Tết Nguyên đán là dịp lễ quan trọng nhất trong văn hóa của người Việt Nam. Ngày Tết thôi thúc những thành viên gia đình dù làm ăn sinh sống ở nơi xa, cũng vội vã quay về dưới mái ấm gia đình vui cảnh đoàn viên, hưởng chút hơi ấm mùa Xuân với những người mình yêu thương. Nhưng ý nghĩa thiêng liêng nhất của ngày Tết ở chỗ, đó là dịp để cho người Việt nhớ về cội nguồn, bày tỏ lòng hiếu kính với ông bà tiên tổ. Cứ nhìn lên bàn thờ trong từng gia đình, tham dự các buổi chúc tuổi ông bà cha mẹ, nhìn vào hàng đoàn người nối tiếp nhau nơi các nghĩa trang trong mấy ngày Tết, sẽ hiểu được ý nghĩa thực sự của những ngày đầu năm mới. “Cây có cội, nước có nguồn”, thời điểm bắt đầu một năm mới đưa chúng ta xuôi theo nhịp chảy của truyền thống dân tộc, nhưng đồng thời cũng mời gọi suy tư tìm hiểu về ý nghĩa của truyền thống này, để đem lại cho truyền thống ấy một sức sống mạnh mẽ và có giá trị.
Trong bài Tin Mừng hôm nay, những người Pharisiêu và các kinh sư, nhân danh một truyền thống do chính nhóm họ giải thích để hủy Lời Thiên Chúa đòi buộc con cái phải có bổn phận thảo kính cha mẹ. Thay vì cổ vũ con cái nuôi dưỡng cha mẹ, họ lại cổ xúy việc dành số tiền đó dâng cúng vào trong đền thờ.
Trong Tân Ước, có hai bản văn nhắc về bổn phận của người con đối với cha mẹ (Col và Eph). Bổn phận đó là vâng lời cha mẹ theo tinh thần của Chúa trong mọi sự. Vâng lời phát xuất từ lòng tôn kính và cũng là dấu hiệu của lòng tôn kính. Thế nhưng, lòng tôn kính không phải là kết quả đương nhiên trong mối liên hệ cha mẹ - con cái. Đó là kết quả của một thái độ sống, trong đó người con cảm nhận được tình yêu và sự giáo dục của cha mẹ. Vì thế, thánh Phaolô khuyên những bậc làm cha mẹ, đừng làm cho con cái tức giận. Là con cái cần phải biết thông cảm với cha mẹ mình. Khi thấy cha mẹ có điều gì không phải, cần phải hiểu và giải thích tốt nhất cho các ngài.
Niềm tin vào Đức Kitô giúp cho con người càng ngày càng trở nên tốt hơn, sống tinh thần đạo hiếu với Thiên Chúa và với cha mẹ một cách đúng đắn hơn. Truyền thống theo nghĩa chung là sự thông truyền và được đón nhận từ đời này sang đời khác những ý tưởng, khả năng, phương tiện, và những định chế thủ đắc được. Truyền thống bảo đảm tính liên tục của điều đã được bắt đầu vào một lúc nào đó, và cho phép củng cố giá trị và chỗ đứng của điều tốt đẹp, từ sự hiểu biết và kinh nghiệm của những người đi trước. Nhưng ngược lại, truyền thống cũng luôn có nguy cơ đánh mất khả năng mở ra với tương lai và tự đóng kín mình trong những điều đã được thành hình (xưa bày, nay làm).
bày tỏ lòng hiếu kính với ông bà tiên tổ...”
Nội dung của truyền thống không phải là toàn bộ những sự kiện được biết đến, và những kỹ thuật đã được đắc thủ, nhưng là điều trình bày một ý nghĩa đã được quy định do cộng đoàn mà truyền thống liên kết. Chính vì vậy mà những biến cố xã hội quan trọng, những phong tục tập quán, ngôn ngữ, nghệ thuật, giáo thuyết và thực hành tôn giáo tạo nên những cách thế sống và cảm nhận, trong đó truyền thống diễn tả và trở thành hình thức của cộng đoàn, làm cho các định chế và hình thức xã hội (nhà nước, gia đình, thi hành công lý…) có giá trị và ổn định, bảo đảm quyền uy, giúp cho sự phát triển hướng đi và sự bền vững.
Mối tương quan giữa con người và truyền thống được xây dựng trên lịch sử tính riêng của mình. Chính vì thế mà ai cũng có liên quan với lịch sử của mình, trong cộng đoàn của các tiền nhân, của giai cấp xã hội và của dân tộc. Mối tương quan này được thực hiện nhờ sự kính trọng đối với các quyền uy đang có trong cộng đoàn, và từ sự đối diện với những kiếm tìm hiện tại.
Xin Chúa ban cho chúng ta biết ý thức bổn phận hiếu thảo ông bà cha mẹ, biết cách bày tỏ tấm lòng hiếu thảo đó một cách đúng đắn, theo truyền thống đã chỉ dạy.
Gm Vinh Sơn Nguyễn Văn Bản
.jpg)
Bình luận