Ðạo đức đối chứng

Để đánh giá bản thân hay những thành quả của mình, người ta thường dùng phương pháp đối chứng. Đôi khi sự thất bại của kẻ khác lại minh chứng cho sự thành công của mình. Chẳng khác gì sự hãnh diện đầy ngây ngô “trong xứ mù, thằng chột làm vua”!

Tự đặt mình trước mặt Chúa để cho ánh sáng Lời Người soi dọi tâm can, người biệt phái có quyền tự hào và cám ơn Chúa về những gì ông đang thủ đắc. Ông là mẫu người sống rất chuẩn mực vì ông không hề tham lam, không sống bất công, không ngoại tình. Hơn nữa ông còn ăn chay mỗi tuần hai lần và dâng một phần mười tất cả các hoa lợi của ông theo đúng luật dạy. Ông thật xứng đáng nghe những lời tương tự như Chúa Giêsu đã nói trong Tin Mừng: “Ông không còn xa Nước Thiên Chúa bao nhiêu!”. Ông chỉ thiếu một điều là cần phải khiêm tốn hơn.

Nhưng khi đem mình ra đối chứng với người khác, tôi không giống như những người khác, tôi không giống như tên thu thuế kia..., ông đã làm sụp đổ và đảo lộn tất cả những giá trị đạo đức mà cả một đời ông đã sống và hoàn thiện chính mình. Hóa ra nhờ những đổ vỡ, thất bại và tội lỗi của người khác mà ông đã tự phong thánh chính mình! Ông dám tự hào trong tất cả đám thường nhân, ông là người đàng hoàng nhất. Mỗi lần nhìn xuống và nhìn mọi người chung quanh, mặt ông cứ vênh lên và miệng không ngừng lẩm bẩm ra chiều khoái chí: Đồ rác rưởi chúng mày! Rõ là đồ bẩn thỉu chúng mày! Chính từ những đống rác rưởi và bẩn thỉu của đồng loại, ông đã làm bệ phóng đưa ông lên tới Chúa là Đấng ngàn trùng chí thánh. Càng bay cao, bay xa, ông càng lạc lối không gặp được Chúa. Trong khi mắt Chúa đang cúi nhìn những người phận nhỏ âm thầm đấm ngực ăn năn: “Lạy Chúa, xin thương xót con là người tội lỗi!”. Người thu thuế không dám lại gần, ông chỉ đứng đàng xa, mặt cúi gầm. Ông thấy mình thấp hèn, chẳng có gì tự hào ngoài thân phận mỏng dòn và đầy tội lỗi. Từ thẳm sâu u hoài và hèn yếu, tay Chúa đã đào bới và chạm đến ông. Tình thương và sự tha thứ của Chúa đã lột xác và hóa kiếp ông thành tạo vật mới của Ngài.

Thế đấy, nhiều lần trong đời, tôi thấy mình kệch cỡm không kém ông biệt phái đầy ngạo mạn này. Tôi có ý khinh thường và đánh giá thấp anh em khi họ có một lối sống chẳng giống ai, nhất là chẳng giống mình. Không dám nói thành lời, nhưng bụng thầm mong cho người khác hèn đi để chính mình càng được đánh bóng. Tôi thấy mình như lớn hẳn lên trong ân sủng của Chúa khi khám phá ra tội lỗi của kẻ khác. Rồi bất chợt nhận ra tôi chẳng khác chi một kẻ cơ hội chủ nghĩa, nhanh chóng nắm bắt thời cơ để xếp mình vào hàng chư thánh trước sự lụn bại của đồng đội và đồng nghiệp. Thật đáng xấu hổ và đáng thất vọng khi xây dựng tương lai đời mình trên nền móng sự đổ vỡ của người khác.

Người khác không phải là thước đo để mỗi người đối chứng các chuẩn mực đạo đức trong đời sống thiêng liêng. Chỉ biết rằng Chúa đến để kêu gọi người tội lỗi, mà không ai khác ngoài tôi phải đấm ngực, cúi đầu ăn năn vì ý thức mình là người đầy tội lỗi cần đến lòng Chúa thương xót hơn.

Lm. Phaolô Dương Công Hồ, chánh xứ Thánh Tâm Bảo Lộc - GP Đà Lạt