ra, cha còn mở những lớp dạy về các Văn kiện của Công đồng Vaticanô II cũng như Giáo lý Hội Thánh cho giáo dân. Ngài cũng vừa thực hiện xong quyển “Học hỏi các Văn kiện của Công Đồng Vaticanô II”.

Hội đồng Giám Mục Việt Nam tri ân cha Xuân trong lễ khánh thành văn phòng

10 năm sau khi chịu chức, nhìn thấy sự năng động, hy sinh và nhiệt thành nơi cha, ngày 29.6.1985, Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình gọi cha lên Tòa TGM để giúp ngài với tư cách là Thư ký riêng và chăm lo sức khỏe. Trong 10 năm phục vụ đến khi Đức Tổng mất, cùng với cha Giuse Đinh Tất Quý, dưới sự điều khiển của cha sở Gia Định, cha Xuân đã được Đức Tổng giao việc thực hiện ba công trình lớn của giáo phận: nâng cấp Nhà hưu dưỡng các linh mục tại Chí Hòa và xây thêm nhà mới; xây dựng Văn phòng và Nhà khách Tòa TGM; xây mới Nhà hành hương Bãi Dâu (Vũng Tàu). Đến nay mọi công trình đều hoàn thành... Khi Đức TGM G.B Phạm Minh Mẫn về nhận giáo phận tháng 4.1998, ngài đặt cha làm Phụ tá quản lý của TGP và Phó văn phòng Tòa TGM, về sau là Quản lý giáo phận và Chánh văn phòng Tòa TGM. Thời gian này, cũng cùng với cha Quý, cha được Đức TGM (sau này là Hồng Y) giao cho nhiệm vụ kéo dài dãy nhà Văn phòng mục vụ do chính cha xây dựng năm 1993 để phục vụ nhu cầu ngày một lớn của giáo phận.

Ngoài công việc tại giáo xứ, gánh vác phần công việc giáo phận, ngày 18.7.1990, được sự chấp thuận của Đức TGM Phaolô Nguyễn Văn Bình, Đức cha Phaolô Nguyễn Minh Nhật - Chủ tịch HĐGMVN lúc bấy giờ - đã bổ nhiệm cha Xuân làm Quản lý thứ hai của Trung tâm Công giáo trực thuộc HĐGM. Công việc của cha là nhập rượu lễ từ Tây Ban Nha cho các giáo phận từ Huế trở vào; lo giấy tờ, vé máy bay cho một số các Đức cha khi cần đi nước ngoài. Trong TGP TPHCM, mỗi khi có các phái đoàn nước ngoài đến thăm, cha là người trực tiếp hình thành nên những ban tiếp đón, lo nơi ăn chốn ở cho đoàn, từ phái đoàn Chính Thống giáo Nga đến phái đoàn HĐGM Hoa Kỳ, Đức Hồng Y R. Etchegaray, Đức Hồng Y Roger Mahoney của TGP Los Angeles, mới đây là Đức Hồng Y Filoni - Tổng trưởng Bộ Truyền Giáo... Nhiều người cảm nhận sự tận tình của cha, một người hết lòng vì trách nhiệm.

Cha Xuân trong thánh lễ kỷ niệm 175 thành lập hội dòng Mến Thánh Giá Thủ Thiêm

Sau 25 năm tại Trung tâm Công giáo, trước khi xin từ chức vào ngày 24.4.2014, cha là người đứng ra xây dựng Văn phòng HĐGM tại đường Trần Quốc Toản, Q3 – TPHCM. Giờ không còn đảm nhận nhiệm vụ nhưng trong một số việc, nếu các Đức cha nhờ tới, cha luôn cố gắng để giúp các ngài.

Trong những dịp tháp tùng Đức Hồng y đi thăm mục vụ, thấy các linh mục nơi này nơi khác vất vả lo cho đoàn chiên, giáo dân chịu nhiều thiệt thòi, cực khổ trăm bề, cha lại âm thầm chia sẻ gánh nặng với các ngài trong việc xây dựng nhà thờ, xây cầu, tặng xuồng chở giáo dân đi lễ, tặng nhiều cây nước cho dân... Rồi nhiều lần đi về các giáo phận sông nước miền Nam, ra cả miền Bắc, miền Trung, vào các nhà dòng hay khi biết các cha bạn học chung ở Đại chủng viện gặp khó, theo khả năng của mình, cha đều tìm cách giúp. Mỗi tháng một lần, vào Chúa nhật tuần thứ ba, cha kêu gọi sự nhiệt tâm của giáo dân Gia Định. Dù việc sẻ chia luôn diễn ra trong âm thầm nhưng dần dà cũng được nhiều người biết đến.

Giờ là Tổng Đại diện giáo phận, công việc luôn bộn bề, nhưng vấn đề khiến cha ưu tư, trăn trở nhất hiện nay là việc trùng tu nhà thờ Chánh toà tổng giáo phận theo quyết định của Đức Tổng Phaolô Bùi Văn Đọc. Vì sau 135 năm hiện diện, nhà thờ Đức Bà – Vương cung thánh đường Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội đã xuống cấp nghiêm trọng và đến lúc cần phải sửa chữa để bảo đảm an toàn và bảo tồn di sản quý báu mà tiền nhân để lại.

Thời gian 10 năm giúp Đức Tổng Phaolô và 15 năm giúp Đức Hồng y G.B, và nay là Đức Tổng đương nhiệm đã để lại trong cha nhiều kỷ niệm, và ảnh hưởng đến đời linh mục trong cách ứng xử với người đồng đạo hay không cùng tín ngưỡng, yêu thương chân thành và cư xử tốt với tất cả, cộng tác cùng nhau vì ích lợi của Đất nước, của Giáo hội... 40 năm nhìn lại, cha xác tín Chúa luôn đồng hành trên mọi nẻo đường, trong mọi việc mình làm; khi quảng đại cho đi không tính toán, Chúa sẽ cho lại nhiều hơn; khi hết lòng phục vụ Giáo hội, Chúa sẽ ban cho niềm vui, bình an và sự thanh thản tràn ngập tâm hồn...

ĐÌNH QUÝ